Adhyaya 192
उत्तङ्कोपाख्यानप्रारम्भः — Uttanka’s Tapas, Viṣṇu-stuti, and the Dhundhumāra Prophecy (Opening)
Upa-parva: Mārkaṇḍeya–Uttanka–Dhundhumāra Ākhyāna (embedded exemplum within Āraṇyaka-parva)
Vaiśaṃpāyana reports Yudhiṣṭhira’s inquiry to the sage Mārkaṇḍeya, praising his comprehensive knowledge of divine, demonic, royal, and ṛṣi lineages. Yudhiṣṭhira requests an accurate account of how the Ikṣvāku king Kuvalāśva came to be known as Dhundhumāra. Mārkaṇḍeya begins the dharmic exemplum: he introduces the renowned ṛṣi Uttanka dwelling in Marudhanva forests, performing severe tapas to propitiate Viṣṇu. Viṣṇu grants direct दर्शन (vision), and Uttanka offers a structured cosmic hymn identifying the deity as creator and as the immanent support of the universe. When invited to choose a boon, Uttanka declares the vision itself sufficient, yet is pressed to ask; he requests enduring orientation to dharma, truth, restraint, and constant devotional practice. Viṣṇu grants these and adds a prophetic commission: an asura named Dhundhu performs fierce austerities to afflict the worlds; in a future royal line, King Bṛhadaśva’s son Kuvalāśva will, empowered by yoga and under Uttanka’s directive, become Dhundhumāra—thus setting the narrative trajectory for the asura’s neutralization. The chapter closes with Viṣṇu’s disappearance after delivering this linkage.
Chapter Arc: वनवास के धूसर वर्तमान में एक दिव्य भविष्य-दर्शन खुलता है—भगवान् कल्कि के द्वारा सत्ययुग की पुनर्स्थापना और स्वयम्भुव (ब्रह्मा) द्वारा निर्धारित शुभ मर्यादाओं का पुनर्जागरण। → युधिष्ठिर के भीतर राजा-धर्म का भय और संशय उभरता है: प्रजा-रक्षा करते हुए मैं स्वधर्म से कैसे न च्यवूँ? प्रमाद से यदि किसी के प्रति अनुचित व्यवहार हो गया हो तो उसका प्रायश्चित्त क्या? काल का दबाव, राजकुल की प्रतिष्ठा, और धर्म-लोप की आशंका—सब एक साथ कसते हैं। → ऋषि का निर्णायक उपदेश: ‘कर्म, मन और वाणी—तीनों से धर्माचरण करो’; प्रमादजन्य दोष को ‘सम्यक् दान’ से जीतो; और यह जानो कि प्राज्ञ पुरुष काल से पीड़ित होकर भी मोह में नहीं पड़ते—यह काल तो देवों तक को दबाता है। साथ ही कल्कि-युग का आदर्श चित्र उभरता है—लोग शील का अनुकरण करेंगे, वर्ण-कर्तव्य अपने-अपने कर्म में स्थिर होंगे, और ‘कृते युगे’ क्षेम होगा। → उपदेश का भार युधिष्ठिर के भीतर स्थिरता बनकर उतरता है। वह स्वीकार करता है कि यह वचन कानों को मधुर और मन को प्रिय लगा; और वह प्रतिज्ञा करता है कि जो कुछ कहा गया है, उसे वह आचरण में उतारेगा। → धर्म का आदर्श तो स्पष्ट हुआ, पर वनवास की कठोर वास्तविकता में—जहाँ अपमान, अभाव और आगामी संघर्ष छाया है—युधिष्ठिर इस उपदेश को कितनी दूर तक निभा पाएँगे?
