Adhyaya 4
Brahmā’s Day, the Four Pralayas, and the Supreme Shelter Beyond Cause–Effect
கால அளவுகள், யுகச் சுழற்சி பற்றிய உரையாடலுக்குப் பின், சுகதேவர் பரீக்ஷித்துக்கு பிரம்மாவின் பகல்-இரவு (கல்பம்) விரிவாக எடுத்துரைக்கிறார். அனந்தன் மீது நாராயணன் யோகநித்திரையில் துயில, பிரம்மா உறங்கும் போது மூன்று உலகங்களும் ஒடுங்குவது நைமித்திகப் பிரளயம் என விளக்கப்படுகிறது. பின்னர் பிரம்மாவின் முழு ஆயுள் முடிவில் நிகழும் பிராக்ருதிகப் பிரளயம்—மழையின்மை, பஞ்சம், சூரியன் உலர்த்துதல், சங்கர்ஷணனின் தீ, அழிவுக் காற்றுகள், இறுதியில் பெருவெள்ளம்—என்று கூறப்படுகிறது. தத்துவமாக பூமியின் மணம், நீரின் சுவை, அக்கினியின் ரூபம், வாயுவின் ஸ்பரிசம், ஆகாயத்தின் சப்தம் ஆகிய குணங்கள் முறையே லயித்து அஹங்காரம், மகத், குணங்கள், பிரதானம் வரை ஒடுங்குகின்றன. விளக்கு-கண்-ரூபம், குட ஆகாயம், சூரியப் பிரதிபிம்பம், மேகம்-சூரியன் போன்ற உவமைகளால் பரமனின் ஆதாரம் இன்றி காரண-காரிய இருமை சாரமற்றது என நிரூபிக்கிறார். இறுதியில் விவேக ஞானத்தால் பொய்யான அகங்காரம் வெட்டப்பட, பந்தம் அழியும் ஆத்தியந்திகப் பிரளயம் நிகழ்ந்து அச்யுதன் உணர்வு கிடைக்கிறது; மேலும் பாகவதத்தின் தனித்த மீட்புச் சக்தி, பரம்பரை, காலத்தின் இடையறாத ஸ்ருஷ்டி-லய ஓட்டமும் சுட்டப்படுகிறது.
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच कालस्ते परमाण्वादिर्द्विपरार्धावधिर्नृप । कथितो युगमानं च शृणु कल्पलयावपि ॥ १ ॥
ஸ்ரீசுகர் கூறினார்—அரசே, ஒரு அணுவின் இயக்கத்தால் அளவிடப்படும் மிகச் சிறிய காலத்திலிருந்து பிரம்மாவின் த்விபரார்த்த ஆயுள் வரை கால அளவையும், யுகங்களின் அளவையும் நான் உனக்குச் சொன்னேன். இப்போது பிரம்மாவின் ஒரு நாள் (கல்பம்) காலமும், பிரளயத்தின் முறையும் கேள்।
Verse 2
चतुर्युगसहस्रं तु ब्रह्मणो दिनमुच्यते । स कल्पो यत्र मनवश्चतुर्दश विशाम्पते ॥ २ ॥
நான்கு யுகங்களின் ஆயிரம் சுழற்சிகள் பிரம்மாவின் ஒரு நாள் எனப்படுகிறது; அதுவே கல்பம். அரசே, அந்தக் காலத்தில் பதினான்கு மனுக்கள் வரவும் போகவும் செய்கிறார்கள்।
Verse 3
तदन्ते प्रलयस्तावान् ब्राह्मी रात्रिरुदाहृता । त्रयो लोका इमे तत्र कल्पन्ते प्रलयाय हि ॥ ३ ॥
அந்த நாளின் முடிவில் எத்தனை நேரம் பிரளயம் நிகழுமோ, அதே அளவு காலமே பிரம்மாவின் இரவு எனப்படுகிறது. அப்போது இந்த மூன்று லோகங்களும் அழிவிற்குரியதாகின்றன।
Verse 4
एष नैमित्तिक: प्रोक्त: प्रलयो यत्र विश्वसृक् । शेतेऽनन्तासनो विश्वमात्मसात्कृत्य चात्मभू: ॥ ४ ॥
