Adhyaya 15

Verse 1

नफमशा (0) असऔ मनन पज्चदशो< ध्याय: शल्यके साथ भीमसेनका युद्ध तथा शल्यकी पराजय धृतराष्ट्र रवाच बहूनि सुविचित्राणि द्वन्द्ययुद्धानि संजय । त्वयोक्तानि निशम्माहं स्पृहयामि सचक्षुषाम्‌

தருதராஷ்டிரன் கூறினான்—சஞ்சயா, நீ பல மிக வியப்பூட்டும் தனிப்போர்க்களை விவரித்தாய். உன் உரையை கேட்டபின், பார்வையுடையோரின் பெரும்பேற்றை நான் ஏங்குகிறேன்.

Verse 2

आश्चर्यभूतं लोकेषु कथयिष्यन्ति मानवा: । कुरूणां पाण्डवानां च युद्ध देवासुरोपमम्‌,देवताओं और असुरोंके समान इस कौरव-पाण्डव-युद्धको संसारके मनुष्य अत्यन्त आश्चर्यकी वस्तु बतायेंगे

சஞ்சயன் கூறினான்—உலகங்களில் மக்கள் இந்தக் குரு–பாண்டவர் போரைக் பெரும் அதிசயமாகப் பேசுவார்கள்; தேவர்கள்–அசுரர்கள் போரை ஒத்ததாக.

Verse 3

न हि मे तृप्तिरस्तीह शृण्वतो युद्धमुत्तमम्‌ । तस्मादातायनेरयुद्धं सौभद्रस्थ च शंस मे

சஞ்சயன் கூறினான்—இந்தச் சிறந்த போர்விவரத்தை கேட்டும் எனக்கு நிறைவு இல்லை. ஆகவே ஆதாயனன் புதல்வன் சல்யனும் சௌபத்ரன் (அபிமன்யு) உடனான போரையும் எனக்குச் சொல்.

Verse 4

संजय उवाच सादितं प्रेक्ष्य यन्तारं शल्य: सर्वायसीं गदाम्‌ | समुत्क्षिप्प नदन्‌ क्रुद्ध: प्रचस्कन्द रथोत्तमात्‌

சஞ்சயன் கூறினான்—தன் தேரோட்டியை வீழ்த்தப்பட்டதைக் கண்டு சல்யன் கோபத்தில் கொந்தளித்தான். முழுவதும் இரும்பால் ஆன கதையை உயர்த்தி, கர்ஜித்தவாறே சிறந்த தேரிலிருந்து தாவி இறங்கினான்.

Verse 5

संजयने कहा--राजन्‌! राजा शल्य अपने सारथिको मारा गया देख कुपित हो उठे और पूर्णतः लोहेकी बनी हुई गदा उठाकर गर्जते हुए अपने उत्तम रथसे कूद पड़े ।।

சஞ்சயன் கூறினான்—அரசே! தன் தேரோட்டியை வீழ்த்தப்பட்டதைக் கண்டு அரசன் சல்யன் கோபத்தில் எழுந்தான்; முழுவதும் இரும்பால் ஆன கதையை எடுத்துக் கர்ஜித்தவாறே சிறந்த தேரிலிருந்து தாவி இறங்கினான். அவன் பிரளயத்தின் எரியக்னிபோல் ஒளிர்ந்து, தண்டம் ஏந்திய யமன் போல் முன்னே வருவதைக் கண்டு, பீமசேனன் பெருங்கதையைப் பற்றிக் கொண்டு மிகுந்த வேகத்துடன் அவன் நோக்கி பாய்ந்தான்.

Verse 6

सौभद्रो5प्यशनिप्रख्यां प्रगृह्ा महतीं गदाम्‌ । एह्टोहीत्यब्रवीच्छल्यं यत्नाद्‌ भीमेन वारित:

சுபத்ரையின் மகன் அபிமன்யுவும் இடியெனத் தோன்றும் பெருங்கதையைத் தூக்கி முன்னே வந்து “வா, வா” என்று சொல்லி சல்யனைச் சவால் செய்தான்; ஆனால் பீமசேனன் பெரும் முயற்சியால் அவனைத் தடுத்தான்.