Shlokas
Verse 1
(दाक्षिणात्य अधिक पाठका ३ *लोक मिलाकर कुल ९७३ श्लोक हैं) #५+ ०० ()) अपन आस एकनवरत्याधिकशततमो< ध्याय: भगवान् कल्कीके द्वारा सत्ययुगकी स्थापना और मार्कण्डेयजीका युधिष्ठटिरके लिये धर्मोपदेश मार्कण्डेय उदाच ततपश्नोरक्षयं कृत्वा द्विजेभ्य: पृथिवीमिमाम् । वाजिमेधे महायज्ञे विधिवत् कल्पयिष्यति
மார்கண்டேயர் கூறினார்—அப்போது அவர் திருடர்கள், கொள்ளையர்கள், ம்லேச்சர்களை அழித்து மக்களின் பாதுகாப்பை உறுதிப்படுத்துவார். பின்னர் அஷ்வமேதம் எனும் மகாயாகத்தை முறையாக நடத்தி, அந்த யாகத்தில் இந்த முழு பூமியையும் பிராமணர்களுக்கு விதிப்படி தானமாக அளிப்பார்.
Verse 2
स्थापयित्वा च मर्यादा: स्वयम्भुविहिता: शुभा: । वन॑ पुण्ययश:कर्मा रमणीयं प्रवेक्ष्यति
மேலும் ஸ்வயம்பூ (பிரம்மா) விதித்த மங்களமான ஒழுக்க எல்லைகளை நிறுவி—புனிதமான புகழும் செயல்களும் உடையவனாய்—அவன் இனிய வனத்திற்குள் நுழைவான்.
Verse 3
तच्छीलमनुवर्त्स्यन्ति मनुष्या लोकवासिन: । विप्रैश्नोरक्षये चैव कृते क्षेमं भविष्यति
இந்த உலகில் வாழும் மக்கள் அதே ஒழுக்கமும் குணநலனும் முன்மாதிரியாகக் கொண்டு பின்பற்றுவர். க்ருத (சத்திய) யுகத்தில் தஸ்யுக் கூட்டங்கள் அழிந்து, பிராமணர்கள் பாதுகாக்கப்படும்போது உலகம் நலமுற்று மங்கலமாயிருக்கும்.
Verse 4
कृष्णाजिनानि शक्तीश्न त्रिशूलान्यायुधानि च । स्थापयन् द्विजशार्दूलो देशेषु विजितेषु च
பிராமணர்களில் புலியெனத் திகழும் அந்த கல்கி, தாம் வென்ற நாடுகளிலெல்லாம் கரிய மான் தோல் (கிருஷ்ணாஜினம்), ஈட்டி, திரிசூலம் மற்றும் பிற ஆயுதங்களை நிறுவி உலாவார்.
Verse 5
संस्तूयमानो विप्रेन्द्रैमानयानो द्विजोत्तमान् | कलल्की चरिष्यति महीं सदा दस्युवधे रत:
முன்னணி பிராமணர்களால் போற்றப்பட்டும், தாமும் இருமுறை பிறந்தோரில் சிறந்தவர்களை மதித்தும், கல்கி எப்போதும் தஸ்யு-வதத்தில் ஈடுபட்டு பூமியெங்கும் உலாவார்.
Verse 6
हा मातस्तात पुत्रेति तास्ता वाच: सुदारुणा: । विक्रोशमानान् सुभृशं दस्यून् नेष्यति संक्षयम्
“அய்யோ அம்மா! அய்யோ அப்பா! அய்யோ மகனே!” என்று மிகுந்த வேதனையுடனும் இரங்கத்தக்க துயர்மொழிகளுடனும் உரக்க அலறும் தஸ்யுக்களை (பகவான்) கல்கி அழிவிற்குக் கொண்டு செல்வார்.
Verse 7
ततो<धर्मविनाशो वै धर्मवृद्धिश्व भारत । भविष्यति कृते प्राप्ते क्रियावांश्व जनस्तथा
அப்போது, ஓ பாரதா! அதர்மம் நிச்சயமாக அழியும்; தர்மம் வளர்ச்சி பெறும். க்ருத (சத்திய) யுகம் வந்தடைந்தபோது மக்களும் நற்கிரியைகளில் ஈடுபடுவார்கள்.