இது நைமித்திக (அவசர) பிரளயம் எனப்படுகிறது; இதில் உலகைச் சிருஷ்டித்த பிரம்மா நித்திரை கொள்கிறார். அப்போது ஆதிசிருஷ்டியான பகவான் நாராயணன் அனந்த சேஷனின் படுக்கையில் சயனித்து, முழு பிரபஞ்சத்தையும் தன்னுள் ஒன்றாக்கிக் கொள்கிறான்।
Verse 5
द्विपरार्धे त्वतिक्रान्ते ब्रह्मण: परमेष्ठिन: । तदा प्रकृतय: सप्त कल्पन्ते प्रलयाय वै ॥ ५ ॥
பரமேஷ்டி பிரம்மாவின் ஆயுளின் இரு பரார்த்தங்கள் நிறைவுற்றபோது, படைப்பின் ஏழு மூலத் தத்துவங்கள் பிரளயத்திற்காக லயமடைந்து அழிகின்றன।
Verse 6
एष प्राकृतिको राजन् प्रलयो यत्र लीयते । अण्डकोषस्तु सङ्घातो विघाट उपसादिते ॥ ६ ॥
அரசே, இது ப்ராக்ருதப் பிரளயம்; இதில் பௌதிகத் தத்துவங்கள் லயமடைகின்றன. அப்போது தத்துவக் கலவையால் ஆன பிரபஞ்ச முட்டைச் சவ்வும் உடைந்து அழிகிறது।
Verse 7
पर्जन्य: शतवर्षाणि भूमौ राजन् न वर्षति । तदा निरन्ने ह्यन्योन्यं भक्ष्यमाणा: क्षुधार्दिता: । क्षयं यास्यन्ति शनकै: कालेनोपद्रुता: प्रजा: ॥ ७ ॥
அரசே, நூறு ஆண்டுகள் பூமியில் மழை பெய்யாது. அப்போது உணவின்மையால் பசியால் துடிக்கும் மக்கள் ஒருவரை ஒருவர் உண்ணத் தொடங்கி, காலத்தின் தாக்கத்தால் மெதுவாக அழிவடைவார்கள்।
Verse 8
सामुद्रं दैहिकं भौमं रसं सांवर्तको रवि: । रश्मिभि: पिबते घोरै: सर्वं नैव विमुञ्चति ॥ ८ ॥
பிரளய ரூபமான சூரியன் தனது கொடிய கதிர்களால் கடலின், உடல்களின், பூமியின் எல்லா நீர்ச் சாறையும் குடித்துவிடும்; ஆனால் பதிலாக மழையைக் கொடுக்காது।
Verse 9
तत: संवर्तको वह्नि: सङ्कर्षणमुखोत्थित: । दहत्यनिलवेगोत्थ: शून्यान् भूविवरानथ ॥ ९ ॥
அதன்பின் சங்கர்ஷண பகவானின் வாயிலிருந்து சம்வர்த்தக அக்கினி எழும். காற்றின் பேர்வேகத்தால் தூண்டப்பட்டு, அது எங்கும் பரவி உயிரற்ற வெற்றிடங்களையும் பூமியின் பிளவுகளையும் சுட்டெரிக்கும்।
Verse 10
उपर्यध: समन्ताच्च शिखाभिर्वह्निसूर्ययो: । दह्यमानं विभात्यण्डं दग्धगोमयपिण्डवत् ॥ १० ॥
மேலே எரியும் சூரியனாலும் கீழே பகவான் சங்கர்ஷணனின் அக்கினியாலும் எல்லாத் திசைகளிலும் எரியப்பட்ட இந்த அண்டம் எரியும் கோமயப் பிண்டம்போல் ஒளிரும்.
Verse 11
तत: प्रचण्डपवनो वर्षाणामधिकं शतम् । पर: सांवर्तको वाति धूम्रं खं रजसावृतम् ॥ ११ ॥
அதன்பின் பிரளயத்தின் கொடுமையான பேர்காற்று நூறு ஆண்டுகளுக்கும் மேலாக வீசும்; தூசியால் மூடப்பட்ட வானம் புகைமூட்டம் போல சாம்பல் நிறமாகும்.
Verse 12
ततो मेघकुलान्यङ्ग चित्र वर्णान्यनेकश: । शतं वर्षाणि वर्षन्ति नदन्ति रभसस्वनै: ॥ १२ ॥
பின்பு, அரசே, பல நிறங்களுடைய மேகக் கூட்டங்கள் திரளும்; அவை பயங்கர இடியோசையுடன் முழங்கி நூறு ஆண்டுகள் பெருமழையைப் பொழியும்.
