
Bhūtasarga-Prakaraṇa (Account of Elemental Creation from Avyakta to Mahat)
இந்த அதிகாரத்தில் சூதர் உரையை தெய்வீகமும் பாபநாசினியும் என நிறுவி, பின்னர் சிருஷ்டி-வரிசையை விளக்குகிறார். அவ்யக்த காரணம் தத்துவவாதிகளால் பிரதானம்/பிரக்ருதி எனக் கூறப்படுகிறது; அது மணம், ரூபம், ரசம், சப்தம், ஸ்பர்சம் இன்றியதாகவும், குணசம்யத்தில் அவிபக்தமாகவும் உள்ளது. ஸர்ககாலத்தில் க்ஷேத்ரஜ்ஞன் அதிஷ்டானத்தில் குணங்கள் இயக்கமடைந்து மகத்தத்துவம் தோன்றுகிறது. ஹிரண்யகர்பன், புருஷன், ஈச்வரன், ஸ்வயம்பூ பிரம்மா ஆகியோர் நினைவூட்டப்பட்டு, சிருஷ்டி சீரற்றதல்ல; தத்துவங்களின் விதிப்படி விரியும் எனப் புனிதமாக்கப்படுகிறது. வாயு-ப்ரோக்த பரம்பரைச் சுட்டியுடன் சூதரின் அதிகாரம் நிறுவப்பட்டு, பின்வரும் புராணப் புவியியல் மற்றும் வம்சவரலாற்றுக்கு அடித்தளமான சுருக்கமான, சாங்க்யநடை உலகோற்பத்தி வழங்கப்படுகிறது.
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे प्रथमे प्रक्रियापादे नैमिषाख्यानकथनं नाम द्वितीयो ऽध्यायः सूत उवाच शृणु तेषां कथां दिव्यां सर्वपापप्रमोचनीम् / कथ्यमानां मया चित्रां बह्वर्थां श्रुतिसंमताम्
இவ்வாறு ஸ்ரீபிரஹ்மாண்ட மகாபுராணத்தில், வாயு உரைத்த முன்ன்பகுதியின் முதல் ‘ப்ரக்ரியாபாத’த்தில் ‘நைமிஷாக்யானகதனம்’ எனும் இரண்டாம் அத்தியாயம். சூதர் கூறினார்—அவர்களின் தெய்வீகக் கதையை கேளுங்கள்; அது எல்லாப் பாவங்களையும் நீக்கும். நான் உரைக்கும் இக்கதை வியத்தகும், பல அர்த்தமுடையதும், வேதச் சான்றுடையதும் ஆகும்.
Verse 2
य इमां धारयेन्नित्यं शृणुयाद्वाप्यभीक्ष्णशः / स्ववंशं धारणं कृत्वा स्वर्गलोके महीयते
இதை தினமும் மனத்தில் தாங்கி அல்லது மீண்டும் மீண்டும் கேட்பவன், தன் குலத்தை நிலைநிறுத்தி, ஸ்வர்கலோகத்தில் பெருமை பெறுவான்.
Verse 3
विश्वतारा या च पञ्च यथावृत्तं यथाश्रुतम् / कीर्त्यमानं निबोधार्थं पूर्वेषां कीर्त्तिवर्द्धनम्
‘விச்வதாரா’ என்றும் அந்த ஐந்தும்—நிகழ்ந்தபடியும் கேட்டபடியும்—இங்கேப் புகழ்ந்து உரைக்கப்படுகின்றன; அறிதற்கும் முன்னோர்களின் புகழை வளர்க்கவும்.
Verse 4
धन्यं यशस्यमायुष्यं स्वर्ग्यं शत्रुघ्नमेव च / कीर्त्तनं स्थिरकीर्तीनां सर्वेषां पुण्यकर्मणाम्
இந்தக் கீர்த்தனம் பாக்கியமளிப்பது, புகழளிப்பது, ஆயுளை வளர்ப்பது, ஸ்வர்கம் தருவது, பகைவரை அழிப்பது; நிலையான கீர்த்தியுடைய எல்லாப் புண்ணியகர்மங்களின் புகழ்பாடல் இதுவே.
Verse 5
यस्मात्कल्पायते कल्पः समग्रं शुचये शुचिः / तस्मै हिरण्यगर्भाय पुरुषायेश्वराय च
எவரால் இந்தக் கல்பம் முழுமையாக அமைக்கப்படுகிறதோ, தாமே தூயவராய் தூய்மையை வெளிப்படுத்துகிறாரோ—அந்த ஹிரண்யகர்பன், புருஷன், ஈஸ்வரனுக்கு வணக்கம்.
