Adhyaya 309

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे त्वरितापूजा नामाष्टाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ नवाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः त्वरितामन्त्रादिः अग्निर् उवाच अपरां त्वरिताविद्यां वक्ष्ये ऽहं भुक्तिमुक्तिदां पुरे वज्राकुले देवीं रजोभिर्लिखिते यजेत्

இவ்வாறு அக்னி மகாபுராணத்தில் ‘த்வரிதாபூஜை’ எனும் முந்நூற்று ஒன்பதாம் அதிகாரம் நிறைவு பெற்றது. இப்போது முந்நூற்று பத்தாம் அதிகாரம்—‘த்வரிதா மந்திராதி’ தொடங்குகிறது. அக்னி கூறினார்—போகமும் மோக்ஷமும் அளிக்கும் அபர (மறை) த்வரிதா-வித்யையை நான் உரைப்பேன். நகரத்தில் வஜ்ராகுலா ரூபிணி தேவியை தூள்/சுண்ணம் (ரஜஸ்) கொண்டு வரையப்பட்ட உருவில் வழிபட வேண்டும்.

Verse 2

पद्मगर्भे दिग्विदिक्षु चाष्टौ वज्राणि वीथिकां द्वारशोभोपशोभाञ्च लिखेच्छ्रीघ्रं स्मरेन्नरः

பத்மகர்பத்தில், மேலும் எட்டு திசைகளிலும் இடைத்திசைகளிலும் வஜ்ரச் சின்னங்களை வரைய வேண்டும்; சுற்றுப்பாதை (வீதிகா) மற்றும் முதன்மை/துணை வாயில் அலங்காரங்களையும் குறிக்க வேண்டும். இவற்றை வரைந்த பின் சாதகர் விரைவாக ஸ்மரணம் (ஆவாஹனம்/தியானம்) செய்ய வேண்டும்.

Verse 3

अष्टादशभुजां सिंहे वामजङ्घा प्रतिष्ठिता दक्षिणा द्विगुणा तस्याः पादपीठे समर्पिता

பதினெட்டு கரங்களுடைய தேவி சிங்கத்தின் மீது ஆரூடமாக நிறுவப்பட்டாள். அவளது இடது தொடை சிங்கத்தின் மீது நிலைபெற்றது; வலது தொடை மேலும் மடங்கி பாதபீடத்தின் மீது வைக்கப்பட்டது.

Verse 4

नागभूषां वज्रकुण्डे खड्गं चक्रं गदां करमात् शूलं शरं तथा शक्तिं वरदं दक्षिणैः करैः

நாகாபரணங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டு வஜ்ரவடிவக் குண்டலங்களைத் தரித்த (தேவியின்) வலது கரங்களில் முறையே வாள், சக்கரம், கதா; மேலும் சூலம், அம்பு, சக்தி மற்றும் வரதமுத்திரை இருக்க வேண்டும்.

Verse 5

धनुः पाशं शरं घण्टां तर्जनींशङ्खमङ्कुशम् अभयञ्च तथा वर्जं वामपार्श्वे धृतायुधम्

இடப்புறத்தில் தாங்கியுள்ள ஆயுதங்கள்/கருவிகளாக வில், பாசம், அம்பு, மணி, தர்ஜனி முத்திரை, சங்கு, அங்குசம், அபயமுத்திரை மற்றும் வஜ்ரமும் வரையப்பட வேண்டும்.

Verse 6

पूजनाच्छत्रुनाशः स्याद्राष्ट्रं जयति लीलया दीर्घायूराष्ट्रभूतिः स्याद्दिव्यादिसिद्धिभाक्

முறையான பூஜையால் பகைவர் நாசம் ஏற்படும்; அரசை எளிதாக வெல்லலாம். நீண்ட ஆயுள், நாட்டின் செழிப்பு கிடைக்கும்; தெய்வீக முதலான சித்திகளையும் பெறுவர்.

Verse 7

वज्रार्गले इति ञ तलेतिसप्तपातालाः कालाग्निभुवनान्तकाः ॐ कारादिस्वरारभ्य यावद्ब्रह्माण्डवाचकम्

‘வஜ்ரார்கலே’ என்பது ஞ-காரத்தின் மறைபெயர்; ‘தல’ என்பது ஏழு பாதாளங்களை குறிக்கும்; அவை ‘காலாக்னி’ மற்றும் ‘புவனாந்தக’ என்றும் அழைக்கப்படுகின்றன. ஓங்காரத்தால் தொடங்கும் உயிரெழுத்துகளிலிருந்து ‘பிரம்மாண்டம்’ எனும் வாக்கியப் பொருளளிக்கும் சொல்ல்வரை புனித எழுத்துவரிசை அறிய/ஜபிக்கப்பட வேண்டும்.

