Shloka 14
Jatāyu’s Resistance, Sītā’s Traces, Kabandha’s Release, and the Path to Sugrīva (Āraṇyaka-parva 263)
वर्तमाने तथा तस्मिन् यदा दुर्योधनो नृप:,भारत! ऐसा उन्होंने कई बार किया, तो भी जब राजा दुर्योधनके मनमें विकार या क्रोध नहीं उत्पन्न हुआ, तब वे दुर्धर्ष मुनि उसपर बहुत प्रसन्न हुए और इस प्रकार बोले---मैं तुम्हें वर देना चाहता हूँ!
vartamāne tathā tasmin yadā duryodhano nṛpaḥ | bhārata |
வைசம்பாயனர் கூறினார்—பாரத குலத்தோனே! நிகழ்வுகள் இவ்வாறு நடைபெறுகையில், அரசன் துரியோதனன் மீண்டும் மீண்டும் தூண்டப்பட்ட போதிலும் மனவிகாரமோ கோபமோ எழ விடவில்லை. அப்போது அந்தத் துர்த்தர்ஷ முனிவர் அவன்மேல் மிகுந்த மகிழ்ச்சி கொண்டு, “நான் உனக்கு ஒரு வரம் அளிக்க விரும்புகிறேன்” என்று கூறினார்.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights kṣānti and self-mastery: even when tested repeatedly, the refusal to give rise to anger or inner corruption becomes a mark of strength and earns the respect—and even favor—of a powerful ascetic.
As events unfold, Duryodhana is subjected to repeated actions meant to provoke him; when he remains unshaken by anger, the formidable sage is pleased and announces the intention to grant him a boon.