Shloka 16
द्रोणपर्व — पञ्चदशोऽध्यायः (Droṇa Parva, Chapter 15): युधिष्ठिर-रक्षा तथा अर्जुनस्य शरवृष्टिः
वे शल्य और भीमसेन दोनों गदारूप सींगोंको घुमा-घुमाकर साँड़ोंकी भाँति गरजते हुए पैंतरे बदल रहे थे ।।
sañjaya uvāca | śalyaś ca bhīmasenaś ca gadārūpau śṛṅgau parivartya vṛṣabhāv iva nadantaḥ pādāni vinyasyantaḥ paryāyān parivartayām āsuḥ | maṇḍalāvartamārgeṣu gadāviharaṇeṣu ca nirviśeṣam abhūd yuddhaṃ tayoḥ puruṣasiṃhayoḥ ||
சஞ்சயன் கூறினான்—சல்யனும் பீமசேனனும் இருவரும் தங்கள் கதைகளை கொம்புகள்போல் சுழற்றிக் கொண்டு, காளைகள்போல் கர்ஜித்து, நிலைப்பாடுகளை மாற்றி மாற்றி வட்டமிட்டு முன்னிலை தேடினர். வட்டமான கால்நடையிலும் கதையின் கையாளுதலும் தாக்குதலிலும் அந்த இரு புருஷசிங்கங்களின் போர் சமமாகவே தோன்றியது.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that in the immediacy of battle, victory can hinge on matched skill and tactical movement rather than on moral claims alone; it invites reflection on how dharma must be upheld through discipline and restraint even when the contest appears evenly balanced.
Sanjaya describes Śalya and Bhīma engaged in a mace duel: they roar like bulls, circle with practiced footwork, and exchange mace techniques so evenly that neither seems superior in maneuvering or weapon-handling.