Verse 7

वारयित्वा तु सौभद्रं भीमसेन: प्रतापवान्‌ । शल्यमासाद्य समरे तस्थौ गिरिरिवाचल:,सुभद्राकुमार अभिमन्युको रोककर प्रतापी भीमसेन राजा शल्यके पास जा पहुँचे और समरभूमिमें पर्वतके समान अविचल भावसे खड़े हो गये

சௌபத்ரனை (அபிமன்யுவை)த் தடுத்து, வீரப் பெருமை கொண்ட பீமசேனன் போர்க்களத்தில் சல்யனை அணுகி, மலைபோல் அசையாமல் நின்றான்.

Verse 8

तथैव मद्रराजो5पि भीम॑ दृष्टवा महाबलम्‌ | ससाराभिमुखस्तूर्ण शार्दूल इव कुज्जरम्‌,इसी प्रकार मद्रराज शल्य भी महाबली भीमसेनको देखकर तुरंत उन्हींकी ओर बढ़े, मानो सिंह किसी गजराजपर आक्रमण कर रहा हो

அதேபோல் மத்ரராஜன் சல்யனும் மகாபலன் பீமனைப் பார்த்தவுடன் அவனை நோக்கி விரைந்து பாய்ந்தான்—புலி யானையைத் தாக்குவது போல.

Verse 9

ततस्तूर्यनिनादाश्न शड्खानां च सहस्रश: । सिंहनादाश्न संजज्ञुभेरीणां च महास्वना:

அப்போது ஆயிரக் கணக்கான சங்குகளும் போர்த் தூரியங்களும் ஒருசேர முழங்கின; வீரர்களின் சிங்க முழக்கங்கள் எழுந்தன; பேரிமுழக்கத்தின் ஆழ்ந்த பெருங்குரல் எங்கும் பரவியது.

Verse 10

पश्यतां शतशो हाासीदन्योन्यमभिधावताम्‌ । पाण्डवानां कुरूणां च साधु साध्विति नि:स्वन:,एक दूसरेकी ओर दौड़ते हुए सैकड़ों दर्शकों, कौरवों और पाण्डवोंके साधुवादका महान्‌ शब्द वहाँ सब ओर गूँजने लगा

ஒருவரை ஒருவர் நோக்கி பாய்ந்தோடுவதை நூற்றுக்கணக்கானோர் பார்த்துக் கொண்டிருக்க, பாண்டவர்களும் குருக்களும் இருபுறத்திலும் இருந்து “சாது! சாது!” என்ற பெரும் ஆரவாரம் எல்லாத் திசைகளிலும் எதிரொலித்தது.

Verse 11

न हि मद्राधिपादन्य: सर्वराजसु भारत | सोदुमुत्सहते वेगं भीमसेनस्य संयुगे,भरतनन्दन! समस्त राजाओंमें मद्रराज शल्यके सिवा दूसरा कोई ऐसा नहीं था, जो युद्धमें भीमसेनके वेगको सहनेका साहस कर सके

சஞ்சயன் கூறினான்—ஓ பாரதா! எல்லா அரசர்களிலும் மத்ராதிபதி சல்யனைத் தவிர, போர்க்களத்தில் பீமசேனனின் பேர்வேகத்தைத் தாங்கும் துணிவு உடையவன் வேறொருவனும் இல்லை, ஓ பரதகுல மகிழ்வே!

Verse 12

तथा मद्राधिपस्यापि गदावेगं महात्मन: । सोढुमुत्सहते लोके युधि को<5न्यो वृकोदरात्‌,इसी प्रकार संसारमें भीमसेनके सिवा दूसरा कौन ऐसा वीर है, जो युद्धमें महामनस्वी मद्रराज शल्यकी गदाके वेगको सह सकता है

அதேபோல், மகாத்மையான மத்ராதிபதி சல்யனின் கதையின் பேர்வேகத்தைப் போரில் தாங்க வல்லவன்—இந்த உலகில்—விருகோதரன் (பீமன்) தவிர வேறார்?

