Kurma Purana — Uttara Bhaga, Shloka 11
Rudra’s Cosmic Dance and the Recognition of Rudra–Nārāyaṇa Unity (Īśvara-gītā Continuation)
अण्डस्थं चाण्डबाह्यस्थं बाह्यमभ्यन्तरं परम् / सृजन्तमनलज्वालं दहन्तमखिलं जगत् / नृत्यन्तं ददृशुर्देवं विश्वकर्माणमीश्वरम्
aṇḍasthaṃ cāṇḍabāhyasthaṃ bāhyamabhyantaraṃ param / sṛjantamanalajvālaṃ dahantamakhilaṃ jagat / nṛtyantaṃ dadṛśurdevaṃ viśvakarmāṇamīśvaram
அவர்கள் தேவனை—ஈஸ்வரன், விஸ்வகர்மன்—கண்டனர்; அவன் அண்டத்தின் உள்ளும் அண்டத்திற்குப் புறமும் இருப்பவன்; பரமன், வெளியும் உள்ளும் ஆனவன்; அக்கினி நாவுகளைப் படைத்து, பின்னர் முழு உலகையும் எரிப்பவன்; அனைத்துக் கலை-செயல்களின் ஆண்டவனாய் நடனம் ஆடுபவன்।
Narrator (Purāṇic narrator describing what the sages/devotees saw in their vision)
Primary Rasa: adbhuta
Secondary Rasa: raudra
FAQs
It presents Īśvara as both immanent and transcendent—within the brahmāṇḍa and beyond it—indicating a non-dual Supreme reality that pervades all while exceeding all.
The verse supports īśvara-dhyāna: contemplation of the Lord as simultaneously inner witness (abhyantara) and outer transcendence (bāhya/param), a key orientation for Pāśupata-leaning devotion and concentration in the Kaurma tradition.
By describing the Supreme as creator, destroyer, and cosmic dancer, it uses attributes often associated with Śiva while naming Īśvara in a manner compatible with Vaiṣṇava theology—reflecting the Kurma Purana’s synthesis where one Lord appears through multiple divine functions.