Shloka 53
Saṃhāra-krama (The Sequence of Cosmic Dissolution) — Yājñavalkya’s Discourse
योगमार्ग तथा55साद्य यः वक्रिद् व्रजते द्विज: । क्षेमेणोपरमेन्मार्गाद् बहुदोषो हि स स्मृतः
yogamārgaṃ tathā sādya yaḥ kaścid vrajate dvijaḥ | kṣemeṇoparamet mārgād bahudoṣo hi sa smṛtaḥ ||
பீஷ்மர் கூறினார்—யோகமார்க்கத்தைச் சார்ந்து அரிதான ஒரு த்விஜனே அதில் நடக்க முடியும்; நடந்து கொண்டிருந்தாலும் அவன் அந்தப் பாதையிலிருந்து நலமுடன் விலகவும் முடியும். ஏனெனில் இந்தப் பாதை பல குறைகள்—பல கடினங்களும் அபாயங்களும்—நிறைந்ததாக நினைவுகூரப்படுகிறது.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The yogic path is exceptionally demanding and perilous in practice; only a rare, well-qualified person can follow it successfully. The verse cautions against casual or premature adoption of Yoga without preparedness, emphasizing discernment and steadiness.
In Śānti Parva’s instruction to Yudhiṣṭhira, Bhīṣma continues a didactic discussion on dharma and spiritual disciplines, warning that the yogic route—though exalted—is difficult to traverse and is traditionally described as beset with many obstacles.