Verse 13

पट्टै्जाम्बूनदैर्बद्धा बभूव जनहर्षणी । प्रजज्वाल तदा5<5विद्धा भीमेन महती गदा

ஜாம்பூநதத் தங்கத் தகடுகளால் கட்டப்பட்ட அந்தப் பெருங்கதை வீரர்களுக்கு மகிழ்ச்சி அளிப்பதாக இருந்தது. பீமன் அதைச் சுழற்றி ஓட்டியபோது அது அக்கினிபோல் ஜ்வலித்தது.

Verse 14

इस प्रकार श्रीमह्ाभारत द्रोणपर्वके अन्तर्गत द्रोणाभिषेकपर्वमें अभिमन्युका पराक्रमविषयक चौदहवाँ अध्याय पूरा हुआ

அவ்வாறே, கதாயுத்தத்தின் எல்லா வழிகளிலும் எல்லா வட்டச் சுழற்சிகளிலும் இயங்கிக் கொண்டிருந்த அரசன் சல்யனின் கதை, பெரும் மின்னல் போல ஒளிர்ந்து மிகுந்த அழகு பெற்றது.

Verse 15

तौ वृषाविव नर्दन्तौ मण्डलानि विचेरतु: । आवर्तितगदाशूज्रावुभौ शल्यवृकोदरौ,इति श्रीमहाभारते द्रोणपर्वणि द्रोणाभिषेकपर्वणि शल्यापयाने पठचदशो<ध्याय: ।।

சல்யனும் விருகோதரனும் இரு பெருங்காளைகள் போல முழங்கியவாறே ஒருவரை ஒருவர் சுற்றி வட்டமிட்டு நகர்ந்தனர். இருவரும் வீரர்கள்; தத்தம் கதைகளைச் சுழற்றியபடி ஓர் இடைவெளியைத் தேடினர்.

Verse 16

वे शल्य और भीमसेन दोनों गदारूप सींगोंको घुमा-घुमाकर साँड़ोंकी भाँति गरजते हुए पैंतरे बदल रहे थे ।।

சஞ்சயன் கூறினான்—சல்யனும் பீமசேனனும் இருவரும் தங்கள் கதைகளை கொம்புகள்போல் சுழற்றிக் கொண்டு, காளைகள்போல் கர்ஜித்து, நிலைப்பாடுகளை மாற்றி மாற்றி வட்டமிட்டு முன்னிலை தேடினர். வட்டமான கால்நடையிலும் கதையின் கையாளுதலும் தாக்குதலிலும் அந்த இரு புருஷசிங்கங்களின் போர் சமமாகவே தோன்றியது.

Verse 17

ताडिता भीमसेनेन शल्यस्य महती गदा । साग्निज्वाला महारीद्रा तदा तूर्णमशीर्यत,उस समय भीमसेनकी गदासे टकराकर शल्यकी विशाल एवं महाभयंकर गदा आगकी चिनगारियाँ छोड़ती हुई तत्काल छिन्न-भिन्न होकर बिखर गयी

சஞ்சயன் கூறினான்—பீமசேனன் அடித்த தாக்குதலால் சல்யனின் பெரிதும் பயங்கரமுமான கதை, தீப்பொறிகள் பறக்கச் செய்து, உடனே சிதறி நொறுங்கியது.

Verse 18

तथैव भीमसेनस्य द्विषताभिहता गदा । वर्षाप्रदोषे खद्योतैर्व॒तो वृक्ष इवाबभौ

சஞ்சயன் கூறினான்—அதேபோல் பகைவரின் தாக்குதலால் பீமசேனனின் கதையும் தீப்பொறிகள் பறக்க ஒளிர்ந்தது; மழைக்கால மாலையில் மின்மினிப்பூச்சிகள் சூழ்ந்த மரம்போல் அது ஜொலித்தது.

