Shloka 101
Adhyaya 34 — Madālāsā’s Instruction on Sadācāra (Householder Conduct, Purity, and Daily Rites)
कृत्वापसव्यं वायव्यां यक्ष्मैतत्तेति भाजनात् । अन्नावशेषमिच्छन् वै तोयं दद्याद्यथाविधि ॥
kṛtvāpasavyaṃ vāyavyāṃ yakṣmaitatteti bhājanāt | annāvaśeṣamicchan vai toyaṃ dadyādyathāvidhi ||
பின்னர் வாயவ்ய (வடமேற்கு) திசையில் யஜ்ஞோபவீதத்தைத் திருப்பி அணிந்து அபசவ்யமாக இருந்து, ‘யக்ஷ்ம ஏதத் தே’ என்று உச்சரித்து பாத்திரத்திலிருந்து (செயல் செய்ய வேண்டும்). அதன் பின் உணவின் மீதியை விரும்பினால் விதிப்படி நீர் அளிக்க வேண்டும்।
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
The rite regulates consumption: only after prescribed offerings and purificatory steps may one take remnants. It encodes restraint and prioritizing dharma over appetite.
Ācāra/Dharma material; not pañcalakṣaṇa narrative.
Apasavya indicates a ‘counter-current’ associated with Pitṛ-world and dissolution; the yakṣma-formula functions as a warding/transfer motif—symbolically diverting impurity or ill-effect away from the eater before partaking.