Adhyaya 42

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते एकचत्वारिंशत्तमो ऽध्यायः // ४१// वसिष्ठ उवाच एवं संभ्रामितो रामो गणाधीशेन भूपते / हर्षशोकसमाविष्टो विचिन्त्यात्मपराभवम्

இவ்வாறு ஸ்ரீபிரஹ்மாண்ட மகாபுராணத்தில், வாயு உரைத்த மத்தியப் பகுதியில், மூன்றாம் உபோத்தாதப் பாதத்தில், பார்கவ சரிதத்தில், நாற்பத்தொன்றாம் அதிகாரம். வசிஷ்டர் கூறினார்—ஓ அரசே! கணாதீசனால் இவ்வாறு கலங்கச் செய்யப்பட்ட ராமன், மகிழ்ச்சியும் துயரமும் கலந்த நிலையில், தன் தன்னழிவை எண்ணித் துயர்ந்தான்।

Verse 2

गणेशं चाभितो वीक्ष्य निर्विकारमवस्थितम् / क्रोधाविष्टो भृशं भूत्वा प्राक्षिपत्स्वपरश्वधम्

கணேசனைச் சுற்றிலும் பார்த்தும் அவர் மாற்றமின்றி நிலைத்திருந்தார்; அப்போது கடும் கோபத்தில் ஆழ்ந்து அவன் தன் பரச்வதம் (பரசு) எறிந்தான்।

Verse 3

गणेशस्त्वभिवीक्ष्याथ पित्रा दत्तं परश्वधम् / अमोघं कर्त्तुकामस्तु वामे तं दशने ऽग्रहीत्

அப்போது கணேசன் பார்த்து, தந்தை அளித்த பரச்வதத்தை எடுத்தான்; அது வீணாகாதிருக்க வேண்டும் என்ற எண்ணத்தால், இடப்புறத்தில் தன் தந்தத்தால் அதை பிடித்தான்।

Verse 4

स तु दन्तः कुठारेण विच्छिन्नो भूतले ऽपतत् / भुवि शोणितसंदिग्धो वज्राहत इवाचलः

கோடரியால் வெட்டப்பட்ட அந்தத் தந்தம் தரையில் விழுந்தது. இரத்தத்தால் தோய்ந்த அது, வஜ்ராயுதத்தால் தாக்கப்பட்ட மலையைப் போலக் காணப்பட்டது.

Verse 5

दन्तपातेन विद्वस्ता साब्धिद्वीपधरा धरा / चकंपे पृथिवीपाल लोकास्त्रासमुपागताः

தந்தம் விழுந்த அதிர்ச்சியால், கடல்களையும் தீவுகளையும் தாங்கும் பூமி நடுங்கியது. ஓ அரசனே, உலகங்கள் அச்சத்தில் ஆழ்ந்தன.

Verse 6

हाहाकारो महानासी द्देवानां दिवि पश्यताम् / कार्त्तिकेयादयस्तत्र चुक्रुशुर्भृशमातुराः

வானிலிருந்து பார்த்துக்கொண்டிருந்த தேவர்களிடையே பெரும் கூச்சல் எழுந்தது. கார்த்திகேயன் உள்ளிட்டோர் மிகுந்த வேதனையுடன் கதறினர்.

Verse 7

अथ कोलाहलं श्रुत्वा दन्तपातध्वनिं तथा / पार्वतीशङ्करौ तत्र समाजग्मतुरीश्वरौ

பிறகு, அந்த கூச்சலையும் தந்தம் விழுந்த ஓசையையும் கேட்டு, இறைவனும் இறைவியுமான பார்வதியும் சங்கரரும் அங்கே வந்தனர்.

Verse 8

हेरम्बं पुरतो दृष्ट्वा वक्रतुण्डैकदन्तिनम् / पप्रच्छ स्कन्दं पार्वती किमेतदिति कारणम्

வளைந்த துதிக்கையுடனும் ஒற்றை தந்தத்துடனும் கணೇಶனை (ஹேரம்பனை) முன்னால் கண்டு, பார்வதி ஸ்கந்தனிடம், 'இதற்கு என்ன காரணம்?' என்று கேட்டாள்.

