Shloka 18
Gaṇānāṃ Vṛttiḥ — On the Sustenance and Cohesion of Assemblies
Gaṇa-nīti
पुत्रान् भ्रातृन् निगृह्नन्तो विनयन्तश्न तान् सदा । विनीतांश्व प्रगृह्नन्तो विवर्धन्ते गणोत्तमा:
putrān bhrātṝn nigṛhṇanto vinayantaś ca tān sadā | vinītāṁś ca pragṛhṇanto vivardhante gaṇottamāḥ ||
பீஷ்மர் கூறினார்— கணராஜ்யத்தின் தலைசிறந்தோர் தம் மகன்களும் சகோதரர்களும் தவறான பாதையில் சென்றால் அவர்களை அடக்கி தண்டிப்பர்; எப்போதும் ஒழுக்கமும் பணிவும் கற்பிப்பர். அவர்கள் நன்கு பயிற்சி பெற்றபின் பெரும் மரியாதையுடன் ஏற்று காத்திடுவர். ஆகவே அவர்கள் சிறப்பாக வளர்ச்சி அடைவர்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A leader committed to dharma must apply discipline impartially—even toward close relatives—correcting wrongdoing through restraint and instruction, and then honoring those who reform; such balanced governance leads to collective prosperity.
In Bhishma’s counsel on righteous rule and social order in the Shanti Parva, he describes the conduct of exemplary leaders: they punish and restrain erring sons and brothers, educate them continuously, and later reintegrate and honor them once they become disciplined.