Adhyaya 29
Anushanga PadaAdhyaya 2924 Verses

Adhyaya 29

Jamadagni, Brahmasva, and Royal Coercion (धेनुहरण-प्रसङ्गः / ब्रह्मस्व-अपरिहार्यत्वम्)

இந்த அத்தியாயம் தவவலிமை கொண்ட முனிவரின் தர்ம அதிகாரமும் அரசின் வலுக்கட்டாயமும் மோதும் சூழலில் ஒரு தர்மவாதத்தை முன்வைக்கிறது. வசிஷ்டர் கூறுவதுபோல், ஜமதக்னி ஒரு அரசன்/அரச முகவரை (மேற்கோள் செய்யப்படும் செய்யுள்களில் ‘சந்திரகுப்த’ என) பசுவை வலுக்கட்டாயமாக எடுத்துச் செல்ல வேண்டாம் என்று எச்சரிக்கிறார்; அந்தப் பசுவை ‘பிரஹ்மஸ்வம்’—பிராமணரின் புனிதச் சொத்து—என்று கூறி, தர்மம் அறிந்தவர் அதை அபகரிக்கக் கூடாது எனத் தெளிவுபடுத்துகிறார். வலுக்கட்டாய அபகரிப்பு பாவத்தையும் ஆயுள் குறைவையும் தரும் என அவர் முன்கூட்டியே அறிவுறுத்துகிறார். காலத்தால் தூண்டப்பட்டு கோபமுற்ற ஆளுநர், முனிவரை விரட்டவும் கயிறுகளால் பசுவை இழுத்துச் செல்லவும் படையினருக்கு ஆணையிடுகிறார். உலகளாவிய செயல்களையும் தவத்தால் செய்ய வல்லவராக இருந்தும் ஜமதக்னி பொறுமையைத் தாங்கி, ‘அக்ரோதம்’ நல்லோரின் பரமச் செல்வம் என நூல் உயர்த்துகிறது. இவ்வுரை தவமும் தர்மமும் வன்முறையை அடக்குகின்றன; கட்டுப்பாடற்ற அரசாட்சி உலக ஒழுங்குக்கு எதிரானதாக மாறுகிறது எனக் காட்டி, பிற்கால ப்ருகு வம்சக் கதைகளுக்கும் (குறிப்பாக ராம/பரசுராம மரபுக்கும்) முன்னோட்டமாக அமைகிறது.

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वोयुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे ऽष्टाविंशतितमो ऽध्यायः // २८// वसिष्ठ उवाच जमदग्निस्ततो भूयस्तमुवाच रुषान्वितः / ब्रह्मस्वं नापहर्त्तव्यं पुरुषेण विजानता

இவ்வாறு ஸ்ரீபிரஹ்மாண்ட மகாபுராணம், வாயு உரைத்த மத்தியப் பகுதி, மூன்றாம் உபோத்தாதப் பாதத்தின் இருபத்தெட்டாம் அதிகாரம். வசிஷ்டர் கூறினார்— அப்போது கோபமுற்ற ஜமதக்னி மீண்டும் அவனிடம் சொன்னான்: அறிந்தவன் பிராமணச் சொத்தை அபகரிக்கக் கூடாது.

Verse 2

प्रसह्य गां मे हरतो पापमाप्स्यसि दुर्मते / आयुर्जाने परिक्षीणं न चेदेतत्करिष्यति

தீயமனமே! என் பசுவை வலுக்கட்டாயமாக எடுத்துச் சென்றால் நீ பாவம் அடைவாய்; உன் ஆயுள் குறைந்துவிட்டது என நான் அறிவேன்— நீ இதை நிறுத்தாவிட்டால்.

Verse 3

बलादिच्छसि यन्नेतुं तन्न शक्यं कथञ्चन / स्वयं वा यदि सायुच्येद्विनशिष्यति पार्थिवः

நீ வலுக்கட்டாயமாக எடுத்துச் செல்ல விரும்புவது எவ்விதத்திலும் இயலாது; அரசன் தானே அதில் ஈடுபட்டாலும் அந்த மன்னன் அழிவான்.

Verse 4

दानं विनापहरणं ब्राह्मणानां तपस्विनाम् / शतायुषोर्ऽजुनादन्यः को न्विच्छति जिजीविषुः

தவமுடைய பிராமணர்களின் பொருளை தானமின்றி அபகரித்தல் தகாது. நூறாண்டு வாழும் அர்ஜுனனைத் தவிர உயிர்வாழ விரும்பி யார் இப்படிச் செய்வார்?