Verse 9

स तु पृष्टस्तदा मात्रा सेनानीः सर्वमादितः / वृत्तान्तं कथयामास मात्रे रामस्य शृण्वतः

அப்போது தாயால் கேட்கப்பட்ட சேனாதிபதியான முருகப்பெருமான், பரசுராமர் கேட்டுக்கொண்டிருக்கையில், நடந்த அனைத்தையும் முதலிலிருந்து தன் தாயிடம் கூறினார்.

Verse 10

सा श्रुत्वोदन्तमखिलं जगतां जननी नृप / उवाच शङ्करं रुष्टा पार्वती प्राणनायकम्

அரசே! அந்தச் செய்தி முழுவதையும் கேட்ட ஜகன்மாதாவான பார்வதி தேவி கோபமடைந்து, தன் பிராணநாதரான சிவபெருமானிடம் கூறினார்.

Verse 11

पार्वत्युवाच अयं ते भार्गवः शंभो शिष्यः पुत्रः समो ऽभवत् / त्वत्तोलब्ध्वा परं तेजो वर्म त्रैलोक्यजिद्विभो

பார்வதி கூறினார்: சம்போ! உமது இந்த பார்கவ சீடன் உமக்கு மகனுக்குச் சமமாகிவிட்டான். இறைவா! உம்மிடமிருந்து பரమ தேஜஸையும் கவசத்தையும் பெற்று அவன் மூவுலகங்களையும் வெல்பவனாக ஆகிவிட்டான்.

Verse 12

कार्त्तवीर्यार्जुनं संख्ये जितवानूर्जितं नृपम् / स्वकार्यं साधयित्वा तु प्रादात्तुभ्यं च दक्षिणाम्

அவன் போரில் மிகுந்த வலிமை வாய்ந்த மன்னனான கார்த்தவீர்யார்ஜுனனை வென்றான். தன் காரியத்தை முடித்துக்கொண்டு, உமக்குத் தட்சணையையும் அளித்துவிட்டான்.

Verse 13

यत्ते सुतस्य दशन कुठारेण न्यपातयत् / अनेनैव कृतार्थस्त्वं भविष्यसि न संशयः

உமது மகனின் பல்லை அவன் கோடரியால் வீழ்த்தினானே, இதனாலேயே நீர் ஐயமின்றிப் பெருமையடைவீர் (என்பது பார்வதியின் ஏளனம்).

Verse 14

त्वमिमं भार्गवं शम्भो रक्षान्तेवासिसत्तमम् / तव कार्याणि सर्वाणि साधयिष्यति सद्गुरोः

ஏ ஶம்போ! இந்த பார்கவனாகிய சிறந்த சீடனை காக்கவும். அவன் சத்குருவின் பொருட்டு உமது எல்லாப் பணிகளையும் நிறைவேற்றுவான்.

Verse 15

अह नैवात्र तिष्ठामि यत्त्वया विमता विभो / पुत्राभ्यां सहिता यास्ये पितुः स्वस्य निकेतनम्

ஏ விபோ! நீர் என்னை மறுத்ததால் நான் இங்கே தங்கமாட்டேன். இரு புதல்வர்களுடன் என் தந்தையின் இல்லத்திற்குச் செல்வேன்.

Verse 16

संतो भुजिष्यातनयं सत्कुर्वन्त्यात्मपुत्रवत् / भवता तु कृतोनैव सत्कारो वचसापि हि

சஜ்ஜனர்கள் பணியாளரின் மகனையும் தம் மகனைப் போல மதிப்பர்; ஆனால் நீர் வார்த்தையால்கூட எனக்கு மரியாதை செய்யவில்லை.

Verse 17

आत्मनस्तनयस्यास्य ततो यास्यामि दुःखिता / वसिष्ठ उवाच एतच्छ्रुत्वा तु वचनं पार्वत्या भगवान्भवः

இந்த என் மகன் காரணமாக நான் துயருற்று புறப்படுவேன். வசிஷ்டர் கூறினார்—பார்வதியின் இவ்வார்த்தைகளை கேட்டபின் பகவான் பவ (சிவன்)…

Verse 18

नोवाच किञ्चिद्वचनं साधु वासाधु भूपते / सस्मार मनसा कृष्णं प्रणतक्लेशनाशनम्

ஏ அரசே! அவர் நல்லதோ கெட்டதோ எதையும் சொல்லவில்லை; மனத்துள் பணிந்தோரின் துயர் நீக்கும் ஸ்ரீகிருஷ்ணனை நினைத்தார்.

