Shloka 42
भीमस्य जलान्वेषणं तथा वनविश्रान्तिः
Bhīma’s Search for Water and the Forest Halt
(न दिशो नान्तरिक्षं च तदा नैव च मेदिनी । अदृश्यत महाराज तत्र किंचन संयुगे ।।
vaiśampāyana uvāca |
na diśo nāntarikṣaṃ ca tadā naiva ca medinī |
adṛśyata mahārāja tatra kiṃcana saṃyuge ||
bāṇāndhakāre balinā kṛte gāṇḍīvadhanvanā ||
மகாராஜா! அந்தப் போரில் அப்போது திசைகளும் தெரியவில்லை; ஆகாயமும் தெரியவில்லை; பூமியும் கூட—எதுவும் தெளிவாகப் புலப்படவில்லை. வலிமைமிக்க காந்தீவம் தாங்கிய அர்ஜுனன் தன் அம்புகளால் ஒரு கடும் இருளை பரப்பியதுபோல் இருந்தது.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how unchecked force in war can eclipse clarity itself—symbolically showing that violence creates moral and perceptual darkness, where orientation (diśaḥ) and discernment are lost.
During a fierce combat, Arjuna releases such a thick volley of arrows that the battlefield appears dark; observers cannot distinguish directions, sky, or earth.