Verse 19

गदा क्षिप्ता तु समरे मद्रराजेन भारत | व्योम दीपयमाना सा ससूजे पावकं मुहुः,भारत! तब मद्रराज शल्यने समरभूमिमें दूसरी गदा चलायी, जो आकाशको प्रकाशित करती हुई बारंबार अंगारोंकी वर्षा कर रही थी

சஞ்சயன் கூறினான்—ஓ பாரதா! அப்போது மத்ரராஜன் சல்யன் போர்க்களத்தில் இன்னொரு கதையை எறிந்தான்; அது ஆகாயத்தை ஒளிரச் செய்து, மீண்டும் மீண்டும் தீப்பொறிகள் மழைபோல் பொழிவதுபோல் தோன்றியது.

Verse 20

तथैव भीमसेनेन द्विषते प्रेषिता गदा । तापयामास तत्‌ सैन्यं महोल्का पतती यथा

சஞ்சயன் கூறினான்—அதேபோல் பீமசேனன் பகைவரை நோக்கி எறிந்த கதை, வானத்திலிருந்து விழும் பெரும் உல்கைபோல் கௌரவர் படையைச் சுட்டெரிக்கத் தொடங்கியது.

Verse 21

ते गदे गदिनां श्रेष्ठौ समासाद्य परस्परम्‌ । श्वसन्त्यौ नागकन्ये वा ससृजाते विभावसुम्‌

கதைப்போரில் தலைசிறந்த பீமசேனனும் சல்யனும் ஏந்திய அந்த இரு கதைகள் நேருக்கு நேர் வந்து ஒன்றோடொன்று மோதின. மோதியபோது அவை சீறும் நாககன்னியரைப் போல அக்கினியைச் சிதறவிடுகின்றன எனத் தோன்றின.

Verse 22

नखैरिव महाव्याप्रौ दनतैरिव महागजौ । तौ विचेरतुरासाद्य गदाग्रया भ्यां परस्परम्‌

இரு பெரும்புலிகள் நகங்களால் தாக்குவது போலவும், இரு பெருயானைகள் தந்தங்களால் குத்துவது போலவும், பீமசேனனும் சல்யனும் அருகே வந்து கதைகளின் முன்பகுதியால் ஒருவரை ஒருவர் தாக்கிக்கொண்டே போர்க்களத்தில் அலைந்தனர்.

Verse 23

ततो गदाग्राभिहतौ क्षणेन रुधिरोक्षितौ | ददृशाते महात्मानौ किंशुकाविव पुष्पितौ

பின்னர் கதையின் முன்பகுதி தாக்கியவுடன் அந்த இரு மகாத்ம வீரர்களும் ஒரு கணத்தில் இரத்தத்தில் நனைந்தனர். மலர்ந்த கிஞ்சுக (பலாச) மரங்கள் இரண்டைப் போல அவர்கள் தோன்றினர்.

Verse 24

शुश्रुवे दिक्षु सर्वासु तयो: पुरुषसिंहयो: । गदाभिघातसंह्ाद: शक्राशनिरवोपम:,उन दोनों पुरुषसिंहोंकी गदाओंके टकरानेका शब्द इन्द्रके वजकी गड़गड़ाहटके समान सम्पूर्ण दिशाओंमें सुनायी देता था

அந்த இரு புருஷசிங்கங்களின் கதையடிகளின் மோதல் ஒலி, இந்திரனின் வஜ்ர நாதம் போல் எல்லாத் திசைகளிலும் கேட்டது.

Verse 25

गदया मद्रराजेन सव्यदक्षिणमाहत: । नाकम्पत तदा भीमो भिद्यमान इवाचल:,उस समय मद्रराजकी गदासे बायें-दायें चोट खाकर भी भीमसेन विचलित नहीं हुए। जैसे पर्वत वजका आघात सहकर भी अविचलभावसे खड़ा रहता है

அப்போது மத்ரராஜனின் கதையால் இடப்புறமும் வலப்புறமும் தாக்கப்பட்டும் பீமன் சிறிதும் அசையவில்லை; தாக்குதலால் பிளவுபட்டாலும் அசையாத மலைபோல் நிலைத்திருந்தான்.