Verse 19

गोलोकनाथं गोपीशं नानानुनयकोविदम् / स्मृतमात्रो ऽथ भगवान् केशवः प्रणतार्त्तिहा / आजगाम दयासिंधुर्भक्तवश्यो ऽखिलेश्वरः

கோலோகநாதன், கோபீஸ்வரன், பலவகை சமாதானங்களில் நிபுணன்—அவரை நினைத்த மாத்திரத்தில் பணிந்தோரின் துயரை நீக்கும் பகவான் கேசவன், கருணைக் கடல், பக்தர்க்கு வசமான அகிலேஸ்வரன் அங்கே வந்தான்.

Verse 20

मेघश्यामो विशदवदनो रत्नकेयूरहारो विद्युद्वासा मकरसदृशे कुण्डले संदधानः / बर्हापीडं मणिगणयुतं बिभ्रदीषत्स्मितास्यो गोपीनाथो गदितसुयशाः कौस्तुभोद्भासिवक्षाः

மேகநிறக் கருமை, தெளிந்த முகம், ரத்தினக் கையுறை-மாலைகள், மின்னல் போன்ற ஆடை, மகர வடிவக் குண்டலங்கள்; மணிக்கூட்டம் சூடிய மயிலிறகுக் கிரீடம், இளம்சிரிப்புடன்—புகழ் பாடப்படும் கோபீநாதன், கௌஸ்துபம் ஒளிரும் மார்புடன் தோன்றினான்.

Verse 21

राधया सहितः श्रीमान् श्रीदाम्ना चापराजितः

அந்த ஸ்ரீமான் ராதையுடன் இருந்தான்; ஸ்ரீதாமாவுடனும் அஜேயனாய் விளங்கினான்.

Verse 22

मुष्णंस्तेजांसि सर्वेषां स्वरुचा ज्ञानवारिधिः / अथैनमागतं दृष्ट्वा शिवः संहृष्टमानसः

தன் ஒளியால் அனைவரின் தேஜஸையும் மறையச் செய்யும் ஞானக் கடலை வந்ததாகக் கண்ட சிவனின் மனம் பேரானந்தத்தில் திளைத்தது.

Verse 23

प्रणिपत्य यथान्यायं पूजयामास चागतम् / प्रवेश्याभ्यन्तरे वेश्मराधया सहितं विभुम्

சிவன் முறையாக வணங்கி வந்திருந்த இறைவனைப் பூஜித்தான்; ராதையுடன் கூடிய அந்த விபுவை தன் இல்லத்தின் உள்ளே அழைத்து நுழையச் செய்தான்.

Verse 24

रत्नसिंहासने नम्ये सदारं स न्यवेशयत् / थ तत्र गता देवी पार्वती तनयान्विता

அவன் ரத்தினச் சிங்காசனத்திற்கு வணங்கி, மனைவியுடன் இருந்த அவரை அங்கே அமர்த்தினான். பின்னர் தேவி பார்வதி தன் புதல்வர்களுடன் அங்கே வந்தாள்.

Verse 25

ननाम चरणान्प्रभ्वोः पुत्राभ्यां सहिता मुदा / थ रामो ऽपि तत्रैव गत्वा नमितकन्धरः

அவள் இரு புதல்வர்களுடன் மகிழ்ச்சியுடன் ஆண்டவரின் திருவடிகளில் வணங்கினாள். அப்போது ராமனும் அங்கேயே சென்று தலை தாழ்த்தி வணங்கினான்.

Verse 26

पार्वत्याश्चरणोपान्ते पपाताकुलमानसः / सा यदा नाभ्यनन्दत्तं भार्गवं प्रणतं पुरः

கலங்கிய மனத்துடன் அவன் பார்வதியின் திருவடிகளருகே விழுந்தான். ஆனால் முன் வணங்கிய பார்கவனை தேவி ஏற்றுக் கொள்ளாதபோது,

Verse 27

तदोवाच जगन्नाथः पार्वतीं प्रीणयन्गिरा

அப்போது ஜகந்நாதன் இனிய மொழியால் பார்வதியை மகிழ்வித்து கூறினான்.

