समाहर्तृप्रदिष्टाश्च गृहपतिकव्यञ्जना येषु ग्रामेषु प्रणिहितास्तेषां ग्रामाणां क्षेत्रगृहकुलाग्रं विद्युः मानसंजाताभ्यां क्षेत्राणि भोगपरिहाराभ्यां गृहाणि वर्णकर्मभ्यां कुलानि च ॥ कZ_०२.३५.०८ ॥
samāhartṛpradiṣṭāś ca gṛhapatika-vyañjanā yeṣu grāmeṣu praṇihitās teṣāṃ grāmāṇāṃ kṣetra-gṛha-kulāgraṃ vidyuḥ; māna-saṃjātābhyāṃ kṣetrāṇi, bhoga-parihārābhyāṃ gṛhāṇi, varṇa-karmabhyāṃ kulāni ca
சமாஹர்த்ரின் ஆணைப்படி, இல்லத்தலைவர் மற்றும் வணிகர் வேடத்தில் கிராமங்களில் நியமிக்கப்பட்ட முகவர்கள், அந்தக் கிராமங்களின் வயல்கள், வீடுகள், குலங்கள்/குடும்பங்கள் ஆகியவற்றின் மொத்த எண்ணிக்கையை அறிய வேண்டும்—வயல்களை அளவீடு மற்றும் விளைச்சல் மூலம், வீடுகளை வசிப்பு/பயன்பாடு மற்றும் விலக்கு/தள்ளுபடி மூலம், குலங்களை வர்ணம் மற்றும் தொழில்/கடமை மூலம்।
Area alone can be manipulated; yield cross-validates productivity and helps detect underreporting, crop concealment, or fraudulent classification.
Occupancy/use reveals real economic status, while exemptions/remissions are common leakage points; pairing them enables audit of privilege claims.