Shloka 47
इष्टोडविशिष्ट: शिष्टेष्ट: शिखण्डी नहुषो वृष: । क्रोधहा क्रोधकृत्कर्ता विश्वबाहुर्महीधर:
iṣṭo’viśiṣṭaḥ śiṣṭeṣṭaḥ śikhaṇḍī nahuṣo vṛṣaḥ | krodhahā krodhakṛtkartā viśvabāhur mahīdharaḥ ||
பீஷ்மர் கூறினார்— அவர் இஷ்டன்: பரமானந்தத்தின் வடிவமாய் அனைவருக்கும் அன்பானவன்; அவர் அவிஷிஷ்டன்: வரையறுக்கும் பண்புகளுக்கு அப்பாற்பட்டவன்; ஒழுக்கமுடையோரின் இஷ்டதேவன்; அவர் ஶிகண்டீ: மயில் இறகைத் தலைஅலங்காரமாக அணிந்தவன்; அவர் நஹுஷன்: மாயையால் உயிர்களைப் பிணைப்பவன்; அவர் வ்ருஷன்: தர்மத்தின் உருவாய் நீதியான விருப்பங்களை நிறைவேற்றுபவன். அவர் கோபத்தை அழிப்பவன்; கோபத்தில் செயல்படும் அசுராதிகளை அழிக்கும் கர்த்தா; அவர் விஷ்வபாஹு: எங்கும் விரிந்த கரங்களுடையவன்; அவர் மஹீதர: பூமியைத் தாங்குபவன்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The Divine is praised as both beyond limiting attributes (aviśiṣṭaḥ) and as the active guardian of dharma—destroying anger and wrath-driven forces (krodhahā, krodhakṛtkartā) while sustaining the world (mahīdharaḥ). Ethically, it elevates self-control over anger as a divine-aligned virtue and presents dharma as protected and fulfilled by the Supreme.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira and recites a litany of divine names/epithets in praise of the Supreme Lord. This verse is one segment of that praise, enumerating qualities that portray the Lord as beloved, worshipped by the righteous, symbolically adorned (peacock-crested), and as the cosmic supporter who subdues anger and protects the world.