Verse 6
अजाय प्रथमायैव वरिष्ठाय प्रजासृजे / ब्रह्मणे लोकतन्त्राय नमस्कृत्य स्वयंभुवे
பிறவியற்ற முதல்வனும், சிறந்தவனும், பிரஜைகளைப் படைக்கும் சிருஷ்டிகரனும், உலக ஒழுங்கின் ஆதாரமான பிரம்மா—அந்த ஸ்வயம்புவுக்கு வணங்கி (நான் உரைக்கிறேன்).
Verse 7
महदाद्यं विशेषान्तं सवैरूप्यं सलक्षणम् / पञ्चप्रमाणं षद्श्रान्तः पुरुषाधिष्ठितं च यत्
மகத்தத்துவம் முதல் விசேஷாந்தம் (தன்மாத்திர/பூத) வரை விரிந்தது; பல்வேறு ரூபங்களும் லக்ஷணங்களும் உடையது; ஐந்து பிரமாணங்களால் அறியப்படுவது, ஆறு வகைகளாக விரிவடைந்தது, மேலும் புருஷனால் ஆதிஷ்டிதமானது.
Verse 8
आसंयमात्प्रवक्ष्यामि भूतसर्गमनुत्तमम् / अव्यक्तं कारणं यत्तन्नित्यं सदसदात्मकम्
இப்போது நான் ஒழுங்காக உயர்ந்த பூதஸர்கத்தை உரைப்பேன். அவ்யக்தமான காரணம் எதுவோ அது நித்தியமானது; சத்-அசத் இரு இயல்பும் உடையது.
Verse 9
प्रधानं प्रकृतिं चैव यमाहुस्तत्त्वचिन्तकाः / गन्धरूपरसैर्हीनं शब्दस्पर्शविवर्जितम्
தத்துவச் சிந்தகர்கள் ‘பிரதானம்’ என்றும் ‘பிரகృతి’ என்றும் கூறுவது, கந்தம்-ரூபம்-ரசம் இன்றியும், சப்தம்-ஸ்பரிசம் இன்றியும் இருப்பதாகும்.
Verse 10
जगद्योनिम्महाभूतं परं ब्रह्मसनातनम् / विग्रहं सर्वभूतानामव्यक्तमभवत्किल
அது உலகின் யோனியாகிய மகாபூதம், சனாதன பரப்ரஹ்மம்; எல்லாப் பூதங்களின் ஆதார-உருவாகிய அது நிச்சயமாக அவ்யக்தமாய் இருந்தது.
Verse 11
अनाद्यन्तमजं सूक्ष्मं त्रिगुणं प्रभवाप्ययम् / असांप्रतिकमज्ञेयं ब्रह्म यत्सदसत्परम्
அந்த பிரஹ்மம் ஆதியும் அந்தமும் அற்றது, பிறப்பற்றது, நுண்மையானது, முக்குணமயம், தோற்றமும் லயமும் உண்டாக்குவது; ஒப்பற்றது, அறிய இயலாதது, சத்-அசத் இரண்டிற்கும் அப்பாற்பட்டது.
Verse 12
तस्यात्मना सर्वमिदं व्याप्तमासीत्तमोमयम् / गुणसाम्ये तदा तस्मिन्नविभातं तमोमयम्
அவனுடைய ஆத்மாவால் இவை அனைத்தும் தமோமயமாகப் பரவி இருந்தன; அப்போது குணங்களின் சமநிலையில் இருந்த அந்த நிலையில் எதுவும் வெளிப்படவில்லை—எல்லாம் தமோமயமே.
Verse 13
सर्गकाले प्रधानस्य क्षत्रज्ञाधिष्ठितस्य वै / गुणभावाद्भासमाने महातत्त्व बभूव ह
சர்க்காலத்தில், க்ஷேத்ரஜ்ஞனால் அதிஷ்டிதமான அந்த பிரதானத்தில் குணங்களின் இயக்கம் வெளிப்படத் தொடங்கியபோது, மகத்தத்துவம் தோன்றியது.
