तेषु चैतावच्चातुर्वार्ण्यमेतावन्तः कर्षकगोरक्षकवैदेहककारुकर्मकरदासाश्च एतावच्च द्विपदचतुष्पदमिदं चैषु हिरण्यल्विष्टिशुल्कदण्डं समुत्तिष्ठतीति ॥ कZ_०२.३५.०४ ॥
teṣu caitāvac cāturvārṇyam etāvantaḥ karṣakagorakṣakavaidehakakārukarmakaradāsāś ca; etāvac ca dvipadacatuṣpadam; idaṃ ca eṣu hiraṇya-lviṣṭi-śulka-daṇḍaṃ samuttiṣṭhatīti
அவற்றில் அவர் இவ்வாறு பதிவு செய்ய வேண்டும்—‘இத்தனை பேர் நான்கு வர்ணங்களுக்கு உட்பட்டவர்கள்; இத்தனை பேர் உழவர்கள், மாடுபராமரிப்போர், வைதேஹகர் (வணிகர்), கைவினையர், கூலித் தொழிலாளர்கள், அடிமைகள்; இத்தனை இருகாலிகள் மற்றும் நான்குகாலிகள்; மேலும் இவற்றிலிருந்து இத்தனை பணவரவு, கட்டாய உழைப்பு/சேவை, சுங்கம்/கட்டணம், மற்றும் அபராதம் கிடைக்கிறது।’
Occupations predict economic activity and compliance risk; tolls reflect trade volume, and fines reflect enforcement—together enabling revenue projection and governance planning.