Shloka 21
Vyavahāra-Śuddhi and Rājadharma: Clean Administration, Counsel, and Proportional Punishment
Chapter 86
विनयेच्चापि दुर्वृत्तान् प्रहारैरपि पार्थिव: । सान्त्वेनोपप्रदानेन शिष्टांश्ष परिपालयेत्
vinayec cāpi durvṛttān prahārair api pārthivaḥ | sāntvenopapradānena śiṣṭāṁś ca paripālayet ||
மிகுந்த தீயொழுக்கமுடையவர்களை அரசன் தேவையெனில் தண்டப் பிரயோகத்தாலும் ஒழுக்கத்திற்கு கொண்டுவர முயல வேண்டும். ஆனால் நற்குணமும் பண்பும் உடையவர்களை இனிய சொல், ஆறுதல், வசதிப் பொருட்கள் வழங்கி காத்து வளர்க்க வேண்டும்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler must apply differentiated means: restrain the wicked through discipline and punishment when needed, while nurturing the virtuous through respectful conciliation and material support—balancing firmness with benevolence as a principle of rājadharma.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhīṣma advises Yudhiṣṭhira on practical statecraft: how a king should deal with different kinds of subjects—correcting wrongdoers and sustaining the well-conducted.