Verse 14
सूक्ष्मः स तु महानग्रे अव्यक्तेन समावृतः / सत्त्वोद्रेको महानग्रे सत्त्वमात्रप्रकाशकः
அவன் நுண்ணிய தத்துவம்; ஆதியில் ‘மகான்’ என அவ்யக்தத்தால் மூடப்பட்டிருந்தான்; ஆதியில் சத்துவம் மேலோங்கி, சத்துவமாத்திரத்தையே வெளிப்படுத்தினான்.
Verse 15
सत्त्वान्महान्स विज्ञेय एकस्तत्कारणः समृतः / निङ्गमात्रं समुत्पन्नं क्षेत्रज्ञाधिष्टितं महत्
சத்துவத்திலிருந்து ‘மகான்’ அறியப்பட வேண்டும்; அவனே அதன் ஒரே காரணம் எனக் கூறப்படுகிறது. லிங்கமாத்திரமான ‘மஹத்’ தோன்றி, க்ஷேத்ரஜ்ஞனால் ஆதிஷ்டிதமாக உள்ளது.
Verse 16
संकल्पो ऽध्यवसायश्च तस्य वृत्तिद्वयं स्मृतम् / महासृष्टिं च कुरुते वीतमानः सिसृक्षया
சங்கல்பமும் அத்யவசாயமும் அவனுடைய இரு வೃತ್ತிகள் எனச் சொல்லப்படுகின்றன; படைக்க விரும்பும் இச்சையால் தூண்டப்பட்டு அவன் மஹாசிருஷ்டியை நிகழ்த்துகிறான்.
Verse 17
धर्मादीनि च भूतानि लोकतत्त्वार्थहेतवः / मनो महात्मनि ब्रह्म दुर्बुद्धिख्यातिरीश्वरात्
தர்மம் முதலிய தத்துவங்களும் பூதங்களும் உலகத் தத்துவார்த்தத்தின் காரணங்கள். மனம் மகாத்ம பிரம்மத்தில் நிலைகொள்கிறது; ஈசுவரனிடமிருந்தே துர்புத்தியின் புகழ்/தோற்றம் உண்டாகிறது.
Verse 18
प्रज्ञासंधिश्च सर्वस्वं संख्यायतनरश्मिभिः / मनुते सर्वभूतानां तस्माच्चेष्टफलो विभुः
பிரஞ்ஞையின் சங்கமமே அனைத்தும்; அது சாங்க்யத்தின் ஆயதன-கதிர்களால் விரிந்தது. அந்த விபு எல்லாப் பூதங்களையும் மனனம் செய்கிறான்; ஆகவே செயல்-முயற்சியின் பலன் அவனிடமிருந்தே உண்டாகிறது.
Verse 19
भोक्ता त्राता विभक्तात्मा वर्त्तनं मन उच्यते / तत्त्वानां संग्रहे यस्मान्महांश्च परिमाणतः
போகிப்பவன், காப்பவன், ஆத்மாவை வேறுபடுத்துபவன்—இவனுடைய இயக்கமே ‘மனம்’ எனப்படுகிறது; தத்துவங்களைச் சேர்த்துக் கொள்ளுவதாலும் அளவில் மகத்தானதாலும் அது ‘மஹான்’ ஆகும்.
Verse 20
शेषेभ्यो गुणातत्त्वेभ्यो महानिव तनुः स्मृतः / विभक्तिमानं मनुते विभागं मन्यते ऽपि वा
மற்ற குண-தத்துவங்களைவிட இது ‘மஹத்’ போல நுண் உடலாகக் கருதப்படுகிறது; இது பிரிவுடையதை உணர்கிறது, பிரிவையும் ஏற்றுக்கொள்கிறது.
Verse 21
पुरुषो भोगसंबन्धात्तेन चासौ सति स्मृतः / बृहत्त्वाद्वृंहणत्वाच्च भावानामखिलाश्रयात्
போகத்துடன் உள்ள தொடர்பினால் அவர் ‘புருஷன்’ என நினைக்கப்படுகிறார்; அதனால் அவரே ‘சத்’ என்றும் கூறப்படுகிறார்—பெருமை, வளர்த்தல், எல்லா பாவங்களுக்கும் ஆதாரமாதல் காரணமாக.
Verse 22
यस्माद्वृंहयत भावान् ब्रह्मा तेन निरुच्यते / आपूरयति यस्माच्च सर्वान् देहाननुग्रहैः
அவர் பாவங்களை வளர்த்திடுவதால் ‘பிரம்மா’ என அழைக்கப்படுகிறார்; மேலும் அருளால் எல்லா உடல்களையும் நிறைவுறச் செய்கிறார்.
