Shloka 42
ते द्रोणपुत्रमासाद्य यथावृत्तं नयवेदयन्
te droṇaputram āsādya yathāvṛttaṃ nyavedayan |
சஞ்சயன் கூறினான்—அந்த தூதர்கள் துரோணபுத்திரன் அஸ்வத்தாமனை அணுகி, நடந்ததை நடந்தபடியே முழுமையாக அறிவித்தனர்—கதாயுத்தத்தில் பீமசேனன் எவ்வாறு நடந்துகொண்டான், அரசன் எவ்வாறு வீழ்த்தப்பட்டான் என்பதனை. அதைச் சொல்லிவிட்டு அவர்கள் துயரால் எரிந்தவர்களாய் நீண்ட நேரம் கவலையில் மூழ்கினர்; பின்னர் சோகத்தால் கலங்கிய மனத்துடன், துயருற்றவர்களாய், வந்தபடியே சென்றனர்.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how the moral weight of wartime conduct persists beyond the battlefield: actions in combat (especially those seen as improper) generate grief, agitation, and further escalation. It underscores the ethical scrutiny of kṣatriya behavior and the psychological consequences of adharma-perceived acts.
Messengers arrive to Aśvatthāmā and narrate the events of the mace-duel—Bhīma’s manner of fighting and the king’s being brought down. After delivering the report, they remain absorbed in sorrowful reflection for a time and then depart, leaving Aśvatthāmā with the grim news.