Verse 26

तथा भीमगदावेगैस्ताड्यमानो महाबल: । धैर्यान्मद्राधिपस्तस्थौ वजैर्गिरिरिवाहत:,इसी प्रकार भीमसेनकी गदाके वेगसे आहत होकर महाबली मद्रराज वज्राघातसे पीड़ित पर्वतकी भाँति धैर्यपूर्वक खड़े रहे

பீமனின் கதையின் பேர்வேகத் தாக்குதலால் அடிபட்டபோதும், மகாபலன் மதிரநாட்டின் அரசன் தைரியத்தால் அசையாமல் நின்றான்—இடிமின்னல் தாக்கிய மலை போல.

Verse 27

आपेततुर्महावेगौ समुच्छितगदावुभौ । पुनरन्तरमार्गस्थौ मण्डलानि विचेरतु:,वे दोनों महावेगशाली वीर गदा उठाये एक-दूसरेपर टूट पड़े। फिर अन्तर्मार्गमें स्थित हो मण्डलाकार गतिसे विचरने लगे

மிகுந்த வேகமுடைய அந்த இரு வீரரும் கதைகளை உயர்த்திக் கொண்டு ஒருவர்மேல் ஒருவர் பாய்ந்தனர். பின்னர் நெருங்கிய இடைவெளியில் நிலை கொண்டு வட்டமாய் சுற்றிச் சுற்றி நகரத் தொடங்கினர்.

Verse 28

अथाप्लुत्य पदान्यष्टौ संनिपत्य गजाविव । सहसा लोहदण्डाभ्यामन्योन्यमभिजष्नतु:,तत्पश्चात्‌ आठ पग चलकर दोनों दो हाथियोंकी भाँति परस्पर टूट पड़े और सहसा लोहेके डंडोंसे एक-दूसरेको मारने लगे

பின்னர் எட்டு அடிகள் தாவி முன்னேறி, இருவரும் மதம் கொண்ட இரு யானைகள் போல மோதினர்; உடனே இரும்புத் தண்டுகளால் ஒருவரை ஒருவர் தாக்கத் தொடங்கினர்.

Verse 29

तौ परस्परवेगाच्च गदाभ्यां च भूशाहतौ । युगपत पेततुर्वीरौ क्षिताविन्द्रध्वजाविव,वे दोनों वीर परस्परके वेगसे और गदाओंद्वारा अत्यन्त घायल हो दो इन्द्रध्वजोंके समान एक ही समय पृथ्वीपर गिर पड़े

ஒருவரின் வேகமும் கதைகளின் அடிகளும் காரணமாக கடுமையாக காயமடைந்த அந்த இரு வீரரும் ஒரே நேரத்தில் மண்ணில் விழுந்தனர்—இரண்டு இந்திரக் கொடிகள் ஒரே கணத்தில் சாய்வதுபோல்.

Verse 30

ततो विह्वलमान त॑ नि:श्वसन्तं पुन: पुन: । शल्यमभ्यपतत्‌ तूर्ण कृतवर्मा महारथ:,उस समय शल्य अत्यन्त विह्लल होकर बारंबार लम्बी साँस खींच रहे थे। इतनेहीमें महारथी कृतवर्मा तुरंत राजा शल्यके पास आ पहुँचा

அப்போது சல்யன் மிகுந்த கலக்கத்துடன் மீண்டும் மீண்டும் ஆழ்ந்த மூச்சை இழுத்துக் கொண்டிருந்தான். அதற்குள் மகாரதன் கிருதவர்மன் விரைந்து சல்யனிடம் வந்து சேர்ந்தான்.