Verse 8

ॐ काराद्भ्रामयेत्तोयन्तोतला त्वरिता ततः प्रस्तावं सम्प्रवक्ष्यामि स्वरवर्गं लिखेद्भुवि

ஓங்காரத்தால் தொடங்கி நீரைச் சுழற்றிக்/மத்தி கலக்க வேண்டும்; பின்னர் விரைவாக லதா-ரேகையை அமைக்க வேண்டும். அதன் பின் பிரஸ்தாவத்தை முழுமையாக விளக்குவேன்; தரையில் ஸ்வரவர்கத்தை எழுத வேண்டும்.

Verse 9

तालुर्वर्गः कवर्गः स्यात्तृतीयो जिह्वतालुकः चतुर्थस्तालुजिह्वाग्रो जिह्वादन्तस्तु पञ्चमः

தாலுவைச் சார்ந்த வர்க்கமே க-வர்க்கம்; மூன்றாவது நாவும் தாலுவும் சேர்வதால் உண்டாகும். நான்காவது தாலுவும் நாவின் முனையும்; ஐந்தாவது நாவும் பற்களும் சேர்வதால் உண்டாகும்.

Verse 10

षष्ठो ऽष्टपुटसम्पन्नो मिश्रवर्गस्तु सप्तमः ऊष्माणः स्याच्छ्वर्गस्तु उद्धरेच्च मनुं ततः

ஆறாம் வகுப்பு எட்டு ‘புட’ங்களால் நிறைந்தது; ஏழாம் வகுப்பு கலப்பு வகுப்பு. ஊஷ்ம ஒலிகள் ‘ஷ்வ’ வகுப்பு; அதன் பின் அந்த அமைப்பிலிருந்து ‘மனு’ எனப்படும் அந்தஸ்த (அரையுயிர்) எழுத்துகளையும் கண்டறிய வேண்டும்.

Verse 11

षष्ठस्वरसमारूढं ऊष्मणान्तं सविन्दुकम् तालुवर्गद्वितीयन्तु स्वरैकादशयोजितम्

இதனை ஆறாம் ஸ்வரத்தின் மீது அமைத்து, ஊஷ்ம எழுத்தில் முடிவடையச் செய்து, பிந்துவுடன் கூடியதாக வைத்தல் வேண்டும். மேலும் தாலு-வர்க்கத்தின் இரண்டாம் எழுத்தில் நிறைவடைந்து, பதினொன்றாம் ஸ்வரத்துடன் இணைக்கப்பட வேண்டும்.

Verse 12

जिह्वातालुसमायोगः प्रथमं केवलं भवेत् तदेव च द्वितीयन्तु अधस्ताद्विनियोजयेत्

முதல் பயிற்சி நாவும் தாலுவும் சேர்வதையே மட்டும் செய்வதாகும். இரண்டாவது அதே சேர்க்கையை கீழ்நோக்கி (அதஸ்தாத்) நிலைநிறுத்தி பயன்படுத்துதல் ஆகும்.

Verse 13

एकादशस्वरैर् युक्तं प्रथमं तालुवर्गतः ऊष्माणस्य द्वितीयन्तु अधस्ताद् दृश्य योजयेत्

முதல் வரிசையை பதினொன்று உயிர்களுடன் சேர்த்து தாலுவகத்திலிருந்து தொடங்கி அமைக்க வேண்டும்; உஷ்மாண (ஶ்/ஷ்/ஸ்/ஹ்) வரிசையின் இரண்டாமதையும் வழக்கில் காண்பதுபோல் கீழே இணைக்க வேண்டும்.

Verse 14

षोडशस्वरसंयुक्तमूष्माणस्य द्वितीयकम् जिह्वादन्तसमायोगे प्रथमं योजयेदधः

உஷ்மாண எழுத்துகளின் இரண்டாம் பகுதியை பதினாறு உயிர்களுடன் சேர்த்து நாக்கு–பல் தொடுதலால் உச்சரிக்க/பயன்படுத்த வேண்டும்; முதல் பகுதியை கீழே வைக்க வேண்டும்.

