Shloka 39
गोप्रदानगुणाः तथा कपिलागोविधानम्
Merits of Cow-Gift and the Origin-Account of Kapilā Cows
स्वाध्यायाब्यं शुद्धयोनिं प्रशान्तं वैतानस्थं पापभीरुं बहुज्ञम् | गोषु क्षान्तं नातितीक्ष्णं शरण्यं वृत्तिग्लानं तादृशं पात्रमाहु:
svādhyāyāḍhyaṃ śuddhayoniṃ praśāntaṃ vaitānasthaṃ pāpabhīruṃ bahujñam | goṣu kṣāntaṃ nātitīkṣṇaṃ śaraṇyaṃ vṛttiglannaṃ tādṛśaṃ pātram āhuḥ ||
பீஷ்மர் கூறினார்—வேத ஸ்வாத்யாயத்தில் செழித்தவர், தூய குலத்தில் பிறந்தவர், அமைதியான இயல்புடையவர், வைதிக யாக மரபில் நிலைத்தவர், பாவத்திற்குப் பயப்படுபவர், பலவிதமாக அறிந்தவர்; பசுக்களிடம் பொறுமையும் மென்மையும் கொண்டவர், இயல்பில் மிகக் கடுமையற்றவர், அவற்றுக்கு அடைக்கலமும் பாதுகாப்பும் அளிக்க வல்லவர், மேலும் வாழ்வாதாரப் பிணைப்பில் சோர்ந்த/விரக்தியுற்றவர்—இத்தகைய பிராமணரே கோதானத்திற்கு உரிய பாத்திரம் எனப் போற்றப்படுகிறார்.
पितामह उवाच
Educational Q&A
A gift becomes ethically fruitful when given to a worthy recipient. For go-dāna, Bhīṣma defines the ideal recipient as a learned, self-controlled, sin-fearing brāhmaṇa devoted to Vedic practice, gentle toward cows, protective, and not motivated by livelihood or gain.
In the Anuśāsana Parva’s instruction on gifts and duties, Bhīṣma advises (as an elder teacher) about the proper qualifications of a brāhmaṇa who should receive the gift of cows, emphasizing learning, character, and compassionate protection.