Verse 8
आरामाश्चैव चैत्याश्ष॒ तटाकावसथास्तथा । पुष्करिण्यश्व विविधा देवतायतनानि च
மார்கண்டேயர் கூறினார்—அந்த யுகத்தில் புதிய புதிய ஆராமங்களும் தோட்டங்களும் அமைக்கப்படும்; சைத்யங்களும் சைத்யவிருட்சங்களும் நிறுவப்படும். குளங்களும் தங்குமிடங்களும் கட்டப்படும்; பலவகைத் தாமரைக் குளங்களும் தயாராகும். தேவர்களுக்கான ஆலயங்களும் பல எழும்.
Verse 9
यज्ञक्रियाश्व विविधा भविष्यन्ति कृते युगे । ब्राह्मणा: साधवश्चैव मुनयश्न तपस्विन:
கிருதயுகத்தில் பலவகை யாகக் கிரியைகள் நடைபெறும். பிராமணர்கள் சாது-சுபாவமும் நன்னடத்தையும் உடையவர்களாக இருப்பர்; முனி-தபஸ்விகள் தவத்தில் எப்போதும் உறுதியாக இருப்பர்.
Verse 10
आश्रमा हतपाखण्डा: स्थिता: सत्यरता: प्रजा: । जनिष्यन्ते च बीजानि रोप्यमाणानि चैव ह,आश्रम पाखण्डियोंसे रहित होंगे और सारी प्रजा सत्यपरायण होगी। खेतोंमें बोये जानेवाले सब प्रकारके बीज अच्छी तरह उगेंगे
ஆசிரமங்கள் பாசாங்கும் கபடமும் அற்றவையாக இருக்கும்; மக்கள் அனைவரும் சத்தியத்தில் உறுதியாக இருப்பர். வயல்களில் விதைக்கப்படும் எல்லா விதைகளும் நன்றாக முளைத்து செழித்து வளரும்.
Verse 11
सर्वेष्वृतुषु राजेन्द्र सर्व सस्यं भविष्यति । नरा दानेषु निरता व्रतेषु नियमेषु च,राजेन्द्र! सभी ऋतुओंमें सभी प्रकारके अनाज पैदा होंगे। सब लोग दान, व्रत और नियमोंमें लगे रहेंगे
ராஜேந்திரா! எல்லா பருவங்களிலும் எல்லா வகைத் தானியங்களும் விளையும். மக்கள் தானத்தில் ஈடுபட்டு, விரதங்களிலும் நியமங்களிலும் தொடர்ந்து நிலைத்திருப்பர்.
Verse 12
जपयज्ञपरा विप्रा धर्मकामा मुदा युता: । पालयिष्यन्ति राजानो धर्मेणेमां वसुन्धराम्
விப்ரர்கள் மகிழ்ச்சியுடன் ஜபயாகத்தில் ஈடுபட்டு, தர்மத்தையே விரும்புவார்கள். அரசர்கள் தர்மத்தின் வழியே இந்த வஸுந்தரையை ஆள்ந்து காப்பார்கள்.