Verse 15

मिश्रवर्गाद् द्वितीयन्तु अधस्तात् पुनरेव तु चतुर्थस्वरसम्भिन्नं तालुवर्गादिसंयुतम्

மிச்ரவர்க்கத்தின் கீழே இரண்டாம் அமைப்பு மீண்டும் கூறப்படுகிறது; அது தாலுவக முதலியவற்றுடன் இணைந்து, நான்காம் உயிர்/ஸ்வர வேறுபாட்டால் தனித்துவம் பெறுகிறது.

Verse 16

ऊष्मणश् च द्वितीयन्तु अधस्ताद्विनियोजयेत् स्वरैकादशभिन्नन्तु ऊष्मणान्तं सविन्दुकम्

உஷ்மாணக் குழுவின் இரண்டாம் பகுதியை கீழே அமைக்க வேண்டும்; பதினொன்று உயிர்களால் வேறுபடுத்தப்படுவதைக் உஷ்மாணத்தின் முடிவில் புள்ளியுடன் (அனுஸ்வாரம்) சேர்த்து வைக்க வேண்டும்.

Verse 17

पञ्चस्वरसमारूढं ओष्ठसम्पुटयोगतः द्वितीयमक्षरञ्चान्यज्जिह्वाग्रे तालुयोगतः

ஐந்து உயிரொலிகளின் ஆதாரத்தில், உதடுகளை மூடும் சேர்க்கை (ஓஷ்ட-சம்புடம்) மூலம் இது உண்டாகிறது; இரண்டாம் எழுத்து மாறாக நாக்கின் முனை அண்ணத்தைத் தொடுவதால் உண்டாகிறது.

Verse 18

ऊष्माणस्येत्ययं पाठो न साधुः प्रथमं पञ्चमे योज्यं स्वरार्धेनोद्धृता इमे ओंकाराद्या नमोन्ताश् च जपेत् स्वाहाग्निकार्यके

“ஊஷ்மாணஸ்ய …” என்ற பாடம் சரியானது அல்ல. முதலதைக் ஐந்ததுடன் இணைக்க வேண்டும். ஸ்வரார்தத்தால் எடுத்தெடுக்கப்பட்ட, ஓங்காராதி “நமः” வரை முடியும் இம்மந்திரஅட்சரங்களை “ஸ்வாஹா” எனச் சொல்லி அக்னிகாரியத்தில் ஜபிக்க வேண்டும்.

Verse 19

ॐ ह्रीं ह्रूं ह्रः हृदयं हां हृश्चेति शिरः ह्रीं ज्वल ज्जलशिखा स्यात् कवचं हनुद्वयम् ह्रीं श्रीं क्षून्नेत्रत्रयाय विद्यानेत्रं प्रकीर्तितम् क्षौं हः खौं हूं फडस्त्राय गुह्याङ्गानि पुरा न्यसेत् त्वरिताङ्गानि वक्ष्यामि विद्याङ्गानि शृणुष्व मे आदिद्विहृदयं प्रोक्तं त्रिचतुःशिर इष्यते

“ஓம் ஹ்ரீம் ஹ்ரூம் ஹ்ரஃ”—இது ஹ்ருதய-ந்யாஸம். “ஹாம் ஹ்ருஷ்”—இது சிரோ-ந்யாஸம். “ஹ்ரீம் ஜ்வல ஜ்வலசிகா”—இது கவசம்; இரு தாடைகளிலும் ந்யாசிக்க வேண்டும். “ஹ்ரீம் ஸ்ரீம் க்ஷூம்”—மூன்று கண்களுடையவருக்கான ‘வித்யா-நேத்ரம்’ எனப் புகழப்படுகிறது. “க்ஷௌம் ஹஃ க்஖ௌம் ஹூம் ஃபட்”—இது அஸ்த்ர-மந்திரம்; முன்பு குஹ்ய அங்கங்களில் ந்யாசம் செய்ய வேண்டும். த்வரிதையின் அங்கங்களை நான் கூறுகிறேன்—வித்யையின் அங்கங்களை கேள்: ‘ஆதி-த்வி-ஹ்ருதயம்’ சொல்லப்பட்டது; சிரம் மூன்று அல்லது நான்கு வகை எனக் கருதப்படுகிறது.

