Shloka 94
तेजोवृषो द्युतिधर: सर्वशस्त्रभृतां वर: । प्रग्रहो निग्रहो व्यग्रो नैकशूज़ी गदाग्रज:
tejo-vṛṣo dyuti-dharaḥ sarva-śastra-bhṛtāṁ varaḥ | pragraho nigraho vyagro naika-śṛṅgī gadāgrajaḥ ||
பீஷ்மர் கூறினார்—அவர் பக்தர்கள்மேல் ஆனந்தமயமான ஒளித்தேஜஸை பொழிவவர்; உன்னத பிரகாசத்தைத் தாங்குபவர்; ஆயுதம் ஏந்துவோரில் சிறந்தவர். பக்தர்கள் அர்ப்பணிக்கும் இலை-மலராதிகளை ஏற்றுக்கொள்வவர்; எல்லா உயிர்களையும் அடக்கி ஆள்பவர்; சரணடைந்தோர்க்கு வேண்டிய பலனை அளிப்பதில் எப்போதும் முனைந்தவர். அவர் ‘நைகச்ருங்கீ’—புனித வாக்கின் பல்வேறு வடிவங்களுக்கான குறியீடு—மேலும் ‘கதா’வின் அக்கா/முன்னவன், அதாவது கதாவுக்கு முன் பிறந்த ஸ்ரீகிருஷ்ணன்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse praises the Lord as both compassionate and sovereign: he receives sincere devotion (accepts offerings), yet also restrains and governs the world (nigraha). Ethical life is framed as trusting a divine order that rewards devotion and upholds discipline—grace and governance functioning together.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and extols the Supreme through a litany of divine names (as in the Viṣṇu-sahasranāma tradition). This verse is one segment of that praise, enumerating epithets that describe the deity’s splendor, martial supremacy, receptivity to devotion, and universal control.