Verse 13
व्यवहाररता वैश्या भविष्यन्ति कृते युगे । षट्कर्मनिरता वित्रा: क्षत्रिया विक्रमे रता:
மார்கண்டேயர் கூறினார்—கிருதயுகத்தில் வைசியர்கள் நீதியுடனான பரிவர்த்தனை மற்றும் ஒழுங்கான வாணிபத்தில் ஈடுபடுவர்; பிராமணர்கள் ஷட்கர்மங்களில் உறுதியாக இருப்பர்; க்ஷத்திரியர்கள் வீரமும் பராக்ரமமும் கொண்ட வீரச் செயல்களில் மகிழ்வர்।
Verse 14
शुश्रूषायां रता: शूद्रास्तथा वर्णत्रयस्य च । सत्ययुगके वैश्य सदा न्यायपूर्वक व्यापार करनेवाले होंगे। ब्राह्मण यजन-याजन, अध्ययन-अध्यापन, दान और प्रतिग्रह--इन छः कर्माँमें तत्पर रहेंगे। क्षत्रिय बल-पराक्रममें अनुराग रखेंगे तथा शूद्र ब्राह्मण आदि तीनों वर्णोकी सेवामें लगे रहेंगे || १३ ई ।।
மார்கண்டேயர் கூறினார்—கிருத (சத்ய) யுகத்தில் சூத்ரர்கள் சேவையில் ஈடுபடுவர்; அதுபோல மூன்று உயர்வர்ணங்களும் தத்தம் தர்மங்களில் நிலைபெற்றிருப்பர். இதுவே கிருதயுகத்தின் தர்மரூபம்; திரேதா, துவாபர யுகங்களிலும் தர்மத்தின் நிலைமைக்கேற்ப அது உரைக்கப்படுகிறது. கலியுகத்தில் தர்மத்தின் நிலைமை உனக்கு முன்பே கூறப்பட்டது. பாண்டுநந்தனனே, உலகமெங்கும் ஏற்றுக்கொள்ளப்படும் யுகக் கணக்கையும் நீ அறிந்துள்ளாய்।
Verse 15
पश्चिमे युगकाले च य: स ते सम्प्रकीर्तित: । सर्वलोकस्य विदिता युगसंख्या च पाण्डव
மார்கண்டேயர் கூறினார்—யுகத்தின் இறுதிக்காலத்தில் தோன்றுபவர் யார் என்பதும் உனக்குச் சரிவர எடுத்துரைக்கப்பட்டது. பாண்டவனே, உலகமெங்கும் அறியப்பட்ட யுகக் கணக்கும் உனக்குத் தெரிந்துவிட்டது।
Verse 16
एतत् ते सर्वमाख्यातमतीतानागतं तथा । वायुप्रोक्तमनुस्मृत्य पुराणमृषिसंस्तुतम्
மார்கண்டேயர் கூறினார்—கடந்ததும் வரவிருப்பதும் ஆகிய இவை அனைத்தையும் உனக்கு நான் உரைத்தேன். வாயுவால் அறிவிக்கப்பட்டு, ரிஷிகளால் புகழப்பட்ட அந்தப் பழம்பெரும் புராணக் குறிப்பை நினைவுகூர்ந்து, அரசனே, இந்த முழுக் கதையையும் உனக்குச் சொன்னேன்।
Verse 17
एवं संसारमार्गा मे बहुशश्चिरजीविना । दृष्टाश्वैवानुभूताश्व तांस्ते कथितवानहम्
மார்கண்டேயர் கூறினார்—இவ்வாறு நீண்ட ஆயுளுடையவனாக இருப்பதால், உலக வாழ்வின் பல பாதைகளை நான் பலமுறை கண்டும் நேரில் அனுபவித்தும் உள்ளேன்; அவற்றையே உனக்கு நான் எடுத்துரைத்தேன்।
Verse 18
इदं चैवापरं भूय: सह भ्रातृभिरच्युत । धर्मसंशयमोक्षार्थ निबोध वचनं मम
மார்கண்டேயர் கூறினார்—ஹே அச்யுதனே (தர்ம எல்லையிலிருந்து ஒருபோதும் சறுக்காத யுதிஷ்டிரா)! உன் சகோதரர்களுடன் சேர்ந்து என் இன்னொரு சொல்லையும் கேள். தர்மம் குறித்த ஐயங்களை நீக்குவதற்காக நான் கூறும் வார்த்தைகளை கவனமாகக் கேள்.
