Shloka 48
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
गजहा दैत्यहा कालो लोकधाता गुणाकर: । सिंहशार्दूलरूपश्न आर्द्रचर्माम्बरावृत:
gajahā daityahā kālo lokadhātā guṇākaraḥ | siṁhaśārdūlarūpaś ca ārdracarmāmbarāvṛtaḥ ||
வாயுதேவர் கூறினார்—அவர் யானை-வடிவ பகைவனை அழிப்பவன், தைத்யர்களை நாசம் செய்பவன்; காலமே அவர். உலகங்களைத் தாங்கி வளர்ப்பவன், நற்குணங்களின் களஞ்சியம். சிங்கம்-புலி வடிவங்களை ஏற்று, யானை-அசுரனின் இன்னும் ஈரமான தோலை ஆடையாகப் போர்த்தியவன்.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse praises a divine figure as both protector and destroyer: he sustains the worlds (lokadhātā) yet is also Kāla (Time/Death). Ethically, it frames righteous power as multi-dimensional—fierce against adharma (daityahā) while fundamentally grounded in virtue (guṇākaraḥ) and cosmic maintenance.
Vāyu is describing and glorifying a formidable deity/hero through epithets: slayer of demon foes (including one associated with an elephant form), embodiment of Time, supporter of the worlds, and one who assumes lion/tiger forms. The striking image of being clothed in a fresh hide underscores the aftermath of a demon-slaying feat and the deity’s terrifying, protective aspect.