Verse 13
तत एकोदकं विश्वं ब्रह्माण्डविवरान्तरम् ॥ १३ ॥
அப்போது பிரபஞ்சத்தின் உறைச்சட்டத்தின் உள்ளே உள்ள அனைத்தும் ஒரே நீர்மயமாகி, ஒரே மகாசமுத்திரமாக நிறையும்.
Verse 14
तदा भूमेर्गन्धगुणं ग्रसन्त्याप उदप्लवे । ग्रस्तगन्धा तु पृथिवी प्रलयत्वाय कल्पते ॥ १४ ॥
எங்கும் நீர்ப்பெருக்கு ஏற்பட்டபோது, நீர் பூமியின் தனித்த மணக்குணத்தை விழுங்கும்; மணமற்ற பூமித்தத்துவம் பிரளயத்தில் கரையத் தகுதியடையும்.
Verse 15
अपां रसमथो तेजस्ता लीयन्तेऽथ नीरसा: । ग्रसते तेजसो रूपं वायुस्तद्रहितं तदा ॥ १५ ॥ लीयते चानिले तेजो वायो: खं ग्रसते गुणम् । स वै विशति खं राजंस्ततश्च नभसो गुणम् ॥ १६ ॥ शब्दं ग्रसति भूतादिर्नभस्तमनुलीयते । तैजसश्चेन्द्रियाण्यङ्ग देवान् वैकारिको गुणै: ॥ १७ ॥ महान् ग्रसत्यहङ्कारं गुणा: सत्त्वादयश्च तम् । ग्रसतेऽव्याकृतं राजन् गुणान् कालेन चोदितम् ॥ १८ ॥ न तस्य कालावयवै: परिणामादयो गुणा: । अनाद्यनन्तमव्यक्तं नित्यं कारणमव्ययम् ॥ १९ ॥
நெருப்பு நீரின் சுவையை ஈர்க்கிறது, சுவையற்ற நீர் நெருப்பில் கலக்கிறது. காற்று நெருப்பின் வடிவத்தை ஈர்க்கிறது, வடிவமற்ற நெருப்பு காற்றில் கலக்கிறது.
Verse 16
अपां रसमथो तेजस्ता लीयन्तेऽथ नीरसा: । ग्रसते तेजसो रूपं वायुस्तद्रहितं तदा ॥ १५ ॥ लीयते चानिले तेजो वायो: खं ग्रसते गुणम् । स वै विशति खं राजंस्ततश्च नभसो गुणम् ॥ १६ ॥ शब्दं ग्रसति भूतादिर्नभस्तमनुलीयते । तैजसश्चेन्द्रियाण्यङ्ग देवान् वैकारिको गुणै: ॥ १७ ॥ महान् ग्रसत्यहङ्कारं गुणा: सत्त्वादयश्च तम् । ग्रसतेऽव्याकृतं राजन् गुणान् कालेन चोदितम् ॥ १८ ॥ न तस्य कालावयवै: परिणामादयो गुणा: । अनाद्यनन्तमव्यक्तं नित्यं कारणमव्ययम् ॥ १९ ॥
நெருப்பு காற்றில் கலக்கிறது. ஆகாயம் காற்றின் பண்பான தொடு உணர்வை ஈர்க்கிறது, காற்று ஆகாயத்தில் நுழைகிறது. ஓ அரசனே, பின்னர் ஆகாயத்தின் பண்பு எஞ்சுகிறது.
Verse 17
अपां रसमथो तेजस्ता लीयन्तेऽथ नीरसा: । ग्रसते तेजसो रूपं वायुस्तद्रहितं तदा ॥ १५ ॥ लीयते चानिले तेजो वायो: खं ग्रसते गुणम् । स वै विशति खं राजंस्ततश्च नभसो गुणम् ॥ १६ ॥ शब्दं ग्रसति भूतादिर्नभस्तमनुलीयते । तैजसश्चेन्द्रियाण्यङ्ग देवान् वैकारिको गुणै: ॥ १७ ॥ महान् ग्रसत्यहङ्कारं गुणा: सत्त्वादयश्च तम् । ग्रसतेऽव्याकृतं राजन् गुणान् कालेन चोदितम् ॥ १८ ॥ न तस्य कालावयवै: परिणामादयो गुणा: । अनाद्यनन्तमव्यक्तं नित्यं कारणमव्ययम् ॥ १९ ॥
அறியாமையில் உள்ள அகங்காரம் ஒலியை ஈர்க்கிறது, ஆகாயம் அதில் கலக்கிறது. இராஜச அகங்காரம் புலன்களையும், சாத்வீக அகங்காரம் தேவர்களையும் ஈர்க்கிறது.