Verse 19
धर्मे त्वया55त्मा संयोज्यो नित्यं धर्मभूतां वर । धर्मात्मा हि सुखं राजन प्रेत्य चेह च नन्दति
மார்கண்டேயர் கூறினார்—ஹே தர்மவான்களில் சிறந்த மன்னரே! நீ உன் உள்ளத்தை எப்போதும் தர்மத்தில் இணைத்துக் கொள்ள வேண்டும். ஏனெனில், அரசே, தர்மமே இயல்பாக உடையவன் இவ்வுலகிலும், மரணத்திற்குப் பின் மறுவுலகிலும் இன்புற வாழ்கிறான்.
Verse 20
निबोध च शुभां वाणी यां प्रवक्ष्यामि तेडनघ । न ब्राह्मणे परिभव: कर्तव्यस्ते कदाचन
மார்கண்டேயர் கூறினார்—ஹே குற்றமற்றவனே! நான் உனக்குச் சொல்லப் போகும் மங்களமான வார்த்தைகளை கவனமாகக் கேள். எந்தக் காலத்திலும் ஒரு பிராமணனை இகழவோ அவமதிக்கவோ கூடாது.
Verse 21
वैशम्पायन उवाच मार्कण्डेयवच: श्रुत्वा कुरूणां प्रवरो नृप:
வைசம்பாயனர் கூறினார்—மார்கண்டேயரின் சொற்களை கேட்டபின், குருக்களில் முதன்மையான அரசன் (யுதிஷ்டிரன்) (பதில் கூறினான்/அதன்படி நடந்தான்).
Verse 22
कस्मिन् धर्मे मया स्थेयं प्रजा: संरक्षता मुने
அரசன் கூறினான்—ஹே முனிவரே! குடிகளைப் பாதுகாக்கும் பொறுப்பு உடைய எனக்கு, எந்த தர்மத்தில் உறுதியாக நிலைத்திருக்க வேண்டும்?
Verse 23
मार्कण्डेय उदाच दयावान् सर्वभूतेषु हितो रक्तोडनसूयक:
மார்கண்டேயர் கூறினார்—அரசே! எல்லா உயிர்களிடமும் கருணையுடன் இரு. அனைவரின் நலனுக்காகவே உழைத்து, குறைதேடுதலை விலக்கு. எல்லோரிடமும் அன்புணர்வு கொள்; பிறரின் குறைகளை நோக்காதே. உண்மை பேசு, மென்மையான இயல்புடன் இரு, புலன்களை அடக்கி, குடிமக்களைப் பாதுகாப்பதில் உறுதியாக இருந்து தர்மத்தைப் பின்பற்று. அதர்மத்தைத் தொலைவிலிருந்தே விட்டு விடு; தேவர்களையும் பித்ருக்களையும் இடையறாது வழிபடு.
Verse 24
सत्यवादी मृदुर्दान्तः प्रजानां रक्षणे रत: । चर धर्म त्यजाधर्म पितृन् देवांश्व पूजय
உண்மை பேசு, மென்மையான இயல்புடன் இரு, புலன்களை அடக்கி, குடிமக்களைப் பாதுகாப்பதில் ஈடுபடு. தர்மத்தைப் பின்பற்று; அதர்மத்தை விலக்கு. பித்ருக்களையும் தேவர்களையும் வழிபடு.
Verse 25
प्रमादाद् यत् कृतं ते5भूत् सम्यग् दानेन तज्जय । अलं ते मानमाश्रित्य सततं परवान् भव
அவதானக் குறைவால் உன்னால் ஏதேனும் தவறு நிகழ்ந்திருந்தால், உரிய தானம் செய்து எதிர்ப்பார்ப்பவரைத் திருப்திப்படுத்தி அந்தக் குறையை வென்று விடு. ‘நானே அதிபதி’ என்ற பெருமிதத்தைப் பற்றிக் கொள்ளாதே; அது அருகே வரவும் விடாதே. எப்போதும் உன்னைப் பொறுப்புக்குட்பட்டவன், பிறருக்கு விடையளிக்க வேண்டியவன் எனக் கருது.