Verse 5

इत्युक्तस्तेन संक्रुद्धः स मन्त्रीकालचोदितः / बद्ध्वा तां गां दृढैः पाशैर्विचकर्ष बलान्वितः

அவ்வாறு சொல்லப்பட்டதும், காலத்தின் தூண்டுதலால் அந்த அமைச்சர் கோபமுற்றான். அந்தப் பசுவை உறுதியான கயிறுகளால் கட்டி, வலிமையுடன் இழுத்துச் சென்றான்.

Verse 6

जमदग्निरथ क्रोधाद्भाविकर्मप्रचोदितः / रुरोध तं यथाशक्ति विकर्षन्तं पायस्विनीम्

அப்போது ஜமதக்னியும் கோபத்தால், வரவிருக்கும் கர்மத்தின் தூண்டுதலால், பால் தரும் அந்தப் பசுவை இழுத்துச் செல்பவனை இயன்றவரைத் தடுத்தான்.

Verse 7

जीवन्न प्रतिमोक्ष्यामि गामेनामित्यमर्षितः / जग्राह सुदृढं कण्ठे वाहुभ्यां तां महामुनिः

மகாமுனி சீற்றமுற்று—“நான் உயிருடன் இருக்கையில் இந்தப் பசுவை விடமாட்டேன்” என்று கூறி, இரு கரங்களாலும் அதன் கழுத்தை உறுதியாகப் பிடித்தார்.

Verse 8

ततः क्रोधपरीतात्मा चन्द्रगुप्तो ऽतिनिर्घृणः / उत्सारयध्वमित्येनमादिदेश स्वसैनिकान्

அப்போது கோபத்தில் மூழ்கிய, மிகக் கருணையற்ற சந்திரகுப்தன் தன் படையினருக்கு—“இவனை வெளியே துரத்துங்கள்” என்று ஆணையிட்டான்.

Verse 9

अप्रधृष्यतमं लोके तमृषिं राजकिङ्कराः / भर्त्राज्ञया प्रसह्यैनं परिवव्रुः समन्ततः

உலகில் அசைக்க முடியாத அந்த முனிவரை அரசப் பணியாளர்கள். தலைவனின் ஆணையால் வலுக்கட்டாயமாக எல்லாத் திசையிலும் சூழ்ந்தனர்॥

Verse 10

दण्डैः कशाभिर्लकुडैर्विनिघ्नन्तश्च मुष्टिभिः / ते समुत्सारयन् धेनोः सुदूरतरमन्तिकात्

தண்டுகள், சாட்டைகள், கட்டைகள், குத்துகளால் அடித்தபடியே. பசுவின் அருகிலிருந்து அவனை மிகத் தொலைவிற்கு விரட்டினர்॥

Verse 11

स तथा हन्यमोनो ऽपि व्यथितःक्षमयान्वितः / न चुक्रोधाक्रोधनत्वं सतो हि परमं धनम्

அவ்வாறு அடிக்கப்படினும், துன்புற்றபோதும், பொறுமையால் நிறைந்திருந்தான். அவன் கோபிக்கவில்லை; ஏனெனில் சத்புருஷனின் உன்னத செல்வம் கோபமின்மையே॥

Verse 12

स च शक्तः स्वतपसा संहर्त्तुमपि रक्षितुम् / जगत्सर्वं क्षयं तस्य चिन्तयन्न प्रचुक्रुधे

தன் தவத்தால் அவன் வல்லவன்—உலகமெங்கும் அழிக்கவும் காக்கவும் முடியும். அவர்களின் அழிவை எண்ணினும் அவன் கோபமடையவில்லை॥

Verse 13

सपूर्वं क्रोधनो ऽत्यर्थं मातुरर्थे प्रसादितः / रामेणाभूत्ततो नित्यं शान्त एव महातपाः

அந்த மகாதபஸ்வி முன்பு மிகக் கோபமுடையவன்; தாயின் பொருட்டு ராமன் அவனை அமைதிப்படுத்தி அருளினான். அதன்பின் அவன் எப்போதும் சாந்தனாகவே இருந்தான்॥

Verse 14

स हन्यमानः सुभृशं चूर्णिताङ्गास्थिवन्धनः / निपपात महातेजा धरण्यां गतचेतनः

கடுமையாகத் தாக்கப்பட்டதால், உடல் உறுப்புகளும் எலும்பு இணைப்புகளும் நொறுங்க, அந்தப் பெரும் தேजஸ் கொண்ட முனிவர் உணர்விழந்து தரையில் விழுந்தார்.

Verse 15

तस्मिन्मुनौ निपतिते स दुरात्मा विशङ्कितः / किङ्करानादिशच्छीघ्रं धेनोरानयने बलात्

அந்த முனிவர் கீழே விழுந்ததும், அந்தத் தீய எண்ணம் கொண்டவன் (அரசன்) அச்சமடைந்து, பசுவை வலுக்கட்டாயமாக இழுத்து வருமாறு தன் ஏவலாളிகளுக்கு உடனே கட்டளையிட்டான்.

