Shloka 20
Vyavahāra-Śuddhi and Rājadharma: Clean Administration, Counsel, and Proportional Punishment
Chapter 86
अपराधानुरूपं च दण्डं पापेषु धारयेत् । वियोजयेद् धनैर््रद्धानधनानथ बन्धनै:
aparādhānurūpaṃ ca daṇḍaṃ pāpeṣu dhārayet | viyojayet dhanair āḍhyān adhanān atha bandhanaiḥ ||
குற்றத்தின் அளவுக்கேற்பப் பாவிகளுக்கு தண்டனை விதிக்க வேண்டும். குற்றவாளி செல்வந்தனானால் அபராதம் அல்லது பறிமுதல் மூலம் அவன் செல்வத்திலிருந்து பிரிக்க வேண்டும்; ஏழையெனில் கட்டுப்பாட்டில் வைத்து காவலில் அல்லது சிறையில் அடைக்க வேண்டும்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Punishment (daṇḍa) must be proportionate to the offence (aparādha-anurūpa). The ruler should apply suitable penalties: financial deprivation for the wealthy and custodial restraint for the poor, aiming at fair and effective justice.
In the Shanti Parva’s instruction on rāja-dharma, Bhishma advises Yudhishthira on how a king should administer justice, specifying practical modes of punishment depending on the offender’s means.