Verse 20

पञ्चषष्ठः शिखा प्रोक्ता कवचं सप्तमाष्टमम् तारकन्तु भवेन्नेत्रं नवार्धाक्षरलक्षणं

அறுபத்தைந்தாவது மந்திரம் ‘சிகா’ எனக் கூறப்படுகிறது; ஏழாம் மற்றும் எட்டாம் ‘கவசம்’. ஆனால் ‘தாரக’ ‘நேத்ர-மந்திரம்’; அது ஒன்பதரை அక్షர அளவால் இலக்கணமுடையது.

Verse 21

तोतलेति समाख्याता वज्रतुण्डे ततो भवेत् ख ख हूं दशवीजा स्याद्वज्रतुण्डेन्द्रद्रूतिका

இது “தோதலா” என அழைக்கப்படுகிறது; அதன் பின் அது வஜ்ரதுண்ட மந்திரமாகிறது. “க க ஹூம்” என்பது தச-பீஜம்; இது வஜ்ரதுண்டேந்திரனின் விரைவுச் செயல்படும் த்ரூதிகா அழைப்பு.

Verse 22

खेचरि ज्वालिनीज्वाले खखेति ज्वालिनीदश वर्चे शरविभीषणि खखेति च शवर्यपि

‘கேசரீ’, ‘ஜ்வாலினீ-ஜ்வாலா’, ‘ககேதி’, ‘ஜ்வாலினீ-தசா’, ‘வர்சா’, ‘சர-விபீஷணீ’, ‘ககேதி’, மேலும் ‘சவரீ’—இவை பாதுகாப்பிற்கான மந்திரப் பயன்பாட்டில் உச்சரிக்கப்படும் நாமங்கள்.

Verse 23

छे छेदनि करालिनि खखेति च कराल्यपि वक्षःश्रवद्रवप्लवनी ख ख दूतीप्लवं ख्यपि

“சே! ஹே சேதனீ, ஹே கராலினீ, ஹே ககேதீ மற்றும் ஹே கராளீ! மார்பிலிருந்து சொரியும் திரவத்தைப் பெருக்கி வெள்ளமெனப் பாயச் செய்பவளே! ‘க க’; மேலும் தூதீ-ப்லவமும் ‘க்ய’யும்.”

Verse 24

स्त्रीबालकारे धुननि शास्त्री वसनवेगिका क्षे पक्षे कपिले हस हस कपिला नाम दूतिका

பெண்கள் மற்றும் குழந்தைகள் வட்டத்தில் தூதீ ‘துனனீ’; சாஸ்திரம் அறிந்தவர்களில் ‘சாஸ்த்ரீ’; ஆடைக்கு வேகம் அளிப்பவள் ‘வஸனவேகிகா’; ‘க்ஷ’ மற்றும் ‘பக்ஷ’ பிரிவுகளில் ‘கபிலா’; ‘ஹஸ ஹஸ’ என உச்சரிக்கையில் தூதியின் பெயர் ‘கபிலா’ எனப்படுகிறது।

Verse 25

ह्रूं तेजोवति रौद्री च मातङ्गरौद्रिदूतिका पुटे पुटे ख ख खड्गे फट् ब्रह्मकदूतिका

“ஹ்ரூம்! ஹே தேஜோவதீ, ஹே ரௌத்ரீ, மேலும் மாதங்க-ரௌத்ரீயின் தூதிகா! புடே புடே (அடுக்கடுக்காக) காவல் அருள்வாயாக; ‘க க’; வாளின் மீது ‘பட்’; ஹே பிரஹ்மகா-தூதிகா!”

Verse 26

वैतालिनि दशार्णाः स्युस्त्यजान्यहिपलालवत् हृदादिकन्यासादौ स्यान् मध्ये नेत्रे न्यसेत्सुधीः

வைதாலினீ அமைப்பில் பத்து எழுத்துகள் எனக் கூறப்படுகிறது; அவை குதிரை, பாம்பு, வைக்கோல் போலத் துறக்கத்தக்கவை. ஹ்ருதயாதி ந்யாசத்தின் தொடக்கத்தில், ஞானி சாதகர் அவற்றை நடுவில்—கண்களில்—ந்யசிக்க வேண்டும்।

Verse 27

पादादरभ्य मूर्दान्तं शिर आरभ्य पादयोः वक्षःश्रवद्रवप्लवनीथथेति ख , छ च अङ्घ्रिजानूरुगुह्ये च नाभिहृत्कण्ठदेशतः

