Mantra 16
Sukta 9
खडूरेऽधिचङ्क्रमां खर्विकां खर्ववासिनीम्। य उदारा अन्तर्हिता गन्धर्वाप्सरसश्च ये । सर्पा इतरजना रक्षांसि
khaḍū́re ’dhicaṅkrāmā́ṃ khárvikāṃ khárva-vā́sinīm | yé udārā́ antárhitā gandharvāpsárasaś ca yé | sarpā́ itarajanā́ rákṣāṃsi ||
In Khadūra, striding over, the dwarf-woman, dweller among dwarfs; they whose gaping mouths lie hidden within—Gandharvas and Apsarases—and they, the serpents, the other tribes, the Rakṣases.
கடூரத்தில் மேலே மேலே நடந்து செல்பவள்—குள்ளப் பெண், குள்ளர்களிடையே வாழ்பவள். உள்ளே மறைந்திருக்கும் பிளந்த வாய்களையுடையோர்—கந்தர்வரும் அப்ஸரஸ்களும்; மேலும் அந்தப் பாம்புகள், பிறக் குலத்தார், ராக்ஷஸர்கள்.
Rishi: Atharvanic tradition (verify Anukramaṇī).
Devata: Rakṣas/Gandharva-Apsaras complex as disease-agents
Chandas: Mixed/irregular (verify)
{"primary_rasa":"bhayankara","secondary_rasa":"raudra","emotional_arc":"From eerie disclosure (hidden beings) to controlled confrontation through naming.","listener_experience":"A sense of ‘lighting up’ the unseen; fear is transmuted into vigilance and command.","intensity":7}