Verse 28

श्रीकृष्म उवाच अयि नगनं दिनि निन्दितचन्द्रमुखि त्वमिमं जमदग्निसुतम् / नय निजहस्तसरोजसमर्पितम्स्तकमङ्कमनन्तगुणे

ஸ்ரீகிருஷ்ணன் கூறினார்— ஓ மலைமகளே, நிலவையும் வெட்கப்படச் செய்யும் முகத்தையுடையவளே, இந்த ஜமதக்னி புதல்வனை ஏற்றுக் கொள். ஓ அளவற்ற குணங்களுடையவளே, தன் தலையை உன் தாமரை கரங்களில் அர்ப்பணித்தவனை உன் மடியில் அணைத்துக் கொள்.

Verse 29

भवभयहारिणि शंभुविहारिणि कल्मषनाशिनि कुंभिगते / तव चरणे पतितं सततं कृतकिल्बिषमप्यव देहि वरम्

பவபயத்தை அகற்றும், சம்புவுடன் விளையாடும், கல்மஷநாசினி, கும்பிகதே தேவியே! நான் எப்போதும் உன் திருவடிகளில் விழுந்தவன்; பாவம் செய்தவனாயினும் என்னைக் காத்து வரம் அருள்வாயாக।

Verse 30

श्रुणु देवि महाभागे वेदोक्तं वचनं मम / यच्छ्रुत्वा हर्षिता नूनं भविष्यसि न संशयः / विनायकस्ते तनयो महात्मा महतां महान्

மகாபாக்யவதியான தேவியே, என் வேதோಕ್ತ வாக்கை கேள்; அதை கேட்டால் நீ நிச்சயமாக மகிழ்வாய், ஐயமில்லை. விநாயகன் உன் புதல்வன்—மகாத்மா, மகான்களில் மகான்।

Verse 31

यं कामः क्रोध उद्वेगो भयं नाविशते कदा / वेदस्मृतिपुराणेषु संहितासु च भामिनि

ஓ பாமினி, யாரை காமம், கோபம், கலக்கம், பயம் எதுவும் எப்போதும் ஆட்கொள்ளாதோ—அவர் வேதம், ஸ்மிருதி, புராணம், ஸம்ஹிதைகளில் புகழப்பட்டவர்।

Verse 32

नामान्यस्योपदिष्टानि सुपुण्यानि महात्मभिः / यानि तानि प्रवक्ष्यामि निखिलाघहराणि च

மகாத்மர்கள் உபதேசித்த மிகப் புண்ணியமான அவரது நாமங்கள் உள்ளன; அவற்றையே நான் கூறுவேன்—அவை எல்லாப் பாவங்களையும் அகற்றுவன।

Verse 33

प्रमथानां गणा ये च नानारूपा महाबलाः / तेषामीशस्त्वयं यस्माद्गणेशस्तेन कीर्त्तितः

பிரமதர்களின் பல்வேறு ரூபங்களுடைய மகாபல கணங்களுக்கு இவர் ஈசன்; ஆகையால் இவர் ‘கணேசன்’ எனப் புகழப்படுகிறார்।

Verse 34

भूतानि च भविष्याणि वर्त्तमानानि यानि च / ब्रह्माण्डान्यखिलान्येव यस्मिंल्लंबोदरः स तु

கடந்தது, வருங்காலம், நிகழ்காலம் ஆகிய அனைத்தும், மேலும் முழு பிரபஞ்சங்களும்—யாருள் நிலைத்துள்ளனவோ, அவரே லம்போதரர்।

Verse 35

यः स्थिरो देवयोगेन च्छिन्नं संयोजितं पुनः / गजस्य शिरसा देवितेन प्रोक्तो गजाननः

தெய்வயோகத்தால் நிலைத்திருந்து, துண்டிக்கப்பட்டதை மீண்டும் இணைத்தவர்; தேவரால் யானைத் தலை உடையவர் எனப் போற்றப்பட்டவரே கஜானனர்।

Verse 36

चतुर्थ्यामुदितश्चन्द्रो दर्भिणा शप्त आतुरः / अनेन विधृतो भाले भालचन्द्रस्ततः स्मृतः

சதுர்த்தியில் உதித்த சந்திரன் தர்பிணியின் சாபத்தால் துயருற்றான்; அவரை இவர் நெற்றியில் தாங்கினார், ஆகவே ‘பாலசந்திரன்’ என நினைக்கப்படுகிறார்।

Verse 37

शप्तः पुरा सप्तभिस्तु मुनिभिः संक्षयं गतः / जातवेदा दीपितो ऽभूद्येनासौशूर्पकर्मकः