பாதத்திலிருந்து முடிச் சிகரம் வரை, மேலும் தலை முதல் பாதம் வரை (உடல் பகுதிகளின் வரிசை) கூறப்படுகிறது. மார்பு, செவிப் பகுதி முதலியவற்றுடன் ‘த்ரவ’, ‘ப்லவனீ’, ‘ஈத்’, ‘தே’ மற்றும் ‘க’, ‘ச’ போன்ற குறியீடுகள்; மேலும் பாதம், முழங்கால், தொடை, குஹ்யம், மற்றும் நாபி, இதயம், கண்டப் பகுதி ஆகிய இடங்களும் குறிப்பிடப்படுகின்றன।

Verse 28

वज्रमण्डलबूर्धे च अघोर्धे चादिवीजतः सोमरूपं ततो गावं धारामृतसुवर्षिणम्

வஜ்ரமண்டலத்தின் மேலிலும், அகோரப் பிரதேசத்தின் கீழிலும்—ஆதிபீஜ மந்திரத்திலிருந்து தொடங்கி—சோமரூபமான பசுவைத் தியானிக்க வேண்டும்; அது அமிர்தத் தாரைகளை அழகிய மழைபோல் பொழிகிறது।

Verse 29

विशन्तं ब्रह्मरन्ध्रेण साधकस्तु विचिन्तयेत् मूर्धास्यकण्ठहृन्नाभौ गुह्योरुजानुपादयोः

சாதகர் பிரம்மரந்திரம் வழியாக நுழையும் பிராண ஓட்டத்தைத் தியானிக்க வேண்டும்; பின்னர் அது தலை, வாய், தொண்டு, இதயம், நாபி, குஹ்யம், தொடைகள், முழங்கால்கள், பாதங்கள் வழியாகச் செல்கிறது எனக் கருத வேண்டும்।

Verse 30

आदिवीजं न्यसेन्मन्त्री तर्जन्यादि पुनः पुनः ऊर्धं सोममधः पद्मं शरीरं वीजविग्रहं

மந்திர சாதகர் சுட்டுவிரல் முதலிய விரல்களில் ஆதிபீஜ ந்யாசத்தை மீண்டும் மீண்டும் செய்ய வேண்டும். மேலே சோமன் (சந்திரன்), கீழே தாமரை, உடலைப் பீஜத்தின் சாகார வடிவமாகத் தியானிக்க வேண்டும்।

Verse 31

यो जानाति न मृत्युः स्यात्तस्य न व्याधयो ज्वरा यजेज्जपेत्तां विन्यस्य ध्यायेद्देवीं शताष्टकम्

இந்த முறையை அறிந்து முறையாகச் செய்பவனுக்கு மரணம் இல்லை; நோய்களும் காய்ச்சல்களும் இல்லை. அவன் பூஜையும் ஜபமும் செய்ய வேண்டும்; ந்யாசம் நிறுவி தேவியைத் தியானிக்க வேண்டும்—இது சதாஷ்டகம் (108 தொகுப்பு/ஸ்தோத்திரம்)।

Verse 32

मुद्रा वक्ष्ये प्रणीताद्याः प्रणीताः पञ्चधास्मृताः ग्रथितौ तु करौ कृत्वा मध्ये ऽङ्गुष्ठौ निपातयेत्

இப்போது பிரணீதா முதலிய முத்திரைகளைச் சொல்கிறேன். பிரணீதா முத்திரை ஐந்துவகையாக நினைக்கப்படுகிறது. இரு கைகளையும் பின்னி, நடுவில் பெருவிரல்களை அமைக்க வேண்டும்।

Verse 33

तर्जनीं मूर्ध्निसंलग्नां विन्यसेत्तां शिरोपरि प्रणीतेयं समाख्याता हृद्देशे तां समानयेत्

தர்ஜனியைத் தலைச்சிகரத்துடன் தொடுமாறு வைத்து, தலைமேல் நிலைநிறுத்த வேண்டும். இதுவே ‘ப்ரணீதா’ எனப்படும்; பின்னர் அதை இதயப் பகுதியில் கொண்டு வர வேண்டும்.

