Adhyaya 238

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे रामोक्तनीतिर्नाम सप्तत्रिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथाष्टत्रिंशदधिकशततमो ऽध्यायः राजधर्माः राम उवाच स्वाम्यमात्यञ्च राष्ट्रञ्च दुर्गं कोषो बलं सुहृत् परस्परोपकारीदं सप्ताङ्गं राज्यमुच्यते

இவ்வாறு அக்னி மகாபுராணத்தில் ‘ராமோಕ್ತ நீதி’ எனும் 237ஆம் அதிகாரம் நிறைவு பெற்றது. இப்போது 238ஆம் அதிகாரம் ‘ராஜதர்மங்கள்’ தொடங்குகிறது. ராமன் கூறினான்—சுவாமி (அரசன்), அமாத்யர் (அமைச்சர்), ராஷ்டிரம் (நாடு-மக்கள்), துர்கம், கோஷம் (கருவூலம்), பலம் (சேனை), சுஹ்ருத் (நண்பராட்சி)—ஒருவருக்கொருவர் துணைபுரியும் இவ்வேழு அங்கங்களே ‘ராஜ்யம்’ என அழைக்கப்படுகிறது।

Verse 2

स्वसमृद्धिष्वित्यादिः, मीनव्रतचरिष्णुतेत्यन्तः ज पुस्तके नास्ति राज्याङ्गानां वरं राष्ट्रं साधनं पालयेत् सदा कुलं शीलं वयः सत्त्वं दाक्षिण्यं क्षिप्रकारिता

‘ஸ்வஸம்ருத்திஷு…’ தொடங்கி ‘…மீனவ்ரதசரிஷ்ணுதே’ வரை உள்ள பகுதி ‘ஜ’ கைப்பிரதியில் இல்லை. அரசின் அங்கங்களில் நாடே முதன்மை; அதைத் தாங்கும் சாதன-வளங்களை எப்போதும் காக்க வேண்டும்—குலம், ஒழுக்கம், வயது, சத்துவம், தாட்சிண்யம், விரைவு செயலாற்றல் ஆகியவற்றைத் தகுதிகளாகக் கொண்டு।

Verse 3

अविसंवादिता सत्यं वृद्धसेवा कृतज्ञता दैवसम्पन्नता बुद्धिरक्षुद्रपरिवारता

சொல்-செயல் முரண்பாடில்லாமைதான் சத்தியம்; மூத்தோருக்குச் சேவை, நன்றியுணர்வு, தெய்வ அருள்செல்வம், அறிவு, மேலும் இழிவற்ற (உன்னத) சுற்றத்தார்-நட்பு வட்டம்—இவையே நற்குணங்கள்.

Verse 4

शक्यसामन्तता चैव तथा च दृढभक्तिता दीर्घदर्शित्वमुत्साहः शुचिता स्थूललक्षिता

அண்டைச் சாமந்தர்களை கட்டுப்பாட்டில் வைத்திருக்கும் திறன், மேலும் உறுதியான பக்தி/நம்பிக்கை; தொலைநோக்கு மற்றும் முயற்சி; நடத்தையின் தூய்மை; மற்றும் நற்குணங்களின் தெளிவான, வெளிப்படையான அடையாளங்கள்—இவையும் வேண்டும்.

Verse 5

विनीतत्वं धार्मिकता साधोश् च नृपतेर्गुणाः प्रख्यातवंशमक्रूरं लोकसङ्ग्राहिणं शुचिं

பணிவு, தர்மநிலை, சாது-நடத்தை—இவை அரசனின் குணங்கள்; அவன் புகழ்பெற்ற குலத்தவன், கொடுமையற்றவன், மக்களை ஒன்றிணைத்து தாங்குபவன் (லோகஸங்க்ராஹகன்), மேலும் தூயவன் ஆக வேண்டும்.

