Shloka 28
नारद–शुक संवादः
Impermanence, Svabhāva, and Śuka’s Resolve for Yoga
पज्चविंशतिमं प्रश्न॑ पप्रच्छान्वीक्षिकी तदा । विश्वाविश्वं तथाश्चाश्वृं मित्र वरुणमेव च
pañcaviṁśatitamaṁ praśnaṁ papracchānvīkṣikī tadā | viśvāviśvaṁ tathā cāśvaṁ mitra varuṇam eva ca pṛthvīnātha |
அப்போது அவன் ஆன்வீக்ஷிகீ (தர்க்கவித்யை) குறித்து இருபத்திஐந்தாம் கேள்வியை எழுப்பினான். ஓ பூமிநாதா! வேதத்தைப் பற்றிய இருபத்துநான்கு கேள்விகளை கேட்ட பின், அவன் தொடர்ந்து—“விச்வா என்ன? அவிச்வ என்ன? அச்வ என்ன? அனச்வ என்ன? மித்ரன் என்ன? வருணன் என்ன?” என்று கேட்டான்.
याज़्ञवल्क्य उवाच
Educational Q&A
The verse frames a shift from purely Vedic questioning to Ānvīkṣikī—disciplined rational inquiry—by posing paired contrast-questions (all/not-all, horse/non-horse) and invoking Vedic deities (Mitra, Varuṇa). It highlights that understanding dharma and reality involves both scriptural tradition and careful conceptual analysis.
Yājñavalkya reports that, after a set of twenty-four questions about the Veda, the interlocutor raises the twenty-fifth question concerning Ānvīkṣikī and lists specific items to be defined or understood: viśvā, aviśva, aśva, non-aśva, and the deities Mitra and Varuṇa.