Verse 18
अपां रसमथो तेजस्ता लीयन्तेऽथ नीरसा: । ग्रसते तेजसो रूपं वायुस्तद्रहितं तदा ॥ १५ ॥ लीयते चानिले तेजो वायो: खं ग्रसते गुणम् । स वै विशति खं राजंस्ततश्च नभसो गुणम् ॥ १६ ॥ शब्दं ग्रसति भूतादिर्नभस्तमनुलीयते । तैजसश्चेन्द्रियाण्यङ्ग देवान् वैकारिको गुणै: ॥ १७ ॥ महान् ग्रसत्यहङ्कारं गुणा: सत्त्वादयश्च तम् । ग्रसतेऽव्याकृतं राजन् गुणान् कालेन चोदितम् ॥ १८ ॥ न तस्य कालावयवै: परिणामादयो गुणा: । अनाद्यनन्तमव्यक्तं नित्यं कारणमव्ययम् ॥ १९ ॥
மகத் தத்துவம் அகங்காரத்தை ஈர்க்கிறது. முக்குணங்கள் மகத் தத்துவத்தை ஈர்க்கின்றன. ஓ அரசனே, காலத்தால் தூண்டப்பட்ட அவ்யக்தம் (தோன்றா நிலை) குணங்களை ஈர்க்கிறது.
Verse 19
अपां रसमथो तेजस्ता लीयन्तेऽथ नीरसा: । ग्रसते तेजसो रूपं वायुस्तद्रहितं तदा ॥ १५ ॥ लीयते चानिले तेजो वायो: खं ग्रसते गुणम् । स वै विशति खं राजंस्ततश्च नभसो गुणम् ॥ १६ ॥ शब्दं ग्रसति भूतादिर्नभस्तमनुलीयते । तैजसश्चेन्द्रियाण्यङ्ग देवान् वैकारिको गुणै: ॥ १७ ॥ महान् ग्रसत्यहङ्कारं गुणा: सत्त्वादयश्च तम् । ग्रसतेऽव्याकृतं राजन् गुणान् कालेन चोदितम् ॥ १८ ॥ न तस्य कालावयवै: परिणामादयो गुणा: । अनाद्यनन्तमव्यक्तं नित्यं कारणमव्ययम् ॥ १९ ॥
அந்த அவ்யக்தம் (தோன்றா நிலை) காலத்தின் மாற்றங்களுக்கு உட்பட்டதல்ல. அது தொடக்கமும் முடிவும் அற்றது, நித்தியமானது, மற்றும் படைப்பின் அழியாத காரணமாகும்.
Verse 20
न यत्र वाचो न मनो न सत्त्वं तमो रजो वा महदादयोऽमी । न प्राणबुद्धीन्द्रियदेवता वा न सन्निवेश: खलु लोककल्प: ॥ २० ॥ न स्वप्नजाग्रन्न च तत् सुषुप्तं न खं जलं भूरनिलोऽग्निरर्क: । संसुप्तवच्छून्यवदप्रतर्क्यं तन्मूलभूतं पदमामनन्ति ॥ २१ ॥
பிரதானம் எனப்படும் அவ்யக்தப் பிரகிருதியில் சொற்களின் வெளிப்பாடு இல்லை; மனமும் இல்லை; மகத் முதலான நுண்தத்துவங்களின் வெளிப்பாடும் இல்லை; சத்த்வ-ரஜஸ்-தமஸ் குணங்களும் இல்லை. அங்கே பிராணன் இல்லை, புத்தி இல்லை, இந்திரியங்கள் இல்லை, தேவர்களும் இல்லை; உலகங்களின் நிர்ணய அமைப்பும் இல்லை. கனவு, விழிப்பு, சுஷுப்தி போன்ற நிலைகளும் இல்லை; ஆகாயம், நீர், பூமி, காற்று, அগ্নி, சூரியனும் இல்லை. அது ஆழ்நித்திரை அல்லது வெற்றிடம்போல், சொல்லமுடியாதது; ஆயினும் மூலப் பொருளாக இருப்பதால் படைப்பின் ஆதாரம் என ஞானிகள் உரைக்கின்றனர்.