Verse 6

कुर्वीतात्सहिताङ्क्षी परिचारं महीपतिः वाग्मी प्रगल्भः स्मृतिमानुदग्रो बलवान् वशी

மகீபதி (அரசன்) பணியாளராக விழிப்புடன் ஒத்துழைப்பவனை நியமிக்க வேண்டும்; வாக்காற்றல் உடையவன், துணிவானவன், கடமை நினைவுடையவன், உற்சாகமிக்கவன், வலிமையுடையவன், மேலும் தன்னடக்கமுடையவன் ஆக வேண்டும்.

Verse 7

नेता दण्डस्य निपुणः कृतशिल्पपरिग्रहः पराभियोगप्रसहः सर्वदुष्टप्रतिक्रिया

தண்டத்தை ஏந்தும் நீதிநிர்வாகி தண்டநீதியில் தேர்ந்தவராகவும், கற்ற கலை–ஒழுக்கங்களால் பயிற்சி பெற்றவராகவும், பகைவரின் குற்றச்சாட்டுகள் மற்றும் வழக்குகளைத் தாங்கவல்லவராகவும், எல்லா வகைத் தீமைகளுக்கும் எதிர்நடவடிக்கையில் திறமையுடையவராகவும் இருக்க வேண்டும்।

Verse 8

प्रवृत्तान्ववेक्षी च सन्धिविग्रहतत्त्ववित् गूढमन्त्रप्रचारज्ञो देशकालविभागवित्

அவன் நடைபெறும் காரியங்களை இடையறாது கண்காணிப்பவனாகவும், கூட்டுறவும் பகைமையும் பற்றிய தத்துவங்களை அறிந்தவனாகவும், இரகசிய ஆலோசனையின் பயன்பாடு மற்றும் பரவலை அறிந்தவனாகவும், இடம்–காலத்தின் உரிய பிரிவுகளைத் தீர்மானிப்பதில் தேர்ந்தவனாகவும் இருக்க வேண்டும்।

Verse 9

आदाता सम्यगर्थानां विनियोक्ता च पात्रवित् क्रोधलोभभयद्रोहदम्भचापलवर्जितः

அவன் செல்வத்தை நீதியுடன் ஈட்டித் தர்மமாக வழங்குபவனாகவும், அதை முறையாகப் பயன்படுத்தி ஒதுக்குபவனாகவும், தகுதியான பெறுநரை அறிந்தவனாகவும் இருக்க வேண்டும்; மேலும் கோபம், பேராசை, பயம், துரோகம், பாசாங்கு, நிலையின்மை ஆகியவற்றிலிருந்து விடுபட்டவனாக இருக்க வேண்டும்।

Verse 10

परोपतापपैशून्यमात्सर्येर्षानृतातिगः वृद्धोपदेशसम्पन्नः शक्तो मधुरदर्शनः

அவன் பிறருக்கு துன்பம் விளைவிப்பதும் பழிச்சொல்லும் இல்லாதவனாகவும், பொறாமை, பொல்லாங்கு எண்ணம், பொய் ஆகியவற்றைத் தாண்டியவனாகவும், மூத்தோரின் அறிவுரையால் செழித்தவனாகவும், திறமையுடையவனாகவும், இனிமையும் மென்மையும் கொண்ட தோற்றம்-நடத்தை உடையவனாகவும் இருக்க வேண்டும்।

Verse 11

गुणानुरागस्थितिमानात्मसम्पद्गुणाः स्मृताः कुलीनाः शुचयः शूराः श्रुतवन्तो ऽनुरागिणः

நற்குணங்களின் மீது பற்றில் நிலைத்திருந்து, உள்ளார்ந்த செல்வமும் நல்ல குணங்களும் உடையவர்கள் உண்மையான குலீனர்கள் என ஸ்மிருதியில் கூறப்படுகின்றனர்—நடத்தில் தூய்மை உடையோர், வீரர், கல்வியறிவு பெற்றோர், அன்புடையோர்।