Verse 26
विजित्य पृथिवीं सर्वा मोदमान: सुखी भव । एष भूतो भविष्यश्च धर्मस्ते समुदीरित:
முழு பூமியையும் வென்று எப்போதும் மகிழ்ச்சியுடனும் நலமுடனும் இரு. உனக்குச் சொல்லப்பட்ட இந்தத் தர்மம்—கடந்த காலத்திலும் பின்பற்றப்பட்டது; வருங்காலத்திலும் பின்பற்றப்பட வேண்டியது.
Verse 27
न ते<स्त्यविदितं किज्चिदतीतानागतं भुवि | तस्मादिमं परिक्लेशं त्वं तात हृदि मा कृथा:
பூமியில் கடந்ததும் வருங்காலமும் சார்ந்த எதுவும் உனக்குத் தெரியாதது இல்லை. ஆகவே, அன்புக் குழந்தையே, இந்நிகழ் துன்பத்தை மனத்தில் ஏற்றிக் கொள்ளாதே.
Verse 28
प्राज्ञास्तात न मुहान्ति कालेनापि प्रपीडिता: । एष कालो महाबाहो अपि सर्वदिवौकसाम्
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அன்புள்ளவனே, காலத்தால் நெருக்கப்பட்டாலும் உண்மையான ஞானிகள் மயக்கத்தில் விழார். ஓ மகாபாஹுவே, இந்தக் காலம் விண்ணுலக வாசிகளான எல்லாத் தேவர்கள்மீதும் தன் ஆற்றலைச் செலுத்துகிறது.
Verse 29
मुहान्ति हि प्रजास्तात कालेनापि प्रचोदिता: । मा च तत्र विशड्काभूद् यन्मयोक्ते तवानघ
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அன்புள்ளவனே, காலமே தூண்டுவதால் மக்கள் மயக்கமடைகிறார்கள். ஆகவே, பாவமற்ற யுதிஷ்டிரா, நான் கூறியவற்றில் உனக்கு எந்த ஐயமும் இருக்க வேண்டாம்.
Verse 30
आशड्कय मद्वचो होतद् धर्मलोपो भवेत् तव | जातोऊसि प्रथिते वंशे कुरूणां भरतर्षभ
என் சொற்களில் ஐயம் கொண்டால் உன் தர்மம் சிதையக்கூடும் என்ற அச்சத்தால் இவ்வாறு கூறுகிறேன். ஓ பரதகுலச் சிறந்தவனே, நீ புகழ்பெற்ற குருவம்சத்தில் பிறந்தவன்.
Verse 31
युधिछिर उवाच यत् त्वयोक्तं द्विजश्रेष्ठ वाक्यं श्रुतिमनोहरम्
யுதிஷ்டிரன் கூறினார்—ஓ த்விஜர்களில் சிறந்தவரே, நீங்கள் உரைத்த சொற்கள் கேட்க இனிமையும் மனத்திற்கு மகிழ்ச்சியும் தருகின்றன. ஓ பிரபுவே, நீங்கள் எனக்குக் கட்டளையிட்ட அனைத்தையும் நான் நிச்சயமாக நிறைவேற்றுவேன்.
Verse 32
तथा करिष्ये यत्नेन भवतः शासन विभो । न मे लोभोस्ति विप्रेन्द्र न भयं न च मत्सर:
ஓ விபோ, உங்கள் ஆணைப்படியே நான் முயற்சியுடன் அவ்வாறே செய்வேன். ஓ விப்ரேந்திரரே, எனக்குள் பேராசையும் இல்லை; அச்சமும் இல்லை; பொறாமையும் இல்லை.
