Adhyakshaprachara Adhyaya 15 Sutra 3 - Arthashastra | Tamil | Vedapath

Kautilya

←Previous SutraNext Sutra→

Sutra 3

Devanagari script

पिण्डकरः षड्भागः सेनाभक्तं बलिः कर उत्सङ्गः पार्श्वं पारिहीणिकमौपायनिकं कौष्ठेयकं च राष्ट्रम् ॥ कZ_०२.१५.०३ ॥

Transliteration

piṇḍakaraḥ ṣaḍbhāgaḥ senābhaktaṃ baliḥ kara utsaṅgaḥ pārśvaṃ pārihīṇikam aupāyanikaṃ kauṣṭheyakaṃ ca rāṣṭram

Translation

‘ராஷ்ட்ரம்’ (அரசின் வருவாய்) என்பதில்— பிண்டகரம் (ஒருமுறை/மொத்த வரி), ஷட்பாகம் (உற்பத்தியின் ஆறில் ஒரு பங்கு), சேனாபக்தம் (படையின் உணவு/ரேஷன் வசூல்), பலி (உபவரி/காணிக்கை), கரம் (வரி), உத்ஸங்கம் (கூடுதல் வசூல்), பார்ஷ்வம் (பக்க-வசூல்கள்), பாரிஹீணிகம் (பாக்கி/குறைவு வசூல்), ஔபாயனிகம் (பரிசு/நிவேதன வரவு), கௌஷ்டேயகம் (களஞ்சியம்/கோஷ்டம் தொடர்பான கட்டணங்கள்) அடங்கும்.

Word by Word

पिण्डकरःlump-sum tax (community/collective levy)

षड्भागःthe one-sixth share (royal share)

सेनाभक्तम्provisions/maintenance for the army

बलिःtribute; a levy/cess

करःtax

उत्सङ्गःan additional exaction/perquisite (cess)

पार्श्वम्a subsidiary/side due (auxiliary levy)

पारिहीणिकम्a compensatory/penal due for deficiency

औपायनिकम्a gift/present (offering)

कौष्ठेयकम्treasury/storehouse revenue (due to the state granary/treasury)

चand

राष्ट्रम्the realm/kingdom (state territory)

Entities Mentioned

rāṣṭra (realm revenues)

senā (army) [via senābhakta]

FAQs

What does this list reveal about Kautilya’s fiscal state?

Revenue is diversified: core agrarian shares, military provisioning levies, surcharges, arrears recovery, and gift-like receipts—reducing dependence on any single stream.