Verse 12

एत् सदेत्यन्तः पाठः ग पुस्तके नास्ति तद्वच्च दृढभक्तितेति ग कृतशिल्पः स्ववग्रह इति घ , ञ च सर्वदुष्टप्रतिग्रह इति ख , घ , छ च परच्छिद्रान्ववेक्षी चेति घ , ञ च गुणवन्तो ऽनुगामिन इति ग दण्डनीतेः प्रयोक्तारः सचिवाः स्युर्महीपतेः सुविग्रहो जानपदः कुलशीककलान्वितः

அரசனின் தண்டநீதி மற்றும் ஆட்சிநெறியை நடைமுறைப்படுத்துவோர் அமைச்சர்கள். அவர்கள் உறுதியான உடலமைப்பும் தோற்றமும் உடையவர்களாக, நாட்டுப்பணிகளில் அனுபவமுடையவர்களாக, நல்ல குலமும் ஒழுக்கமும் கொண்டவர்களாக, கலைகளிலும் நடைமுறைத் திறன்களிலும் தேர்ந்தவர்களாக இருக்க வேண்டும்.

Verse 13

वाग्मी प्रगल्भश् चक्षुष्मानुत्साही प्रतिपत्तिमान् स्तम्भचापलहीनश् च मैत्रः क्लेशसहः शुचिः

அவன் வாக்காற்றல் மிக்கவனாகவும் தைரியமுடையவனாகவும், தெளிந்த பார்வையுடனும் உற்சாகத்துடனும் நல்ல தீர்மானத்துடனும் இருக்க வேண்டும்; அகந்தை மற்றும் நிலையற்ற தன்மை இன்றிப், நட்புணர்வுடன், துன்பத்தைத் தாங்குபவனாக, ஒழுக்கத்தில் தூயவனாக இருக்க வேண்டும்.

Verse 14

सत्यसत्त्वधृतिस्थैर्यप्रभावारोग्यसंयुतः कृतशिल्पश् च दक्षश् च प्रज्ञावान् धारणान्वितः

அவன் உண்மைத்தன்மை, நற்பண்பு, திடமனம், நிலைத்தன்மை, தனிப்பட்ட செல்வாக்கு, நல்ல உடல்நலம் ஆகியவற்றுடன் இருக்க வேண்டும்; கலை-தொழில்களில் பயிற்சி பெற்றவனாக, திறமையுடனும் புத்திசாலித்தனத்துடனும், நினைவுத்திறன் மற்றும் தன்னடக்கத்துடன் இருக்க வேண்டும்.

Verse 15

दृढभक्तिरकर्ता च वैराणां सचिवो भवेत् स्मृतिस्तत्परतार्थेषु चित्तज्ञो ज्ञाननिश् चयः

அவனுக்கு உறுதியான பற்றும் விசுவாசமும் இருக்க வேண்டும்; தன்னிச்சையாகச் செயல்படாதவனாக இருக்க வேண்டும்; பகைவர்களுடன் தொடர்புடைய காரியங்களிலும் ஆலோசகராக இருக்க வேண்டும். நோக்கத்துடன் இணைந்த விஷயங்களில் நம்பத்தகுந்த நினைவாற்றல், மனங்களை அறியும் திறன், அறிவில் உறுதியான நிச்சயம் உடையவனாக இருக்க வேண்டும்.

Verse 16

दृढता मन्त्रगुप्तिश् च मन्त्रिसम्पत् प्रकीर्तिता त्रय्यां च दण्डनीत्यां च कुशलः स्यात् पुरोहितः

உறுதி மற்றும் ஆலோசனையின் இரகசியத்தைப் பாதுகாப்பது—இவை அமைச்சரின் சிறப்புச் செல்வமாகப் போற்றப்படுகின்றன. மேலும் புரோஹிதன் வேதத் திரயமும் தண்டநீதியும் ஆகிய இரண்டிலும் தேர்ச்சியுடையவனாக இருக்க வேண்டும்.

