Shloka 9
प्रतिग्रहभेदः — The Distinction between Giving and Accepting
Vṛṣādarbhī–Saptarṣi Dialogue
तस्यासीत् प्रतिबुद्धस्य शोकेन व्यथितात्मन: । मन: संवृत्य विषये बुद्धिर्विस्तारगामिनी
tasyāsīt pratibuddhasya śokena vyathitātmanaḥ | manaḥ saṃvṛtya viṣaye buddhir vistāragāminī ||
அவன் உணர்வு திரும்பியபோது, துயரத்தால் அவன் உள்ளம் கலங்கியது. புலன்விஷயங்களிலிருந்து மனத்தைச் சுருக்கிக் கொண்டு, அவன் புத்தி விரிவடைந்தது—வெளிப்புறச் சிதறலிலிருந்து விலகி, உள்ளார்ந்த தெளிந்த विवேகத்தின்பால்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Sorrow can become a turning point: when one awakens to the reality of loss, one should restrain the mind from chasing sense-objects and allow buddhi (discernment) to broaden toward wiser, dharmic understanding.
Bhishma describes a person who, after regaining awareness, is struck by grief; in response, he withdraws his mind from external objects, and his intellect begins to expand—suggesting an inward shift from agitation to reflective clarity.