Verse 21
न यत्र वाचो न मनो न सत्त्वं तमो रजो वा महदादयोऽमी । न प्राणबुद्धीन्द्रियदेवता वा न सन्निवेश: खलु लोककल्प: ॥ २० ॥ न स्वप्नजाग्रन्न च तत् सुषुप्तं न खं जलं भूरनिलोऽग्निरर्क: । संसुप्तवच्छून्यवदप्रतर्क्यं तन्मूलभूतं पदमामनन्ति ॥ २१ ॥
பிரதானம் எனும் அவ்யக்த நிலையில் கனவும் இல்லை, விழிப்பும் இல்லை, சுஷுப்தியும் இல்லை; ஆகாயம் இல்லை, நீர் இல்லை, பூமி இல்லை, காற்று இல்லை, அগ্নி இல்லை, சூரியனும் இல்லை. அது ஆழ்நித்திரை அல்லது வெற்றிடம்போல், தர்க்கத்திற்கும் சொல்லிற்கும் அப்பாற்பட்டது; ஆயினும் தத்துவஞானிகள் அதை மூலப் பொருளாகக் கொண்டு படைப்பின் ஆதாரம் என்கிறார்கள்.
Verse 22
लय: प्राकृतिको ह्येष पुरुषाव्यक्तयोर्यदा । शक्तय: सम्प्रलीयन्ते विवशा: कालविद्रुता: ॥ २२ ॥
இதுவே பிராக்ருதிக லயம்; காலத்தின் வலிமையால் சிதறடிக்கப்பட்ட பரமபுருஷனுக்கும் அவனுடைய அவ்யக்தப் பிரகிருதிக்கும் உரிய சக்திகள், வலியின்றி தங்கள் ஆற்றலை இழந்து, முழுமையாக ஒன்றாகக் கலந்து லயிக்கின்றன.
Verse 23
बुद्धीन्द्रियार्थरूपेण ज्ञानं भाति तदाश्रयम् । दृश्यत्वाव्यतिरेकाभ्यामाद्यन्तवदवस्तु यत् ॥ २३ ॥
புத்தி, இந்திரியங்கள், இந்திரியப் பொருள்கள் என்ற வடிவில் அறிவு ஒளிர்வது—அதன் பரம ஆதாரம் பரமத் தத்துவமே. தொடக்கமும் முடிவும் உடையது, காணப்படுவதாலும் தன் காரணத்திலிருந்து வேறல்லாததாலும், சாரமற்றது.
Verse 24
दीपश्चक्षुश्च रूपं च ज्योतिषो न पृथग् भवेत् । एवं धी: खानि मात्राश्च न स्युरन्यतमादृतात् ॥ २४ ॥
விளக்கு, அந்த விளக்கின் ஒளியால் காணும் கண், காணப்படும் உருவம்—இம்மூன்றும் அடிப்படையில் தீத்தத்துவத்திலிருந்து வேறல்ல. அதுபோல புத்தி, இந்திரியங்கள், இந்திரியப் புலன்கள் பரம சத்தியத்திலிருந்து தனித்த இருப்பு பெறுவதில்லை; ஆயினும் அந்த பரமத் தத்துவம் அவற்றிலிருந்து முற்றிலும் வேறுபட்டதாகத் திகழ்கிறது.
Verse 25
बुद्धेर्जागरणं स्वप्न: सुषुप्तिरिति चोच्यते । मायामात्रमिदं राजन् नानात्वं प्रत्यगात्मनि ॥ २५ ॥
புத்தியின் மூன்று நிலைகள்—விழிப்பு, கனவு, ஆழ்நித்திரை—என்று கூறப்படுகின்றன. அரசே, உள்ளாத்மாவில் தோன்றும் பல்வகை அனுபவங்கள் அனைத்தும் மாயைமட்டுமே.
Verse 26
यथा जलधरा व्योम्नि भवन्ति न भवन्ति च । ब्रह्मणीदं तथा विश्वमवयव्युदयाप्ययात् ॥ २६ ॥
வானில் மேகங்கள் தோன்றி மீண்டும் கலைந்து போவது போல, பிரம்மனுள் இந்தப் பிரபஞ்சம் தன் கூறுகளின் சேர்க்கை-பிரிவால் உருவாகி அழிகிறது.