Verse 17

अथर्वदेवविहितं कुर्याच्छान्तिकपौष्टिकं साधुतैषाममात्यानां तद्विद्यैः सह बुद्धिमान्

அறிவுடைய அரசன், அதர்வவேதத்தில் விதிக்கப்பட்ட சாந்திகரமும் பௌஷ்டிகமும் (செழிப்பளிக்கும்) ஆன சடங்குகளை, அந்த அறிவில் தேர்ந்தவர்களுடன் சேர்ந்து, தன் அமைச்சர்களின் நலனுக்கும் நல்லொழுக்கத்திற்கும் செய்ய வேண்டும்।

Verse 18

चक्षुष्मत्तां च शिल्पञ्च परीक्षेत गुणद्वयं स्वजनेभ्यो विजानीयात् कुलं स्थानमवग्रहं

இரண்டு பண்புகள்—தெளிந்த பார்வை (நுண்ணறிவு) மற்றும் கைத்திறன்/கலைநயம்—ஆய்வு செய்யப்பட வேண்டும்; மேலும் அவனது சொந்த உறவினரிடமிருந்து அவன் குலம், நிலை/மரியாதை, மற்றும் நம்பகத்தன்மை/முன்செயல் பதிவை அறிய வேண்டும்।

Verse 19

परिकर्मसु दक्षञ्च विज्ञानं धारयिष्णुतां गुणत्रयं परीक्षेत प्रागलभ्यं प्रीतितां तथा

நியமிப்பதற்கு முன் மூன்று பண்புகள்—செயல்களில் திறமை, உண்மையான அறிவு, மற்றும் நிலைத்த முயற்சி/திடநிலை—ஆய்வு செய்ய வேண்டும்; மேலும் அவனது முந்தைய நடத்தை மற்றும் மனமகிழ் நம்பிக்கை (நல்லெண்ணம்) ஆகியவற்றையும் சோதிக்க வேண்டும்।

Verse 20

कथायोगेषु बुद्ध्येत वाग्मित्वं सत्यवादितां उतसाहं च प्रभावं च तथा क्लेशसहिष्णुतां

கதை அமைத்தலும் உரைத்தலும் எனும் ஒழுங்குமுறை பயிற்சியில் அறிவு வளர்த்துக்கொள்ள வேண்டியது—வாக்காற்றல், உண்மை பேசுதல், உற்சாகம், தாக்கமளிக்கும் ஆற்றல், மேலும் துன்பங்களைத் தாங்கும் பொறுமை।

Verse 21

धृतिं चैवानुरागं च स्थैर्यञ्चापदि लक्षयेत् भक्तिं मैत्रीं च शौचं च जानीयाद्व्यवहारतः

திடமனம் (துணிவு) மற்றும் அன்பு, மேலும் இடர்பாடுகளில் நிலைத்தன்மை—இவற்றை அறிய வேண்டும்; மேலும் நடைமுறை நடத்தையிலிருந்து அவனது பக்தி, நட்புணர்வு, மற்றும் தூய்மை (ஒழுக்கச் சுத்தம்) ஆகியவற்றை தெரிந்துகொள்ள வேண்டும்।

Verse 22

कृतशीलश्चेति ज चिन्तको ज्ञाननिश् चय इति ग परीक्षेत गुणत्रयमिति ज प्रतिभां तथेति ज स्वजनेभ्य इत्य् आदिः, क्लेशसहिष्णुतामित्यन्तः पाठः छ पुस्तके नास्ति संवासिभ्यो बलं सत्त्वमारोग्यं शीलमेव च अस्तब्धतामचापल्यं वैराणां चाप्यकीर्तनं

நாம் உடன் வாழ்பவர்களிடமிருந்து வலிமை, துணிவு, ஆரோக்கியம், நல்லொழுக்கம் பெற வேண்டும்; மேலும் அகந்தையற்ற பணிவு, சஞ்சலமற்ற நிலைத்தன்மை, பகைவரிடையிலும் கெட்ட பெயர் பரவாத நிலை பெற வேண்டும்.