Verse 31

दृष्टवा चैनं महाराज गदयाभिनिपीडितम्‌ । विचेष्टन्तं यथा नागं मूर्च्छयाभिपरिप्लुतम्‌,महाराज! आकर उसने देखा कि राजा शल्य गदासे पीड़ित एवं मूच्छासे अचेत हो आहत हुए नागकी भाँति छटपटा रहे हैं

சஞ்சயன் கூறினான்—மகாராஜா! கதையால் நசுக்கப்பட்ட அவனைப் பார்த்து, மூர்ச்சையால் ஆட்கொள்ளப்பட்டு பாம்புபோல் துடித்துக் கொண்டிருந்தான்।

Verse 32

ततः स्वरथमारोप्य मद्राणामधिपं रणे । अपोवाह रणात्‌ तूर्ण कृतवर्मा महारथ:,यह देख महारथी कृतवर्मा युद्धस्थलमें मद्रराज शल्यको अपने रथपर बिठाकर तुरंत ही रणभूमिसे बाहर हटा ले गया

சஞ்சயன் கூறினான்—அப்போது மகாரதன் கிருதவர்மன் போர்க்களத்தில் மத்ராதிபதியைத் தன் தேரில் ஏற்றி, விரைவாகப் போர்க்களத்திலிருந்து அகற்றினான்।

Verse 33

क्षीबवद्‌ विह्नललो वीरो निमेषात्‌ पुनरुत्थित: । भीमो<पि सुमहाबाहुर्गदापाणिरदृश्यत

சஞ்சயன் கூறினான்—மதமுற்றவன் போல் திகைத்திருந்த அந்த வீரன் கண்சிமிட்டும் நேரத்தில் மீண்டும் எழுந்தான். அப்போது பெருந்தோளன் பீமனும் கதையை கையில் பிடித்தவனாகத் தோன்றினான்।

Verse 34

ततो मद्राधिपं दृष्टवा तव पुत्रा: पराड्मुखम्‌ । सनागपत्त्यश्वरथा: समकम्पन्त मारिष,आर्य! उस समय मद्रराज शल्यको युद्धसे विमुख हुआ देख हाथी, घोड़े, रथ और पैदल-सेनाओंसहित आपके सारे पुत्र भयसे काँप उठे

சஞ்சயன் கூறினான்—பின்னர் மத்ராதிபதி சல்யன் போரிலிருந்து விலகுவதைப் பார்த்ததும், யானை, குதிரை, தேர், காலாட்கள் உடன் உங்கள் புதல்வர்கள் அச்சத்தால் நடுங்கினர், அரசே।

Verse 35

ते पाण्डवैर््यमानास्तावका जितकाशिभि: । भीता दिशो<न्वपद्यन्त वातनुन्ना घना इव

சஞ்சயன் கூறினான்—வெற்றியால் ஒளிரும் பாண்டவர்களால் துரத்தப்பட்ட உங்கள் படைகள் அச்சத்தில், காற்றால் சிதறடிக்கப்படும் மேகங்கள் போல எல்லாத் திசைகளிலும் ஓடின.

Verse 36

निर्जित्य धार्तराष्ट्रांस्तु पाण्डवेया महारथा: । व्यरोचन्त रणे राजन्‌ दीप्यमाना इवाग्नय:,राजन्‌! इस प्रकार आपके पुत्रोंकी जीतकर महारथी पाण्डव प्रज्वलित अग्नियोंकी भाँति रणक्षेत्रमें प्रकाशित होने लगे

திருதராஷ்டிரரின் புதல்வர்களை வென்று, பாண்டவர்களின் மகாரதர்கள், அரசே, போர்க்களத்தில் எரியும் அக்கினிகளைப் போல ஒளிர்ந்தனர்।

Verse 37

सिंहनादान्‌ भृशं चक्र: शड्खान्‌ द्मुश्न हर्षिता: । भेरीक्ष वादयामासुर्मुदड्भां श्षानके: सह

அவர்கள் மகிழ்ச்சியுடன் மீண்டும் மீண்டும் சிங்கநாதம் எழுப்பி பல சங்குகளை ஊதினர்; மேலும் பேரி, மிருதங்கம், ஆனகம் முதலிய வாத்தியங்களையும் முழக்கினர்।