Verse 16

ततः सवत्सां ता धेनुं बद्ध्वा पाशैर्दृढैर्नृपः / कशाभिरभिहन्यन्त चकृषुश्च निनीषया

பிறகு, கன்றுடன் கூடிய அந்தப் பசுவை உறுதியான கயிறுகளால் கட்டி, சாட்டைகளால் அடித்துக்கொண்டே, அதைக் கொண்டு செல்லும் நோக்கில் இழுத்தனர்.

Verse 17

आकृष्यमाणा बहुभिः कशाभिर्लगुडैरपि / हन्यमाना भृशं तैश्च चुक्रुधे च पयस्विनी

பலரால் இழுக்கப்படுபவளாகவும், சாட்டைகளாலும் தடிகளாலும் அவர்களால் கடுமையாகத் தாக்கப்படுபவளாகவும் இருந்த அந்தப் பால் சுரக்கும் பசு சினமுற்றாள்.

Verse 18

व्यथितातिकशापातैः क्रोधेन महातान्विता / आकृष्य पाशान् सुदृढान् कृत्वात्मानममोचयत्

சாட்டையடியால் ஏற்பட்ட வலியால் துடித்தவாறும், பெருங்கோபம் கொண்டவாறும், உறுதியான கயிறுகளை இழுத்து அறுத்துத் தன்னை விடுவித்துக் கொண்டாள்.

Verse 19

विमुक्तपाशवन्धासा सर्वतो ऽभिवृता बलैः / हुंहारवं प्रकुर्वाणा सर्वतो ऽह्यपतद्रुषा

அவள் பாசக் கட்டுகளிலிருந்து விடுபட்டு, எல்லாத் திசைகளிலும் படைகளால் சூழப்பட்டிருந்தாலும், ‘ஹும்’ என முழங்கி கோபத்துடன் அனைத்துத் திசைகளிலும் பாய்ந்தாள்।

Verse 20

विषाणखुरपुच्छाग्रैरभिहत्य समन्ततः / राजमन्त्रिबलं सर्वं व्यद्रावयदमर्षिता

அவள் கொம்புகள், குதிர்க்கால்கள் போன்ற குளம்புகள், வாலின் நுனி ஆகியவற்றால் சுற்றிலும் தாக்கி, சீற்றத்துடன் அரசன்-அமைச்சர் படையனைத்தையும் சிதறடித்தாள்।

Verse 21

विद्राव्य किङ्करान्सर्वांस्तरसैव पयस्विनी / पश्यतां सर्वभूतानां गगनं प्रत्यपद्यत

பயஸ்வினி எல்லா பணியாளர்களையும் விரைவாக விரட்டியடித்து, எல்லா உயிர்களும் பார்த்துக் கொண்டிருக்கையில் ஆகாயத்தை நோக்கிச் சென்றாள்।

Verse 22

ततस्ते भग्नसंकल्पाः संभग्नक्षतविग्रहाः / प्रसह्य बद्ध्वा तद्वत्सं जग्मुरेवातिनिर्घृणाः

அப்போது அவர்களின் திட்டம் முறிந்தது; உடல்கள் காயமுற்று சிதைந்தன; ஆயினும் அந்தக் கொடூரர்கள் வலுக்கட்டாயமாக அந்தக் கன்றைக் கட்டிக்கொண்டு சென்றனர்।

Verse 23

पयस्विनीं विना वत्सं गृहीत्वा किङ्करैः सह / स पापस्तरसा राज्ञः सन्निधिं समुपागमत्

பயஸ்வினியை விட்டுவிட்டு, கன்றை பணியாளர்களுடன் பிடித்துக் கொண்டு, அந்தப் பாவி விரைவாக அரசன் முன்னிலையில் வந்து சேர்ந்தான்।

Verse 24

गत्वा समीपं नृपतेः प्रणम्यास्मै प्रशंसकृत् / तद्व्रत्तान्तमशेषेण व्याचचक्षे ससाध्वसः

அவன் அரசனின் அருகே சென்று வணங்கி, புகழ்ந்து கூறி, அந்த நிகழ்வை முழுவதும் அச்சத்துடன் விரிவாக எடுத்துரைத்தான்।

Frequently Asked Questions

That brahmasva (sacral Brahmin property, here a cow) must not be taken by force; coercion against tapas and rightful possession generates pāpa and invites karmic decline.

Vasiṣṭha frames the account; Jamadagni represents tapas guided by forbearance; Candragupta and his soldiers represent unrestrained royal power that violates dharma and destabilizes order.

It encodes a governance-ethic that underwrites Vamsha legitimacy: kingship must align with dharma to remain cosmically sanctioned, and Bhṛgu-line sage authority (Jamadagni) becomes a key node for later lineage narratives.