Verse 23

प्रत्यक्षतो विजानीयाद् भद्रतां क्षुद्रतामपि फलानुमेयाः सर्वत्र परोक्षगुणवृत्तयः

வெளிப்படையாகத் தெரிபவற்றின் மூலம் சிறப்பும் தாழ்வும் இரண்டையும் நேரடியாக அறிய வேண்டும்; ஏனெனில் எங்கும் குணங்களின் மறைச் செயல்பாடுகள் அதன் பலன்களால் ஊகிக்கப்படுகின்றன.

Verse 24

शस्याकरवती पुण्या खनिद्रव्यसमन्विता गोहिता भूरिसलिला पुण्यैर् जनपदैर् युता

புனிதமான நிலம் என்பது பயிர் வளம் மிகுந்ததும், கனிமச் செல்வம் கொண்டதும், மாடுகளுக்கு நன்மை தருவதும், நீர் வளம் பெருகியதும், புண்ணியமான குடியிருப்புகளுடன் இணைந்ததும் ஆகும்.

Verse 25

रम्या सकुञ्जरबला वारिस्थलपथान्विता अदेवमातृका चेति शस्यते भूरिभूतये

இனிமையானதும், யானை வலிமை போன்ற உறுதியும் கொண்டதும், நீர்–திட நிலம்–பாதைகள் உடையதும், தீங்கு தரும் மாத்ருகா ஆவிகளின் பீடையற்றதும் ஆகிய இடம் பெரும் செழிப்பிற்கு புகழப்படுகிறது.

Verse 26

शूद्रकारुवणिक्प्रायो महारम्भः कृषी बलः सानुरागो रिपुद्वेषी पीडासहकरः पृथुः

அவன் பெரும்பாலும் சூத்ரர், கைவினையாளர், வணிகர் ஆகியோருடன் தொடர்புடையவன்; பெரிய முயற்சிகளைத் தொடங்குபவன், வேளாண்மை மற்றும் வலிமையில் ஈடுபடுபவன்; அன்புடையவன், பகைவரை வெறுப்பவன், துன்பம் தாங்குபவன், பெருங்காயம் உடையவன்.

Verse 27

नानादेश्यैः समाकीर्णो धार्मिकः पशुमान् बली ईदृक्जनपदः शस्तो ऽमूर्खव्यसनिनायकः

பல தேசங்களிலிருந்து வந்த மக்களால் நிரம்பி, தர்மநெறியுடன், கால்நடைச் செல்வம் மிகுந்து, வலிமை உடைய நாட்டை—முட்டாளும் அல்ல, தீய பழக்கங்களுக்கு அடிமையும் அல்லாத தலைவன் ஆளின்—அது பாராட்டத்தக்கது।

Verse 28

पृथुसीमं महाखातमुच्चप्राकारतोरणं पुरं समावसेच्छैलसरिन्मरुवनाश्रयं

விரிந்த எல்லை, பெரிய அகழி, உயர்ந்த மதில்கள் மற்றும் வாயில்தோரணங்கள் கொண்ட நகரத்தை அமைக்க வேண்டும்; அது மலை, நதி, பாலைவனம், காடு ஆகியவற்றின் ஆதரவுடன் அமைந்திருக்க வேண்டும்।

Verse 29

जलवद्धान्यधनवद्दुर्गं कालसहं महत् औदकं पार्वतं वार्क्षमैरिणं धन्विनं च षट्

கோட்டை நீர், தானியம், செல்வம் ஆகியவற்றால் நிறைந்ததாகவும், பெரிதாகவும், காலத்தைத் தாங்கும் வலிமையுடனும் இருக்க வேண்டும். கோட்டைகள் ஆறு வகை: நீர்கோட்டை, மலைக்கோட்டை, வன/மரக்கோட்டை, வறண்ட நிலக்கோட்டை, பாலைவனக் கோட்டை, மணற்பாங்கான உலர்நிலக் கோட்டை।