Verse 27
सत्यं ह्यवयव: प्रोक्त: सर्वावयविनामिह । विनार्थेन प्रतीयेरन् पटस्येवाङ्ग तन्तव: ॥ २७ ॥
அரசே, இங்கு எல்லா அவயவிகளுக்கும் அவயவங்கள் உண்மையென கூறப்படுகிறது; துணியின் நூல்கள் துணியிலிருந்து தனித்தும் உணரப்படுவது போல.
Verse 28
यत् सामान्यविशेषाभ्यामुपलभ्येत स भ्रम: । अन्योन्यापाश्रयात् सर्वमाद्यन्तवदवस्तु यत् ॥ २८ ॥
பொதுக் காரணம், குறிப்பிட்ட விளைவு என அனுபவிக்கப்படுவது அனைத்தும் மாயை; காரணமும் காரியமும் ஒன்றையொன்று சார்ந்தவை. தொடக்கமும் முடிவும் உடையது உண்மையல்ல.
Verse 29
विकार: ख्यायमानोऽपि प्रत्यगात्मानमन्तरा । न निरूप्योऽस्त्यणुरपि स्याच्चेच्चित्सम आत्मवत् ॥ २९ ॥
மாற்றம் தோன்றினாலும், பரமாத்மாவை ஒட்டி இல்லாமல் இயற்கையின் ஒரு அணுவிற்கும் இறுதி வரையறை இல்லை. உண்மையென ஏற்கப்பட வேண்டுமெனில் அது சித்-சொரூப ஆத்மாவைப் போல—நித்திய, மாற்றமற்ற—இருப்பை உடையதாக வேண்டும்.
Verse 30
न हि सत्यस्य नानात्वमविद्वान् यदि मन्यते । नानात्वं छिद्रयोर्यद्वज्ज्योतिषोर्वातयोरिव ॥ ३० ॥
பரம சத்தியத்தில் பொருட் இருமை இல்லை. அறியாதவன் காணும் வேறுபாடு, காலி குடத்தில் உள்ள ஆகாயம் மற்றும் வெளியே உள்ள ஆகாயம் வேறுபாடு போலவும், நீரில் தோன்றும் சூரியப் பிரதிபலிப்பு மற்றும் வானிலுள்ள சூரியன் வேறுபாடு போலவும், ஒரு உடலின் பிராணவாயு மற்றும் மற்றொரு உடலின் பிராணவாயு வேறுபாடு போலவும் ஆகும்.
Verse 31
यथा हिरण्यं बहुधा समीयते नृभि: क्रियाभिर्व्यवहारवर्त्मसु । एवं वचोभिर्भगवानधोक्षजो व्याख्यायते लौकिकवैदिकैर्जनै: ॥ ३१ ॥
மனிதர்கள் தத்தம் நோக்கங்களுக்கேற்ப உலகியலான செயல்முறைகளில் தங்கத்தை பல விதமாகப் பயன்படுத்துவதால் அது பல வடிவங்களில் அறியப்படுகிறது. அதுபோல, புலன்களுக்கு எட்டாத பகவான் அதோக்ஷஜனை பல்வேறு மக்கள் உலகியலும் வேதமுமாகிய சொற்களால் பலவாறு விளக்குகின்றனர்.
Verse 32
यथा घनोऽर्कप्रभवोऽर्कदर्शितो ह्यर्कांशभूतस्य च चक्षुषस्तम: । एवं त्वहं ब्रह्मगुणस्तदीक्षितो ब्रह्मांशकस्यात्मन आत्मबन्धन: ॥ ३२ ॥
மேகம் சூரியனிலிருந்து தோன்றி சூரியனால் தான் காணப்படினும், சூரியனின் அங்கமான கண்களுக்கு இருளை உண்டாக்குகிறது. அதுபோல, பரப்ரம்மத்திலிருந்து தோன்றி அதனால் தான் வெளிப்படும் பொருட் அஹங்காரம், பரப்ரம்மத்தின் அங்கமான ஜீவாத்மாவை பரப்ரம்ம உணர்விலிருந்து தடுக்கிறது.