முன்னொரு காலத்தில் ஏழு முனிவர்களின் சாபத்தால் அவன் சிதைந்தான்; யாரால் ஜாதவேதா (அக்னி) எரியவைக்கப்பட்டதோ, அவர் ‘சூர்பகர்மகன்’ என நினைக்கப்படுகிறார்।

Verse 38

पुरा देवासुरे युद्धे पूजितो दिविषद्गणैः / विघ्नं निवारयामास विघ्ननाशस्ततः स्मृतः

முன்னொரு தேவர்-அசுரர் போரில் தேவர்களால் வழிபடப்பட்டு, அவர் தடைகளை நீக்கினார்; ஆகவே ‘விக்நநாசன்’ என நினைக்கப்படுகிறார்।

Verse 39

अद्यायं देवि रामेण कुठारेण निपात्य च / दशनं दैवतो भद्रे ह्येकदन्तः कृतो ऽमुना

தேவி, இன்று ராமன் கோடாரியால் அவனுடைய ஒரு பல்லை வீழ்த்தினான்; ஆகவே, பத்திரே, அந்த தெய்வம் ‘ஏகதந்தன்’ ஆனான்.

Verse 40

भविष्यत्यथ पर्याये ब्रह्मणो हरवल्लभे / वक्रीभविष्यत्तुण्डत्वाद्वक्रतुण्डः स्मृतो बुधैः

ஹரவல்லபே, பிரம்மனின் அடுத்த பருவத்தில் அவனுடைய தும்பிக்கை வளைந்து போகும்; அதனால் அறிஞர்கள் அவனை ‘வக்ரதுண்டன்’ என நினைக்கின்றனர்.

Verse 41

एवं तवास्य पुत्रस्य संति नामानि पार्वति / स्मरणात्पापहारीणि त्रिकालानुगतान्यपि

பார்வதி, இவ்வாறு உன் இந்தப் புதல்வனுக்கு பல நாமங்கள் உள்ளன; அவற்றை நினைத்தாலே முக்காலப் பாவங்களும் நீங்கும்.

Verse 42

अस्मात्त्रयोदशीकल्पात्पूर्वस्मिन्दशमीभवे / मयास्मै तु वरो दत्तः सर्गदेवाग्रपूजने

இந்த திரயோதசி கல்பத்திற்கு முன், தசமீ-பவத்தில் நான் அவனுக்கு வரம் அளித்தேன்—படைப்பின் தேவர்களில் அவனுக்கே முதற்பூஜை உண்டாகும் என்று.

Verse 43

जातकर्मादिसंस्कारे गर्भाधानादिके ऽपि च / यात्रायां च वणिज्यादौ युद्धे देवार्चने शुभे

ஜாதகர்மம் முதலான சடங்குகளில், கர்ப்பாதானம் முதலியவற்றிலும், பயணம் மற்றும் வாணிகத்தில், போரில், மேலும் மங்களகரமான தேவாராதனையில் (அவனைப் பூஜித்தல் நன்மை தரும்).

Verse 44

संकष्टे काम्यसिद्ध्यर्थं पूजयेद्यो गजाननम् / तस्य सर्वाणि कार्याणि सिद्ध्यन्त्येव न संशयः

இக்கட்டில் விரும்பிய சித்திக்காக யார் கஜானனனை வழிபடுகிறாரோ, அவருடைய எல்லா காரியங்களும் நிச்சயமாக நிறைவேறும்; ஐயமில்லை.

Verse 45

वसिष्ठ उवाच इत्युक्तं तु समाकर्ण्य कृष्णेन सुमहात्मना / पार्वती जगतां नाथा विस्मितासीच्छुभानना

வசிஷ்டர் கூறினார்—மகாத்மா கிருஷ்ணன் இவ்வாறு சொன்னதை கேட்டதும், உலகங்களின் நாதியான சுபமுகி பார்வதி வியப்புற்றாள்.

Verse 46

यदा नैवोत्तरं प्रादात्पार्वती शिवसन्निधौ / तदा राधाब्रवीद्देवीं शिवरूपा सनातनी

சிவன் முன்னிலையில் பார்வதி எவ்வித பதிலும் அளிக்காதபோது, சனாதனியான சிவரூபிணி ராதை தேவியிடம் கூறினாள்.