Verse 30

ईप्सितद्रव्यसम्पूर्णः पितृपैतामहोचितः धर्मार्जितो व्ययसहः कोषो धर्मादिवृद्धये

கருவூலம் வேண்டிய வளங்களால் நிரம்பியதாகவும், தந்தை-தாத்தையர் வழிவந்த மரபுக்கேற்றதாகவும், தர்ம வழியில் ஈட்டப்பட்டதாகவும், செலவினைத் தாங்கக் கூடியதாகவும் இருக்க வேண்டும்; இதனால் தர்மம் முதலிய வாழ்க்கை நோக்கங்கள் வளர்கின்றன।

Verse 31

पितृपैतामहो वश्यः संहतो दत्तवेतनः विख्यातपौरुषो जन्यः कुशुलः शकुनैर् वृतः

அவன் தந்தை-தாத்தையர் வழிவந்த வம்சத்தவன்; கட்டுப்பாட்டுக்குட்படக் கூடியவன்; ஒழுங்கும் ஒருமைப்பாடும் உடைய, ஊதியம் பெறும் சேவகன்; வீரத்தில் புகழ்பெற்றவன்; பொதுவான போர்வீரக் குலத்தில் பிறந்தவன்; திறமையுடையவன்; சகுனம் அறியும் அறிஞர்களால் சூழப்பட்டவன்।

Verse 32

नानाप्रहणोपेतो नानायुद्धविशारदः सत्त्वमारोग्यं कुलमेव चेति ज मख्यव्यसननायक इति ग उच्चप्रकारगोपुरमिति घ , ञ च नानायोधसमाकीर्णौ नीराजितहयद्विपः

பலவகை ஆயுதங்களுடன் கூடியவன், பல யுத்த முறைகளில் தேர்ந்தவன்—இவை அடையாளங்கள். வீரியம், நோயற்ற ஆரோக்கியம், உயர்குலம்—இது ‘ஜ’. ஆபத்துகளையும் தீய பழக்கங்களையும் வெல்ல வழிநடத்தும் தலைவர்—இது ‘க’. உயர்ந்த மதில்களும் கோபுரமும் கொண்ட கோட்டை—இது ‘க’. பல வீரர்களால் நிரம்பி, அலங்கரிக்கப்பட்ட குதிரை-யானைகளால் ஒளிரும் படைநிலை—இது ‘ஞ’.

Verse 33

प्रवासायासदुःखेषु युद्धेषु च कृतश्रमः अद्वैधक्षत्रियप्रायो दण्डो दण्डवतां मतः

பயணம், உழைப்பு, துன்பம் ஆகியவற்றால் வரும் கஷ்டங்களிலும், போர்களிலும்—உழைப்பை அனுபவிக்கச் செய்யும் வகையில் விதிக்கப்படும் தண்டனையே தண்டம் என தண்டநீதி அறிந்தோர் கருதுகின்றனர். அது பெரும்பாலும் க்ஷத்திரியர்மீது, இருமனம் இன்றி—நேர்மையாகவும் பாகுபாடின்றியும்—விதிக்கப்பட வேண்டும்.

Verse 34

योगविज्ञानसत्त्वारूढ्यं महापक्षं प्रियम्वदं आयातिक्षममद्वैधं मित्रं कुर्वीत सत्कुलं

நற்குலத்தைச் சேர்ந்த ஒருவரை நண்பனாக்க வேண்டும்; அவர் யோகம் மற்றும் உண்மை அறிவில் நிலைபெற்றவர், வலிமையான ஆதரவால் உறுதிப்பட்டவர், இனிய சொல் பேசுபவர், துன்பத்தைத் தாங்க வல்லவர், அகந்தை மது இல்லாதவர், இருமனம் அற்றவர் ஆக வேண்டும்.

Verse 35

दूरादेवाभिगमनं स्पष्टार्थहृदयानुगा वाक् सत्कृत्य प्रदानञ्च त्रिविधो मित्रसङ्ग्रहः

தூரத்திலிருந்தே சென்று அணுகுதல், பொருள் தெளிவாகவும் மனத்திற்கு இனிமையாகவும் பேசுதல், மேலும் மரியாதையுடன் தானம் வழங்குதல்—இதுவே நண்பரைப் பெறும் மும்முறை வழி.

