
अध्यायः २८६ — गजचिकित्सा (Elephant Medicine)
இந்த அதிகாரம் முந்தைய அதிகாரத்திலிருந்து முறையாக மாற்றம் செய்து, கஜசிகித்ஸை (யானை மருத்துவம்) ஆயுர்வேதத்தின் சிறப்பு பிரிவாகவும் அரச குதிரை/யானைத் தொழுவங்களுக்கும் போர்வெற்றிக்கும் அத்தியாவசியமாகவும் அறிமுகப்படுத்துகிறது. பாலகாப்யர் லோமபாதரிடம் சேவைக்குரிய சுப யானை-லட்சணங்களை கூறுகிறார்: நகங்களின் எண்ணிக்கை, மதகாலத்தின் (மஸ்து) பருவத் தொடர்பு, தந்தங்களின் அசமம், குரல் தரம், காதின் அகலம், தோலில் புள்ளித்தன்மை; குறுகிய/விகாரமான யானைகள் விலக்கத்தக்கவை. பின்னர் யானை மேலாண்மை ராஜதர்மமும் படைவெற்றியும் சார்ந்தது—ஒழுக்கமுள்ள போர்யானைகளும் ஒழுங்கான முகாம் விதிகளும் வெற்றியின் அடிப்படை என வலியுறுத்துகிறது. சிகிச்சை வரிசையில்: காற்றோட்டமில்லா, ஸ்நேஹனத்துக்கு ஏற்ற இடத் தயாரிப்பு; வெளிச்சிகிச்சை—தோள்/ஸ்கந்தப் பராமரிப்பு, மசாஜ்; உள்மருந்துகள்—நெய்/எண்ணெய் யோகங்கள், கஷாயம், பால், மாமிசச் சாறு; குறிப்பிட்ட நோய்களுக்கு—பாண்டு போன்ற வெளிறல், ஆனாஹம், மயக்கம், தலைவலி (நஸ்யம் உட்பட), பாத நோய்கள், நடுக்கம், வயிற்றுப்போக்கு, காது வீக்கம், தொண்டை அடைப்பு, சிறுநீர் தடை, தோல் நோய், புழு நோய், க்ஷய போன்ற நிலை, சூலம், புண்/வித்ரதி சிகிச்சை (வெட்டு முதல் ஸ்நேஹனம்-பஸ்தி வரை). இறுதியில் உணவு-ஒழுக்கம்—தானிய வரிசை, பலம் தரும் தீவனம், பருவத்திற்கேற்ற நீர் தெளிப்பு—மேலும் போர்சடங்கு—வெற்றிக்கான தூபனம், கண் கழுவல்/அஞ்சனம், மந்திர இணைந்த கண்-பலப்படுத்தல்—என அக்னிபுராணத்தின் மருத்துவம்-போரியல்-புனித செயல்திறன் சங்கமம் வெளிப்படுகிறது।
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे कल्पसागरो नाम पञ्चाशीत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ षडशीत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः गजचिकित्सा पालकाप्य उवाच गजलक्ष्म चिकित्साञ्च लोमपाद यदामि ते दीर्घहस्ता महोच्छ्वासाः प्रसस्तास्ते महिष्णवः
இவ்வாறு ஆக்னேய மகாபுராணத்தில் ‘கல்பசாகரம்’ எனும் 285ஆம் அதிகாரம் நிறைவுற்றது. இப்போது 286ஆம் அதிகாரம் ‘கஜசிகிச்சை’ தொடங்குகிறது. பாலகாப்யர் கூறினார்—லோமபாதா! யானைகளின் லக்ஷணங்களும் நோய்களும் பற்றிய சிகிச்சையை உனக்கு உரைக்கிறேன். நீண்ட துதிக்கையுடனும் ஆழ்ந்த மூச்சுடனும் உள்ள சிறந்த யானைகள் புகழப்படுகின்றன।
Verse 2
विंशत्यष्टादशनखाः शीतकालमदाश् च ये दक्षिणञ्चोन्नतन्दन्तं वृंहितं जलदोपमं
இருபத்தெட்டு நகங்கள் (கால்நகங்கள்) உடையதும், குளிர்காலத்தில் மதம் அடைவதும், வலது தந்தம் உயர்ந்திருப்பதும், மேகம்போல் ஆழ்ந்த ஒலியுடையதும் ஆகிய யானைகள் சுபமும் சிறப்புமாகக் கூறப்படுகின்றன।
Verse 3
कर्णौर् च विपूलौ येषां सूक्ष्मविन्द्वन्वितत्वचौ ते धार्या न तथा धार्या वामना ये च सङ्कुशाः
காதுகள் அகலமாகவும், தோலில் நுண்ணிய புள்ளிச்சின்னங்கள் உள்ளவர்களும் ஏற்றுக்கொள்ளத்தக்கவர்; ஆனால் குட்டையானவர்களும், அங்குசம் போல வளைந்த காதுகள் உடையவர்களும் அதேபடி ஏற்றுக்கொள்ளப்படார்।
Verse 4
हस्तिन्यः पार्श्वगर्भिण्यो च मूढा मतङ्गजाः वर्णं सत्वं बलं रूपं कान्तिः संहननञ्जवः