Verse 33
वैशम्पायन उवाच श्रुत्वा तु वचनं तस्य मार्कण्डेयस्य धीमत:ः
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அரசே! மிகுந்த ஞானமுடைய மார்கண்டேய முனிவரின் சொற்களை கேட்டவுடன், ஸ்ரீகிருஷ்ணருடன் கூடிய ஐந்து பாண்டவர்களும் பேரானந்தம் அடைந்தனர். அங்கு கூடியிருந்த சிறந்த பிராமணர்களும் அனைவரும் மிகுந்த மகிழ்ச்சி கொண்டனர்.
Verse 34
संहृष्टा: पाण्डवा राजन् सहिता: शार्ज्र्धन्वना । विप्रर्षभाश्न ते सर्वे ये तत्रासन् समागता:
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அரசே! சார்ங்க வில்லைக் கையிலேந்திய ஸ்ரீகிருஷ்ணருடன் கூடிய பாண்டவர்கள் மகிழ்ச்சியால் திளைத்தனர்; அங்கு கூடியிருந்த சிறந்த பிராமணர்களும் அனைவரும் மிகுந்த பேரின்பம் அடைந்தனர்.
Verse 35
तथा कथां शुभां श्रुत्वा मार्कण्डेयस्यथ धीमत: । विस्मिता: समपद्यन्त पुराणस्य निवेदनात्
ஞானமுடைய மார்கண்டேய முனிவரின் வாய்மொழியாக அந்த மங்களகரமான கதையை கேட்டபின், புராணங்களில் கூறப்பட்ட பழம்பெரும் வரலாற்றை உணர்ந்ததால் அங்கிருந்த அனைவரும் வியப்பில் ஆழ்ந்து, மிகுந்த மகிழ்ச்சி அடைந்தனர்.
Verse 190
इस प्रकार श्रीमहाभारत वनपर्वके अन्तर्गत मार्कण्डेयसमास्यापर्वमें भविष्यवर्णनणविषयक एक सौ नब्बेवाँ अध्याय पूरा हुआ
இவ்வாறு ஸ்ரீமகாபாரதத்தின் வனபர்வத்தில், மார்கண்டேய-சமாஸ்யப் பகுதியில், வருங்கால வர்ணனை தொடர்பான நூற்று தொண்ணூற்று இரண்டாம் அத்தியாயம் நிறைவுற்றது.
Verse 191
इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि मार्कण्डेयसमास्यापर्वणि युधिष्ठिरानुशासने एकनवत्यधिकशततमो< ध्याय:
இவ்வாறு ஸ்ரீமகாபாரதத்தின் வனபர்வத்தில், மார்கண்டேய-சமாஸ்யப் பகுதியில், யுதிஷ்டிரருக்கான உபதேசம் தொடர்பான நூற்று தொண்ணூற்று ஒன்றாம் அத்தியாயம் நிறைவுற்றது.
Verse 206
ब्राह्मण: कुपितो हन्यादपि लोकानू् प्रतिज्ञया । निष्पाप नरेश! मेरी इस कल्याणमयी वाणीको समझो
மார்க்கண்டேயர் கூறினார்— “ஒரு பிராமணன் கோபமுற்றால், தன் பிரதிஞ்ஞையின் வலிமையால் உலகங்களையே கூட அழிக்க வல்லவன். பாவமற்ற அரசே! நான் இப்போது உனக்குச் சொல்லவிருக்கும் இந்த மங்களமான அறிவுரையை நன்கு உணர்க. யுதிஷ்டிரா! நீ ஒருபோதும் பிராமணனை இகழக் கூடாது; ஏனெனில் பிராமணன் சினந்து ஒரு உறுதிமொழியில் கட்டுப்பட்டால், அந்தப் பிரதிஞ்ஞைக்கேற்ப எல்லா உலகங்களுக்கும் அழிவை வரவழைக்கக் கூடியவன்.”
