Mantra 19
Sukta 5
यो व आपोऽपां हिरण्यगर्भो३प्स्वन्तर्यजुष्योऽदेवयजनः । इदं तमति सृजामि तं माभ्यवनिक्षि । तेन तमभ्यतिसृजामो यो३स्मान् द्वेष्टि यं वयं द्विष्मः । तं वधेयं तं स्तृषीयानेन ब्रह्मणानेन कर्मणानया मेन्या
yó va ā́po ’pā́m híraṇyagarbho ’psv àntaryajúṣyo ’devayájanaḥ | idáṃ tám áti sṛjāmi táṃ mā́bhy àvaníkṣi | téna tám abhyàtisṛjāmo yó ’smā́n dvéṣṭi yáṃ vayáṃ dvíṣmaḥ | táṃ vadhéyaṃ táṃ stṛṣīyā́nena bráhmaṇā́nena kármaṇā́nayā menyā́
Whoso of you, O Waters, is the Waters’ golden germ, lodged within the waters, fit for the inner Yajus, a sacrificer unto no Gods—this one I send forth beyond; wash him not back upon me. With him we hurl him forth against that man who hateth us, whom we ourselves do hate. Him would I smite, him would I crush, with this brahman, with this operation, with this wrathful impulse.
ஓ ஆபः (நீரே)! உங்களுள் ‘அபாம் ஹிரண்யகர்ப’ (நீரின் ஹிரண்யகர்ப) யார், நீர்களின் உள்ளே உறைந்திருப்பவன், அந்தர்யஜுஸ்-க்கு உரியவன், தேவர்களுக்கு யஜனம் செய்யாதவன்—அவனை நான் இங்கிருந்து அப்பால் அனுப்புகிறேன்; அவனைத் துவைத்து மீண்டும் என்மேல் திருப்பிவிடாதீர். அவனைக் கொண்டு, எங்களை வெறுப்பவனுக்கும், நாமும் வெறுப்பவனுக்கும் எதிராக அவனை நாங்கள் எறிந்து/ஏவுகிறோம். அவனை நான் வதம் செய்வேன்; அவனை நான் சிதறடிப்பேன்—இந்த பிரஹ்ம (மந்திர-வலிமை) மூலம், இந்த கர்ம (செயல்) மூலம், மற்றும் என் இந்த மேன்யா (கோப-சக்தி) மூலம்.
Rishi: Atharvanic tradition (needs anukramaṇī confirmation)
Devata: Āpaḥ; the 'hiraṇyagarbha' as immanent watery potency
Chandas: Irregular/formulaic (requires metrical audit)
{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"bhayankara","emotional_arc":"Invocation of a deep elemental potency → boundary-setting against recoil → escalation into direct assault and crushing intent.","listener_experience":"Taut, forceful, and defensive; evokes controlled fury with a strong sense of magical containment.","intensity":9}