Verse 36

धर्मकामार्थसंयोगो मित्रात्तु त्रिविधं फलं औरसं तत्र सन्नद्धं तथा वंशक्रमागतं

நண்பனிடமிருந்து மூவகை பயன் உண்டாகிறது—தர்மம், காமம், அர்த்தம் ஆகியவற்றின் இணைவு. அந்த நட்பில் பந்தம் ‘ஔரச’—அதாவது இயல்பான/மகன்-பந்தம் போன்ற—உறுதியாக நிலைக்கிறது; மேலும் வம்ச மரபால் வந்த உறவுபோலவும் நிலைபெறும்.

Verse 37

रक्षितं व्यसनेभ्यश् च मित्रं ज्ञेयं चतुर्विधं मित्रे गुणाः सत्यताद्याः समानसुखदुखता

நண்பன் நான்கு வகையென அறியப்பட வேண்டும்; துன்பநிலைகளில் காக்கிறவனே உண்மையான நண்பன். நண்பனின் பண்புகள் சத்தியம் முதலியவை; மேலும் இன்பம்–துன்பம் இரண்டிலும் சமமாகப் பங்கெடுத்து, மகிழ்ச்சியிலும் துயரிலும் துணை நிற்பது.

Verse 38

वक्ष्ये ऽनुजीविनां वृत्ते सेवी सेवेत भूपतिं दक्षता भद्रता दार्ढ्यं क्षान्तिः क्लेशसहिष्णुता

சேவையால் வாழ்வோரின் ஒழுக்கத்தை நான் கூறுகிறேன்: பணியாளர் அரசனைச் சேவிக்க வேண்டும்; திறமை, நல்லொழுக்கம், உறுதி, பொறுமை, துன்பங்களைத் தாங்கும் சக்தி ஆகியவை அவனில் இருக்க வேண்டும்.

Verse 39

सन्तोषः शीलमुत्साहो मण्डयत्यनुजीविनं यथाकालमुपासीत राजानं सेवको नयात्

திருப்தி, நல்லொழுக்கம், முயற்சியுடைமை—இவை சார்ந்து வாழும் பணியாளனை அலங்கரிக்கின்றன. பணியாளர் உரிய காலங்களில் அரசனை அணுகி, நெறிமுறையுடன் நடக்க வேண்டும்.

Verse 40

परस्थानगमं क्रौर्यमौद्धत्यं मत्सरन्त्यजेत् विगृह्य कथनं भृत्यो न कुर्याज् ज्यायसा सह

பிறரிடத்திற்குச் (காரணமின்றி) செல்வது, கொடுமை, அகந்தை, பொறாமை ஆகியவற்றை விலக்க வேண்டும். பணியாளர் சண்டையிட்டு, தன்னை விட உயர்ந்தவரிடம் வாதமொழிகளைப் பேசக் கூடாது.

Verse 41

गुह्यं मर्म च मन्त्रञ्च न च भर्तुः प्रकाशयेत् रक्ताद् वृत्तिं समीहेत विरक्तं सन्त्यजेन्नृपं

ரகசியமானது, மರ್ಮம் (பலவீனப் புள்ளி) மற்றும் மந்திரம்—இவற்றைத் தலைவன்/கணவரிடம் கூட வெளிப்படுத்தக் கூடாது. அன்புடன் இணைந்த (அனுகூலமான) ஒருவரிடமிருந்து வாழ்வாதாரத்தை நாட வேண்டும்; அலட்சியமான அரசனை விட்டு விலக வேண்டும்.