Verse 23
बुध्यते पुरुषश्चात्र सर्वान् भावान्पृथक् पृथक् / तस्मिंस्तु कार्यकरणं संसिद्धं ब्रह्मणः पुरा
இங்கு புருஷன் எல்லாப் பாவங்களையும் தனித்தனியாக அறிகிறான்; மேலும் அவனிடமே பிரம்மனுடைய காரியம்-கரணம் (செயலும் சாதனங்களும்) முன்பே நிறைவு பெற்றதாக உள்ளது.
Verse 24
प्राकृतं देवि वर्तं मां क्षेत्रज्ञो ब्रह्मसंमितः / स वै शरीरी प्रथमः पुरा पुरुष उच्यते
தேவி, நான் இயல்பான (பிராக்ருத) நிலையில் இருக்கிறேன்; பிரம்மத்துக்கு ஒப்பான க்ஷேத்ரஜ்ஞனே முதற் சரீரதாரி, பழங்காலத்தில் ‘புருஷன்’ என அழைக்கப்படுகிறான்।
Verse 25
आदिकर्त्ता स भूतानां ब्रह्माग्रे समवर्त्तिनाम्
அவனே எல்லா உயிர்களுக்கும் ஆதிகர்த்தா; பிரம்மாவின் ஆதியில் தோன்றி நிலைத்தவன்.
Verse 26
हिरण्यगभः सो ऽण्डे ऽस्मिन्प्रादुर्भूतश्चतुर्मुखः / सर्गे च प्रतिसर्गे च क्षेत्रज्ञो ब्रह्म संसितः
அந்த ஹிரண்யகர்பன் இவ்வண்டத்தில் நான்முகனாகத் தோன்றினான்; ஸர்க்கமும் பிரதிஸர்க்கமும் நிகழும் போது அவன் பிரம்மத்துக்கு ஒப்பான க்ஷேத்ரஜ்ஞன்.
Verse 27
करणैः सह पृच्छन्ते प्रत्याहारेस्त्यजन्ति च / भजन्ते च पुनर्देहांस्ते समाहारसंधिसु
அவர்கள் கரணங்களுடன் (இந்திரியங்களுடன்) கேட்கிறார்கள்; பிரத்யாஹாரத்தில் விட்டு விடுகிறார்கள்; சமாஹார-சந்திகளில் மீண்டும் மீண்டும் உடல்களை ஏற்கிறார்கள்.
Verse 28
हिरण्मयस्तु यो मेरुस्तस्योद्धर्तुर्महात्मनः / गर्तोदकं सबुदास्तु हरेयुश्चापि पञ्चताः
பொன்ன்மயமான அந்த மேருவை உயர்த்தும் மகாத்மனுக்காக, குழியின் நீரை குமிழ்களுடன் எடுத்துச் செல்லட்டும்; அந்த ஐந்தும் பஞ்சத்துவத்தில் லயிக்கட்டும்.
Verse 29
यस्मिन्नण्ड इमे लोकाः सप्त वै संप्रतिष्ठिताः / पृथिवी सप्तभिर्द्वीपैः समुद्रैः सह सप्तभिः
எந்த பிரபஞ்ச அண்டத்தில் இவ்வேழு உலகங்கள் உறுதியாக நிலைபெற்றுள்ளனவோ, அதிலேயே பூமி ஏழு தீவுகளும் ஏழு சமுத்திரங்களும் உடன் அமைந்துள்ளது।
Verse 30
पर्वतैः सुमहद्भिश्च नदीभिश्च सहस्रशः / अन्तःस्थस्य त्विमे लोका अन्तर्विश्वमिदं जगत्
மிகப் பெரிய மலைகளும் ஆயிரமாயிரம் நதிகளும் உடன்—அந்த அண்டத்தின் உள்ளே இவ்வுலகங்கள் உள்ளன; இதுவே உள்ளுலகப் பிரபஞ்சம்.