Verse 216
उवाच वचन धीमान् परमं परमद्युति: । वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! मार्कण्डेयजीकी यह बात सुनकर परम तेजस्वी और बुद्धिमान कुरुकुलरत्न राजा युधिष्ठिरने यह उत्तम वचन कहा--
வைசம்பாயனர் கூறினார்— “ஜனமேஜயா! முனிவர் மார்க்கண்டேயரின் இவ்வுரையை கேட்டபின், பேரொளியும் பேரறிவும் கொண்ட குருவம்சத்தின் மணியான அரசன் யுதிஷ்டிரன் இத்தகைய சிறந்த சொற்களை உரைத்தான்.”
Verse 226
कथं च वर्तमानो वै न च्यवेयं स्वधर्मत: । “मुने! प्रजाकी रक्षा करते हुए किस धर्ममें स्थित रहना चाहिये। मेरा व्यवहार और बर्ताव कैसा हो, जिससे मैं स्वधर्मसे कभी च्युत न होऊँ?”
“உலகில் நடந்து கொள்கையில் நான் என் ச்வதர்மத்திலிருந்து எவ்வாறு ஒருபோதும் வழுவாமல் இருக்க முடியும்? முனிவரே! குடிகளைப் பாதுகாத்துக் கொண்டே நான் எந்த தர்மத்தில் நிலைபெற வேண்டும்? என் ஆச்சாரமும் நடத்தையும் எப்படியிருக்க வேண்டும்—அதனால் நான் என் உரிய கடமையிலிருந்து ஒருபோதும் விலகாதிருக்க?”
Verse 303
कर्मणा मनसा वाचा सर्वमेतत् समाचर । मेरे इस वचनमें संदेह करनेपर तुम्हारे धर्मका लोप होगा। भरतकुलभूषण। तुम कौरवोंके प्रख्यात कुलमें उत्पन्न हुए हो; अतः मन, वाणी और क्रियाद्वारा इन सब बातोंका पालन करो
வைசம்பாயனர் கூறினார்— “செயலால், மனத்தால், சொல்லால்—இவை அனைத்தையும் நடைமுறைப்படுத்து. என் சொற்களில் சந்தேகம் கொண்டால் உன் தர்மம் குறையும். பரதகுலத்தின் அலங்காரமே! நீ புகழ்பெற்ற கௌரவக் குலத்தில் பிறந்தவன்; ஆகவே மனம், வாக்கு, செயல் மூன்றாலும் இவ்வெல்லாம் காத்து நிறைவேற்று.”
Verse 323
करिष्यामि हि तत् सर्वमुक्त यत् ते मयि प्रभो | युधिष्ठिरने कहा--द्विजश्रेष्ठ] आपने मुझे जो उपदेश दिया है
யுதிஷ்டிரன் கூறினான்— “த்விஜச்ரேஷ்டரே! நீங்கள் அளித்த உபதேசம் என் காதுகளுக்கு இனிமையாகவும் என் உள்ளத்திற்கு அருமையாகவும் உள்ளது. விபோ! உங்கள் ஆணையை நான் முயற்சியுடன் பின்பற்றுவேன். பிராமணச்ரேஷ்டரே! என் மனத்தில் பேராசையும் இல்லை, பயமும் இல்லை, பொறாமையும் இல்லை. பிரபோ! என் நலனுக்காக நீங்கள் சொன்னதனை முழுமையாக நான் நிச்சயம் நிறைவேற்றுவேன்.”
Frequently Asked Questions
The ethical choice is Uttanka’s prioritization of inner moral orientation (dharma, truth, restraint, steady devotion) over external rewards when offered a boon after divine vision.
The chapter teaches that transformative agency arises from disciplined practice and ethical clarity; devotion is framed as a stabilizing epistemic and moral force that equips one for consequential, world-oriented duties.
No explicit phalaśruti is stated in this excerpt; the meta-function is achieved through prophetic framing—linking devotional virtue to future loka-saṃgraha (world-protective action) via the Dhundhumāra narrative arc.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.