Verse 42

अकार्ये प्रतिषेधश् च कार्ये चापि प्रवर्तनं सङ्क्षेपादिति सद्वृत्तं बन्धुमित्रानुजीविनां

செய்யக் கூடாததை (தன்னையும் பிறரையும்)த் தடுத்து, செய்ய வேண்டியதைச் செய்யத் தூண்டுதல்—சுருக்கமாக, உறவினர்‑நண்பர்களைச் சார்ந்து வாழ்வோரின் நல்வழக்கம் இதுவே।

Verse 43

मित्रं कुर्वीत सत्क्रियमिति ज तत्र सम्बद्धमिति ग आजीव्यः सर्वसत्त्वानां राजा पर्जन्यवद्भवेत् आयद्वारेषु चाप्त्यर्थं धनं चाददतीति च

“நற்கிரியையால் நண்பனைப் பெற வேண்டும்” என்று ஒரு பாடம்; “அது அந்தச் சூழலோடு தொடர்புடையது” என்று மற்றொரு பாடம். அரசன் எல்லா உயிர்களுக்கும் வாழ்வாதாரமாக இருந்து, போஷணத்தில் பர்ஜன்யன் (மழைத் தெய்வம்) போல இருக்க வேண்டும்; மேலும் வருவாய் வாயில்களில் உரிய பெறுதலுக்காக செல்வத்தையும் பெற வேண்டும்।

Verse 44

कुर्यादुद्योगसम्पन्नानध्यक्षान् सर्वकर्मसु कृषिर्वणिक्पथो दुर्गं सेतुः कुञ्जरबन्धनं

அவன் எல்லா அரசுப் பணிகளிலும் முயற்சியும் திறனும் உடைய மேற்பார்வையாளர்களை நியமிக்க வேண்டும்—வேளாண்மை, வாணிகப் பாதைகள், கோட்டைகள், பாலங்கள்/அணைகள், மேலும் யானைகளின் கட்டுப்பாடு‑பராமரிப்பில்।

Verse 45

खन्याकरबलादानं शून्यानां च निवेशनं अष्टवर्गमिमं राजा साधुवृत्तो ऽनुपालयेत्

சுரங்க வரி/உற்பத்தி வசூல், வரிகள், படைச் சேவையைப் பெறுதல், மேலும் வெறிச்சோடிய/காலியான நிலங்களில் குடியமர்த்தல்—இந்த எட்டுவகை நடவடிக்கைகளை நல்வழி அரசன் முறையாக நடத்த வேண்டும்।

Verse 46

आमुक्तिकेभ्यश् चौरेभ्यः पौरेभ्यो राजवल्लभात् पृथिवीपतिलोभाच्च प्रजानां पञ्चधा भयं

மக்களுக்கு அச்சம் ஐந்துவகை—விடுதலை பெற்ற குற்றவாளிகளிடமிருந்து, திருடர்களிடமிருந்து, நகரவாசிகளிடமிருந்து, அரசனின் பிரியர்களிடமிருந்து, மேலும் ஆட்சியாளனின் பேராசையிடமிருந்து।

Verse 47

अवेक्ष्यैतद्भयं काले आददीत करं नृपः अभ्यन्तरं शरीरं स्वं वाह्यं राष्ट्रञ्च रक्षयेत्

இவ்வபாயத்தை உரிய காலத்தில் ஆராய்ந்து அரசன் வரி வசூலிக்க வேண்டும்; உள்ளார்ந்து தன் உடலைக் காக்கவும், வெளிப்புறமாக நாட்டையும் அரசாட்சியையும் பாதுகாக்கவும் வேண்டும்।

Verse 48

दण्डांस्त दण्डयेद्राजा स्वं रक्षेच्च विषादितः स्त्रियः पुत्रांश् च शत्रुभ्यो विश्वसेन्न कदाचन

அரசன் உரிய தண்டங்களால் தண்டிக்க வேண்டும்; எப்போதும் விழிப்புடன் தன்னைப் பாதுகாக்க வேண்டும்; பெண்களையும் மகன்களையும் பகைவரிடமிருந்து காக்க வேண்டும்; ஒருபோதும் (பகைவரை) நம்பக் கூடாது।