Kantakashodhana Adhyaya 6 Sutra 16 - Arthashastra | Tamil | Vedapath

Kautilya

Sutra 16

Devanagari script

कर्माभिग्रहस्तु मुषितवेश्मनः प्रवेशनिष्कसनमद्वारेण द्वारस्य संधिना बीजेन वा वेधमुत्तमागारस्य जालवातायननीप्रवेधमारोहणावतरणे च कुड्यस्य वेधमुपखननं वा गूढद्रव्यनिक्षेपणग्रहणोपायमुपदेशोपलभ्यमभ्यन्तरच्छेदोत्करपरिमर्दोपकरणमभ्यन्तरकृतं विद्यात् ॥ कZ_०४.६.१६ ॥

Transliteration

karmābhigrahas tu muṣitaveśmanaḥ praveśaniṣkasanam advāreṇa, dvārasya saṃdhinā, bījena vā vedham; uttamāgārasya jālavātāyananīpravedham; ārohaṇāvataraṇe ca kuḍyasya vedham upakhananaṃ vā; gūḍhadravyanikṣepaṇagrahaṇopāyam upadeśopalabhyam; abhyantaracchedotkaraparimardopakaraṇam abhyantarakṛtaṃ vidyāt ।

Translation

‘கர்மாபிக்ரஹ’ (செயல்களால் அடையாளம் காணுதல்) என்பது—திருட்டு நடந்த வீட்டில் கதவின் வழியாக அல்லாமல் வேறு வழியாக நுழைவு-வெளியேற்றம்; கதவின் இணைப்பில் துளை இடுதல் அல்லது சாவி/கருவி மூலம் திறத்தல்; உயர்ந்த வீட்டின் ஜாலி/ஜன்னல்/வாதாயனத்தில் துளை இடுதல்; ஏறி-இறங்குவதற்காக சுவரைத் துளைத்தல் அல்லது சுரங்கம் தோண்டுதல்; மேலும் மறைவுப் பொருளை வைத்தல்-எடுத்தல் போன்ற முறைகள் உபதேசத்தால் கற்றவை—இவை, மற்றும் உள்ளே காணப்படும் வெட்டுகள், மண்/குப்பை குவியல்கள், உராய்வு/மாசுக் குறிகள், உள்ளே கிடைக்கும் கருவிகள்—இவற்றால் இது உள்ளார்ந்தவரின் செயல் என்று அறிய வேண்டும்.

Word by Word

कर्माभिग्रहःthe act of seizing/committing the deed (i.e., the internal burglary operation)

तुbut, indeed

मुषित-वेश्मनःof a house that has been robbed

प्रवेशनिष्कसनम्entry and exit

अद्वारेणthrough a non-door (i.e., not by the door)

द्वारस्यof the door

संधिनाby the joint/seam (of the door)

बीजेनby a ‘seed’/peg (a tool/implement)

वाor

वेधम्a boring/perforation

उत्तमागारस्यof the main/upper (principal) house

जालवातायननीप्रवेधम्boring through the lattice-window’s recess/opening

आरोहण-अवतरणेin climbing up and climbing down

चand

कुड्यस्यof the wall

वेधम्boring (a hole)

उपखननम्undermining/digging under

वाor

गूढद्रव्यनिक्षेपणग्रहणोपायम्the method for depositing and taking hidden valuables

उपदेश-उपलभ्यम्ascertainable by instruction or by discovery (evidence)

अभ्यन्तरच्छेदोत्करपरिमर्दोपकरणम्tools for internal cutting, digging/raising earth, and rubbing/smoothing

अभ्यन्तरकृतम्done from within / internally committed

विद्यात्one should know/recognize

Entities Mentioned

household

burglar(s)

insider collaborator

FAQs

What is the administrative innovation in this sutra?

A proto-forensic checklist: infer culpability from entry/exit methods, tool marks, and internal traces to distinguish insider vs outsider theft.

Why emphasize ‘methods learned by instruction’?

It flags organized/experienced thieves and insider collusion—knowledge of hiding places and retrieval techniques implies prior access or coaching.