Shloka 26
Brāhmaṇa-vandana: Criteria for Veneration, Disciplined Speech, and Protective Kingship (अनुशासनपर्व, अध्याय ८)
व्यवसायस्तयो: शीघ्रमुभयोरेव विद्यते । हन्युः क्रुद्धा महाराज ब्राह्मणा ये तपस्विन:
vyavasāyas tayoḥ śīghram ubhayor eva vidyate | hanyuḥ kruddhā mahārāja brāhmaṇā ye tapasvinaḥ ||
பீஷ்மர் கூறினார்—“மகாராஜா, பிராமணரின் தவமும் க்ஷத்திரியரின் தேஜஸும்—இரண்டின் பயனும் விரைவில் வெளிப்படும். ஆனால் அறிந்திரு: தவசீலப் பிராமணர்கள் கோபமுற்றால், தம் தவவலிமையால் தேஜஸ்மிக்க க்ஷத்திரியனையும் வீழ்த்த முடியும்.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Both martial prowess and ascetic austerity yield swift results, but tapas—when embodied by disciplined Brāhmaṇas—can surpass physical power; therefore rulers should honor spiritual authority and avoid provoking the righteous.
Bhīṣma instructs the king on the relative potency of Kṣatriya energy and Brāhmaṇa austerity, warning that enraged ascetics can destroy even powerful warriors through the force generated by their tapas.