Verse 34

ऊर्धन्तु कन्यसामध्ये सवीजान्तां विदुर्द्विजाः नियोज्य तर्जनीमध्ये ऽनेकलग्नां परस्पराम्

இருமுறை பிறந்தோர் கூறுவது: விரல்களை மேலே உயர்த்தி, சிறுவிரலை நடுவில் வைத்து, முனைகளை ‘பீஜ’ம் போல ஒன்றுசேர்க்க வேண்டும். பின்னர் தர்ஜனிகளின் நடுப்பகுதியில் வைத்து, பல தொடுப்புகளால் ஒன்றோடொன்று பின்னிப் பிணைக்க வேண்டும்.

Verse 35

ज्येष्टाग्रं निक्षिपेन्मध्ये भेदनी सा प्रकीर्तिता नाभिदेशे तु तां बद्ध्वा अङ्गुष्ठावुत्क्षिपेत्ततः

நடுவில் தர்ஜனியின் முனையை வைத்தல் ‘பேதனீ’ முத்திரை எனப் புகழப்படுகிறது. அதை நாபிப் பகுதியில் கட்டி நிலைநிறுத்தி, பின்னர் இரு பெருவிரல்களையும் மேலே உயர்த்த வேண்டும்.

Verse 36

कराली तु महामुद्रा हृदये योज्य मन्त्रिणः पुनस्तु पूर्ववद् बद्धलग्नां ज्येष्ठां समुत्क्षिपेत्

‘கராளீ’ என்பது மகாமுத்திரை; மந்திர சாதகர் அதை இதயத்தில் பொருத்த வேண்டும். பின்னர் முன்புபோல் கட்டி நிலைநிறுத்திய ‘ஜ்யேஷ்டா’ (முத்திரை)யை மேலே உயர்த்த வேண்டும்.

Verse 37

वज्रतुण्डा समाख्याता वज्रदेशे तु बन्धयेत् उभाभ्याञ्चैव हस्ताभ्यां मणिबन्धन्तु बन्धयेत्

இது ‘வஜ்ரதுண்டா’ என அழைக்கப்படுகிறது; அதை வஜ்ரப் பகுதியில் கட்டி நிலைநிறுத்த வேண்டும். மேலும் இரு கைகளாலும் மணிபந்தம்—மணிக்கட்டு மூட்டு—இடத்தில் பதித்து உறுதிப்படுத்த வேண்டும்.

Verse 38

त्रीणि त्रीणि प्रसार्येति वज्रमुद्रा प्रकीर्तिता प्रसार्या चेति ट दण्डः खड्गञ्चक्रगदा मुद्रा चाकारतः स्मृता

மூன்று மூன்று விரல்களை விரித்து அமைப்பது ‘வஜ்ரமுத்திரை’ எனப் புகழப்படுகிறது. ‘ப்ரஸார்யா’ முத்திரை தண்டம் போன்ற (ட-தண்ட) வடிவமாக நினைக்கப்படுகிறது; அதுபோல வாள், சக்கரம், கதா ஆகியவற்றின் முத்திரைகளும் தத்தம் வடிவத்தின்படி அறியப்படுகின்றன।

Verse 39

अङ्गुष्ठेनाक्रमेत् त्रीणि त्रिशूलञ्चोर्ध्वतो भवेत् एका तु मध्यमोर्ध्वा तु शक्तिरेव विधीयते

பெருவிரலால் மூன்று இடங்களில் குறி (அழுத்தம்) இட வேண்டும்; அவற்றின் மேலே திரிசூலக் குறி உருவாகும். ஒரு கோடு நடுவில் இருக்கும்; மேலுள்ள கோடு ‘சக்தி’ என விதிக்கப்படுகிறது।

Verse 40

शरञ्च वरदञ्चापं पाशं भारञ्च घण्टया शङ्खमङ्कुशमभयं पद्ममष्ट च विंशतिः

அம்பு, வரத முத்திரை, வில், பாசம், பாரம் (எடை) குறி, மேலும் மணி; சங்கு, அங்குசம், அபய முத்திரை, தாமரை—இவை (மொத்தமாக) இருபத்தெட்டு (அங்கங்கள்/ஆயுத-குறிகள்) என கூறப்பட்டன।

Verse 41

मोहणी मोक्षणी चैव ज्वालिनी चामृताभया प्रणीताः पञ्चमुद्रास्तु पूजाहोमे च योजयेत्

மோஹணீ, மோக்ஷணீ, ஜ்வாலினீ, அம்ருதா, அபயா—எனும் ஐந்து முத்திரைகள் விதிக்கப்பட்டுள்ளன; அவை பூஜையிலும் ஹோமத்திலும் பயன்படுத்தப்பட வேண்டும்।