Verse 33
घनो यदार्कप्रभवो विदीर्यते चक्षु: स्वरूपं रविमीक्षते तदा । यदा ह्यहङ्कार उपाधिरात्मनो जिज्ञासया नश्यति तर्ह्यनुस्मरेत् ॥ ३३ ॥
சூரியனிலிருந்து தோன்றிய மேகம் கிழிந்தால் கண் சூரியனின் உண்மை வடிவைக் காணும். அதுபோல, பரவித்யையை ஆராய்ந்து ஜீவன் அஹங்காரமெனும் உபாதியை அழித்தால், தன் ஆதியிலான ஆன்மீக விழிப்புணர்வை மீண்டும் நினைவுகூர்கிறான்.
Verse 34
यदैवमेतेन विवेकहेतिना मायामयाहङ्करणात्मबन्धनम् । छित्त्वाच्युतात्मानुभवोऽवतिष्ठते तमाहुरात्यन्तिकमङ्ग सम्प्लवम् ॥ ३४ ॥
அன்பு பரீக்ஷித்! விவேகமெனும் காரணத்தால் எழும் ஞானக் கத்தியைப் பயன்படுத்தி, ஆத்மாவை கட்டிப் போடும் மாயாமய அஹங்காரப் பந்தம் வெட்டப்பட்டு, அச்யுதன் பரமாத்மாவின் அனுபவம் நிலைபெறும்போது, அதுவே ‘ஆத்யந்திக’—அதாவது பொருட் வாழ்வின் இறுதியான அழிவு—என்று கூறப்படுகிறது.
Verse 35
नित्यदा सर्वभूतानां ब्रह्मादीनां परन्तप । उत्पत्तिप्रलयावेके सूक्ष्मज्ञा: सम्प्रचक्षते ॥ ३५ ॥
ஹே பரந்தபா! நுண்ணிய தத்துவத்தை அறிந்தோர், பிரம்மா முதலான எல்லா உயிர்களும் எப்போதும் தொடர்ச்சியான உற்பத்தி மற்றும் பிரளயத்தை அனுபவிக்கின்றன என்று கூறுகின்றனர்।
Verse 36
कालस्रोतोजवेनाशु ह्रियमाणस्य नित्यदा । परिणामिनामवस्थास्ता जन्मप्रलयहेतव: ॥ ३६ ॥
காலத்தின் வலிமையான ஓட்டத்தால் மாற்றமடையும் அனைத்துப் பொருள்களும் எப்போதும் விரைவாகச் சிதைகின்றன; அவற்றின் பல்வேறு நிலைகளே பிறப்பு மற்றும் பிரளயத்திற்கான நிலையான காரணங்கள்.
Verse 37
अनाद्यन्तवतानेन कालेनेश्वरमूर्तिना । अवस्था नैव दृश्यन्ते वियति ज्योतिषामिव ॥ ३७ ॥
ஆதியும் அந்தமும் இல்லாத, பரமேஸ்வரனின் பிரதிநிதியான காலத்தால் உருவான இந்நிலைகள் நேரடியாகப் புலப்படுவதில்லை; ஆகாயத்தில் கோள்களின் மிக நுண்ணிய கணநேர நிலைமாற்றங்கள் கண்களுக்கு தெரியாததுபோல்.
Verse 38
नित्यो नैमित्तिकश्चैव तथा प्राकृतिको लय: । आत्यन्तिकश्च कथित: कालस्य गतिरीदृशी ॥ ३८ ॥
இவ்வாறு காலத்தின் நடை நான்கு வகை பிரளயங்களாக விளக்கப்படுகிறது—நித்திய, நைமித்திக, பிராக்ருத, மற்றும் ஆத்தியந்திக.
Verse 39
एता: कुरुश्रेष्ठ जगद्विधातु- र्नारायणस्याखिलसत्त्वधाम्न: । लीलाकथास्ते कथिता: समासत: कार्त्स्न्येन नाजोऽप्यभिधातुमीश: ॥ ३९ ॥
ஹே குருச்ரேஷ்டா! உலகத்தை அமைத்தவனும், எல்லா இருப்புகளின் தாமமும் ஆன ஸ்ரீநாராயணனின் இவ்விளையாட்டுக் கதைகளை நான் உனக்கு சுருக்கமாகக் கூறினேன்; அவற்றை முழுமையாகச் சொல்ல பிரம்மாவே (அஜன்) கூட இயலான்.
