Previous Verse
Next Verse

Agni Purana — Veda-vidhana & Vamsha, Shloka 20

Sūryavaṃśa-kīrtana

Proclamation of the Solar Dynasty

आयुस्तस्य च पुत्रो ऽभूद्युवनाश्वस् तथा सुतः युवनाश्वाच्च श्रावन्तः पूर्वे श्रावन्तिका पुरी

āyustasya ca putro 'bhūdyuvanāśvas tathā sutaḥ yuvanāśvācca śrāvantaḥ pūrve śrāvantikā purī

அவனுக்கு ஆயுஸ் என்ற மகன் பிறந்தான்; ஆயுஸுக்கு யுவநாஶ்வன் மகனானான். யுவநாஶ்வனிடமிருந்து ஸ்ராவந்தன் பிறந்தான்; முற்காலத்தில் ஸ்ராவந்திகா எனும் நகரமும் இருந்தது.

āyuḥĀyu (proper name)
āyuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootāyu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
tasyaof him / his
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुंसक), Genitive (षष्ठी/6), Singular (एकवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चयबोधक)
putraḥson
putraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
abhūtwas / became
abhūt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
FormLuṅ (लुङ्/Aorist), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
yuvanāśvaḥYuvanāśva (proper name)
yuvanāśvaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyuvanāśva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
tathālikewise / also
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
sutaḥson
sutaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsuta (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
yuvanāśvātfrom Yuvanāśva
yuvanāśvāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootyuvanāśva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Ablative (पञ्चमी/5), Singular (एकवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चयबोधक)
śrāvantaḥŚrāvanta (proper name)
śrāvantaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśrāvanta (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
pūrveformerly / in earlier times
pūrve:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन); used adverbially
śrāvantikāŚrāvantikā (named)
śrāvantikā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśrāvantikā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
purīcity
purī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpurī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)

Lord Agni (narrating the Purana’s contents to Vasiṣṭha in the Agni Purana’s frame-dialogue)

Vidya Category: {"primary_vidya":"Avatara-Katha","secondary_vidya":"Cosmology","practical_application":"Dynastic memory for Itihasa-Purana study: locating kings, eponymous cities, and succession order used in ritual genealogical recitations and historical orientation.","sutra_style":true}

Encyclopedic Reference: {"reference_type":"List","entry_title":"Āyus–Yuvanāśva–Śrāvanta lineage and Śrāvantikā city eponym","lookup_keywords":["Āyus","Yuvanāśva","Śrāvanta","Śrāvantikā","Sūryavaṃśa"],"quick_summary":"Gives a compact succession (Āyus → Yuvanāśva → Śrāvanta) and preserves an eponymic toponym (Śrāvantikā), useful for mapping Purāṇic dynasties to place-names."}

Concept: Vaṃśa-smṛti (remembering lineage) as a support for social order and transmission of dharma through generations.

Application: Use as a mnemonic chain in Purāṇa recitation, śrāddha-related lineage recollection, and contextualizing vows/donations attributed to specific kings.

Khanda Section: Itihasa–Vamsha–Anucharita (Genealogies of kings and cities)

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Type: City

Visual Art Cues: {"scene_description":"A court genealogist or sage recites the succession Āyus → Yuvanāśva → Śrāvanta, with a stylized ancient city labeled Śrāvantikā in the background.","kerala_mural_prompt":"Kerala temple mural style, sage with palm-leaf manuscript reciting Solar dynasty names, flat bold colors, ornate borders, distant fortified city with name-scroll ‘Śrāvantikā’, traditional lamps, serene atmosphere","tanjore_prompt":"Tanjore painting, royal genealogy scene with seated king and minister-scribe, gold-leaf highlights on crowns and ornaments, architectural arch framing, small vignette of city Śrāvantikā with gilded towers","mysore_prompt":"Mysore painting, instructional genealogical tableau with labeled figures (Āyus, Yuvanāśva, Śrāvanta) in sequence, delicate lines, muted palette, clear cartouches for names, cityscape inset","mughal_miniature_prompt":"Mughal miniature, court historian presenting a scroll of lineage to a king, fine detailing, Persianate architectural city in background labeled Śrāvantikā, balanced composition, subdued jewel tones"}

Audio Atmosphere: {"recitation_mood":"contemplative","suggested_raga":"Raga Yaman","pace":"medium","voice_tone":"instructional"}

Sandhi Resolution Notes: putro 'bhūt = putraḥ + abhūt; abhūdyuvanāśvaḥ = abhūt + yuvanāśvaḥ; yuvanāśvācca = yuvanāśvāt + ca; śrāvantikā purī = śrāvantikā + purī (no sandhi change).

Related Themes: Agni Purana: Itihāsa–Vaṃśa sections continuing Ikṣvāku/Sūryavaṃśa catalogues (adjacent verses in ch. 272)

Ā
Āyus
Y
Yuvanāśva
Ś
Śrāvanta
Ś
Śrāvantikā (city)

FAQs

No ritual or technical vidyā is taught here; the verse functions as a dynastic register, preserving succession (Āyus → Yuvanāśva → Śrāvanta) and a related toponym (Śrāvantikā).

By cataloging royal genealogies and place-names, it adds historical-geographical indexing to the text—one of the Agni Purana’s encyclopedic layers alongside ritual, polity, medicine, and aesthetics.

Its significance is indirect: remembering righteous lineages and sacred history is treated in Purāṇic tradition as smṛti-based merit (punya) and as a way to situate dharma within time, rulers, and regions.