Verse 31
चन्द्रादित्यौ सनक्षतौ संग्रहः सह वायुना / लोकालोकं च यत् किञ्चिदण्डे तस्मिन्प्रतिष्टितम्
சந்திரன், சூரியன் நட்சத்திரங்களுடன், மேலும் வாயுவுடன் கூடிய அனைத்துச் சேர்க்கையும்—லோகம், அலோகம் என எதுவெல்லாம் உள்ளதோ, அனைத்தும் அந்த அண்டத்தில் நிலைபெற்றுள்ளது।
Verse 32
आपो दशगुणे नैव तेजसा बाह्यतो वृताः / तेजो दशगुणेनैव बाह्यतो वायुना वृतम्
நீர்தத்துவம் வெளியில் பத்துமடங்கு தேஜஸால் சூழப்பட்டுள்ளது; தேஜஸும் வெளியில் பத்துமடங்கு வாயுத்தத்துவத்தால் சூழப்பட்டுள்ளது।
Verse 33
वायुर्दशगुणेनैव बाह्यतो नभसा वृतः / आकाशमावृतं सर्वं बहिर्भूतादिना तथा
வாயுத்தத்துவமும் வெளியில் பத்துமடங்கு நபஸ் (ஆகாசம்) দ্বারা சூழப்பட்டுள்ளது; ஆகாசமும் அதுபோல வெளியில் பூதாதி ஆவரணங்களால் முழுவதும் சூழப்பட்டுள்ளது।
Verse 34
भूतादिर्महता चैव प्रधानेनावृतो महान् / एभिरावरणैरण्डं सप्तभिः प्राकृतैर्वृतम्
பூதாதி மகத்தத்துவம் மகத் மற்றும் பிரதானத்தால் மூடப்பட்டுள்ளது; இவ்வேழு பிராக்ருத ஆவரணங்களால் பிரபஞ்ச அண்டம் சூழப்பட்டுள்ளது.
Verse 35
इच्छया वृत्य चान्योन्यमरणे प्रकृतयः स्थितः / प्रसर्गकाले स्थित्वा च ग्रसंतस्च परस्परम्
இச்சை மற்றும் இயக்கத்தால் பிரகிருதிகள் ஒன்றோடொன்று மோதலில் நிலைகொள்கின்றன; படைப்புக் காலத்தில் நிலைத்து, ஒன்றை ஒன்று விழுங்குகின்றன.
Verse 36
एवं परस्परैश्चैव धारयन्ति परस्परम् / आधाराधेयभावेन विकारास्ते विकारिषु
இவ்வாறு அவை ஒன்றை ஒன்று தாங்குகின்றன; ஆதார–ஆதேய பாவத்தால் அந்த மாற்றங்கள் மாற்றமுடைய தத்துவங்களில் நிலைகொள்கின்றன.
Verse 37
अव्यक्तं क्षेत्रमित्युक्तं ब्रह्म क्षेत्रज्ञमुच्यते / इत्येवं प्राकृतः सर्गः क्षेत्रज्ञाधिष्ठितस्तु सः
அவ்யக்தம் ‘க்ஷேத்ரம்’ எனக் கூறப்படுகிறது; பிரம்மம் ‘க்ஷேத்ரஜ்ஞன்’ என அழைக்கப்படுகிறது; இவ்வாறு இந்தப் பிராக்ருதப் படைப்பு க்ஷேத்ரஜ்ஞனால் ஆட்கொள்ளப்படுகிறது.
Verse 38
अबुद्धिपूर्वः प्रथमः प्रादुर्भूतस्तडिद्यथा / एतद्धिरण्यगर्भस्य चन्म यो वेत्ति तत्त्वतः / आयुष्मान्कीर्तिमान्धन्यः प्रज्ञावांश्च न संशयः
முதல் வெளிப்பாடு புத்திக்கு முன்பே மின்னலைப் போல நிகழ்ந்தது; ஹிரண்யகர்பனின் இப்பிறப்பை தத்துவமாக அறிந்தவன் நீண்ட ஆயுள், புகழ், பாக்கியம், ஞானம் பெறுவான்—ஐயமில்லை.
It describes an unmanifest causal ground (Avyakta, equated with Pradhāna/Prakṛti) in guṇa-equilibrium; at creation-time, guṇa activation under kṣetrajña-adhiṣṭhāna produces Mahat-tattva as the first major evolute highlighted in the sample verses.
Hiraṇyagarbha, Puruṣa, Īśvara, and Svayaṃbhū Brahmā are invoked to sacralize the cosmogony: they function as names/roles for the cosmic source, the conscious principle, and the architect of order, ensuring the metaphysics is framed as revealed Purāṇic knowledge rather than speculative philosophy.
In the provided material, it is primarily ontological and cosmogonic (bhūtasarga/tattva exposition). Geography and genealogical cataloging are not foregrounded here; instead, this Adhyāya supplies the metaphysical groundwork that later sections use to contextualize bhuvana-kośa and vaṃśānucarita.