Verse 40
संसारसिन्धुमतिदुस्तरमुत्तितीर्षो- र्नान्य: प्लवो भगवत: पुरुषोत्तमस्य । लीलाकथारसनिषेवणमन्तरेण पुंसो भवेद् विविधदु:खदवार्दितस्य ॥ ४० ॥
எண்ணற்ற துயர்தீயால் வாடி, மிகக் கடக்க இயலாத சம்சாரக் கடலைத் தாண்ட விரும்புவோர்க்கு, புருஷோத்தம பகவானின் லீலாகதையின் பரமரசத்தை பக்தியுடன் அனுபவிப்பதே ஒரே படகு; அதின்றி பலவகைத் துயர்வாசல்களால் அவர் வாட்டப்படுவார்।
Verse 41
पुराणसंहितामेतामृषिर्नारायणोऽव्यय: । नारदाय पुरा प्राह कृष्णद्वैपायनाय स: ॥ ४१ ॥
எல்லாப் புராணங்களின் சாரமான இந்தச் சங்கிரகத்தை, அழிவற்ற நாராயண ரிஷி பழங்காலத்தில் நாரதருக்குச் சொன்னார்; நாரதர் அதை கிருஷ்ண த்வைபாயன வேதவ்யாசருக்குப் பின்னர் உரைத்தார்।
Verse 42
स वै मह्यं महाराज भगवान् बादरायण: । इमां भागवतीं प्रीत: संहितां वेदसम्मिताम् ॥ ४२ ॥
மகாராஜா! அந்த பகவான் பாதராயணர் (வ்யாசதேவர்) மகிழ்ந்து எனக்கு இதே பகவதீய சங்கிரகமான ஸ்ரீமத்-பாகவதத்தை உபதேசித்தார்; இது நான்கு வேதங்களுக்கு ஒப்பான பெருமை உடையது।
Verse 43
इमां वक्ष्यत्यसौ सूत ऋषिभ्यो नैमिषालये । दीर्घसत्रे कुरुश्रेष्ठ सम्पृष्ट: शौनकादिभि: ॥ ४३ ॥
குருகுலச் சிறந்தவரே! நைமிஷாரண்யத்தில் நடைபெறும் நீண்ட யாகத்தில், ஷௌனக முதலிய ரிஷிகள் கேட்கும்போது, இதே பாகவதத்தை சூத கோஸ்வாமி ரிஷிகளுக்குச் சொல்லுவார்।
Frequently Asked Questions
Naimittika (occasional) pralaya occurs at the end of Brahmā’s day, during his night of equal duration. The three planetary systems are devastated, and the universe is withdrawn while Brahmā sleeps. The chapter describes Nārāyaṇa reclining on Ananta Śeṣa and absorbing the cosmos within Himself—showing that dissolution is not chaos but a regulated withdrawal under the Supreme Lord’s control.
Prākṛtika pralaya occurs when Brahmā’s full lifespan ends. The narrative describes escalating cosmic events—drought, the sun’s desiccation, Saṅkarṣaṇa’s fire, destructive wind, then deluge—followed by metaphysical absorption: earth loses fragrance and dissolves; water loses taste into fire; fire loses form into air; air loses touch into ether; ether loses sound into ahaṅkāra; ahaṅkāra is absorbed into mahat; mahat into the guṇas; and the guṇas into pradhāna under the impulse of time.
The repetition functions as a didactic refrain: it fixes the sāṅkhya-style logic of dissolution in the listener’s mind and emphasizes inevitability—each element is defined by a distinguishing quality and is dissolved when that quality is seized by the subtler principle. It also reinforces the theological point that all manifest distinctions are temporary superimpositions upon the Supreme Reality (āśraya).
Ātyantika (ultimate) pralaya is the final destruction of material bondage for the individual jīva. Unlike naimittika or prākṛtika pralaya, which are cosmic cycles, ātyantika pralaya occurs when false ego is cut off by discriminating knowledge and one realizes Lord Acyuta as the Supreme Soul—ending the soul’s identification with the guṇas and the recurring experience of saṁsāra.
They illustrate nondual dependence: perceived differences arise from limiting conditions, not from an ultimate split in reality. The ‘sky in a pot’ shows apparent division without real separation; the ‘sun reflection’ shows a dependent image mistaken as separate; and ‘lamp-eye-form’ shows that knower, knowing, and known share a common basis. Likewise, intelligence, senses, and objects have no independent existence apart from the Absolute Truth, though the Absolute remains transcendent to them.