Verse 47

श्रीराधोवाच / प्रकृतिः पुरुषश्चोभावन्योन्याश्रयविग्रहौ / द्विधा भिन्नौ प्रकाशेते प्रपञ्चे ऽस्मिन् यथा तथा

ஸ்ரீ ராதை கூறினாள்—பிரகிருதியும் புருஷனும் இருவரும் பரஸ்பர ஆதாரமான இயல்புடையோர்; இப்பிரபஞ்சத்தில் அவர்கள் அவ்வாறே இரு வேறு வடிவங்களாக வெளிப்படுகின்றனர்.

Verse 48

त्वं चाहमावयोर्देवि भेदो नैवास्ति कश्चन / विष्णुस्त्वमहमेवास्मि शिवो द्विगुणतां गतः

தேவி, நீயும் நானும்—எங்களுக்குள் எந்த வேறுபாடும் இல்லை. நீ விஷ்ணு; நானும் அதுவே. சிவன் இரட்டைப் பண்புடன் வெளிப்பட்டான்.

Verse 49

शिवस्य हृदये विष्णुर्भवत्या रूपमास्थितः / मम रूपं समास्थाय विष्णोश्च हृदये शिवः

சிவனின் இதயத்தில் விஷ்ணு தேவியின் ரூபமாகத் திகழ்கிறார்; என் ரூபத்தை ஏற்று விஷ்ணுவின் இதயத்தில் சிவன் உறைகிறார்।

Verse 50

एष रामो महाभागे वैष्णवः शैवतां गतः / गणेशो ऽयं शिवः साक्षाद्वैष्णवत्वं समास्थितः

மகாபாக்யவதியே! இந்த ராமன் வைஷ்ணவனாக இருந்தும் சைவநிலையை அடைந்தான்; இந்த கணேசன்—சாட்சாத் சிவனே—வைஷ்ணவத்தைக் கொண்டுள்ளார்।

Verse 51

एतयोरोवयोः प्रभवोश्चापि भेदो न दृश्यते / एवामुक्त्वा तु सा राधा क्रोडे कृत्वा गजाननम्

இந்த இரு தெய்வமூர்த்தி ஆண்டவர்களிடையே எந்த வேறுபாடும் காணப்படவில்லை. இவ்வாறு சொல்லி ராதை கஜானனனைத் தன் மடியில் அமர்த்தினாள்।

Verse 52

मूर्ध्न्युपाघ्राय पस्पर्श स्वहस्तेन कपोलके / स्पृष्टमात्रे कपोले तु क्षतं पूर्त्तिमुदागतम्

அவள் தலையை நுகர்ந்து, தன் கையால் அவன் கன்னத்தைத் தொட்டாள்; கன்னம் தொட்ட மாத்திரத்தில் காயம் நிரம்பி முழுமை பெற்றது।

Verse 53

पार्वती मुप्रसन्नाभूदनुनीताथ राधया / पादयोः पतितं राममुत्थाप्य निजपाणिना

ராதை சமாதானப்படுத்தியதால் பார்வதி மிகுந்த மகிழ்ச்சி அடைந்தாள்; தன் பாதங்களில் விழுந்த ராமனைத் தன் கையால் எழுப்பினாள்।

Verse 54

क्रोडीचकार सुप्रीता मूर्ध्न्यु पाघ्राय पार्वती / एवं तयोस्तु सत्कारं दृष्ट्वा रामगणेशयोः

மிக மகிழ்ந்த பார்வதி அவனை மடியில் எடுத்துக் கொண்டு, தலைமேல் மணம் பார்த்து அன்பு காட்டினாள்; ராமன் மற்றும் கணேசன் செய்த அந்தச் சத்காரத்தைப் பார்த்து இவ்வாறு நிகழ்ந்தது.

Verse 55

कृष्णः स्कन्दमुपाकृष्य स्वाङ्के प्रेम्णा न्यवेशयत् / अथ शंभुरपि प्रीतः श्रीदामानम् पस्थितम्

கிருஷ்ணன் ஸ்கந்தனை அருகே இழுத்து, அன்புடன் தன் மடியில் அமர வைத்தான்; பின்னர் மகிழ்ந்த சம்புவும் அங்கு வந்திருந்த ஸ்ரீதாமனைச் சத்கரித்தான்.

Verse 56

स्वोत्संगे स्थापयामास प्रेम्णा मत्कृत्य मानदः

மரியாதை அளிப்பவன் அவனை அன்புடன் தன் மடியில் அமர வைத்தான்; இதுவே என் கடமை என எண்ணியதுபோல்.