பெண் யானைகள், பக்கவழி கர்ப்பமடைவோர், மேலும் மந்தபுத்தி மதங்கஜங்கள்—இவர்களின் நிறம், இயல்பு, வலிமை, வடிவு, ஒளி, உடல் இறுக்கம் மற்றும் வேகம் ஆகியவை பரிசோதிக்கப்பட வேண்டும்।
Verse 5
सप्तस्थितो गजश्चेदृक् सङ्ग्रामेरीञ्जयेत्स च कुञ्जराः परमा शोभा शिविरस्य बलस्य च
இவ்வாறு யானை ஏழு நிலைகளில் நிறுத்தப்படின், அது போரில் வெற்றியை அளிக்கும்; மேலும் குஞ்சரங்கள் (போர்யானைகள்) படைவீடும் படையுமாகிய இரண்டிற்கும் உச்சமான அழகாகும்।
Verse 6
आयत्तं कुञ्जरैश् चैव विजयं पृथिवीक्षितां पाकलेषु च सर्वेषु कर्तव्यमनुवासनं
பூமியின் அரசர்களை வெல்வது உண்மையில் போர்யானைகளின் மீது சார்ந்துள்ளது; மேலும் எல்லா படைவீடுகளிலும் காவல் நிலையங்களிலும் ஒழுக்கமும் ஒழுங்கான கட்டுப்பாடும் அமல்படுத்தப்பட வேண்டும்।
Verse 7
घृततैलपरीपाकं स्थानं वातविवर्जितं स्कन्धेषु च क्रिया कर्या तथा पालकवन्नृपाः
நெய் மற்றும் எண்ணெயால் தயாராக்கப்பட்ட, காற்றோட்டமற்ற இடம் அமைக்க வேண்டும்; மேலும் தோள்களில் செய்யவேண்டிய சிகிச்சைச் செயலும் அதன்படி செய்யப்பட வேண்டும்—அரசர்களே—குழந்தையைப் பேணுவது போல கவனமாக।
Verse 8
गोमूत्रं पाण्डुरोगेषु रजनीभ्यां घृतन्द्विज आनाहे तैलसिक्तस्य निषेकस्तस्य शस्यते
பாண்டுரோகங்களில் கோமூத்திரம் விதிக்கப்படுகிறது; மேலும் இரு ரஜனிகள் (மஞ்சளின் வகைகள்) கலந்த நெய்யும். ஓ த்விஜா, ஆனாஹம் (உடல்வாயு அடைப்பு) ஏற்பட்டால் எண்ணெய் ஊற்றுச் சிகிச்சை (நிஷேக) அவனுக்கு உகந்தது.
Verse 9
लवणैः पञ्चभिर्मश्रा प्रतिपानाय वारुणी धन्वन्तरिरुवाचेति ञ मर्दना इति ञ विडङ्गत्रिफलाव्योषसैन्धवैः कवलान् कृतान्
ஐந்து உப்புகளுடன் கலந்த வாருணியை பிரதிபானம் (அனுபானம்) ஆக எடுத்துக்கொள்ள வேண்டும்—என்று தன்வந்தரி கூறினார். ‘மர்தனா’ எனும் யோகம் விடங்கம், திரிபலா, வ்யோஷம், சைந்தவம் ஆகியவற்றால் கவல (வாயில் கொள்ளும் உருண்டை) செய்து தயாரிக்கப்படுகிறது.
Verse 10
मूर्छासु भोजयेन्नागं क्षौद्रन्तोयञ्च पाययेत् अग्यङ्गः शिरसः शूले नस्यञ्चैव प्रशस्यते
மூர்ச்சையில் நாகம் (ஈயம்/சீசம்) உணவாக அளிக்கவும்; மேலும் க்ஷௌத்ரதோயம் (தேன்-நீர்) குடிக்கவும். தலைவலியில் தலைக்கு எண்ணெய் மசாஜ் (அப்யங்கம்) மற்றும் நஸ்யம் இரண்டும் சிறந்தவை.
Verse 11
नागानां स्नेहपुटकः पादरोगानुपक्रमेत् पश्चात् कल्ककषायेण शोधनञ्च विधीयते
பாத நோய்களில் முதலில் நாகம் (சீசம்) கொண்டு செய்த ஸ்நேஹ-புடகம் (எண்ணெய் கலந்த கட்டு/பொட்டலி) பயன்படுத்த வேண்டும். பின்னர் கல்கம் மற்றும் கஷாயம் மூலம் சோதனம் (சுத்திகரிப்பு) செய்யப்படுகிறது.
Verse 12
शिखितित्तिरिलावानां पिप्पलीमरिचान्वितैः रसैः सम्भोजयेन्नगं वेपथुर्यस्य जायते
வெபது (நடுக்கம்) ஏற்படுபவருக்கு, மயில் மற்றும் தித்திரி ஆகியவற்றின் சாறுகளில் திப்பிலி, மிளகு சேர்த்து, அதனுடன் நாகம் (சீசம்) உட்கொள்ளச் செய்ய வேண்டும்.
Verse 13
बालबिल्वं तथा लोध्रं धातकी सितया सह अतीसारविनाशाय पिण्डीं भुञ्जीत कुञ्जरः
அதிசாரம் (வயிற்றுப்போக்கு) நீங்குவதற்காக யானை, இளம்பில்வம், லோத்ரம், தாதகீ ஆகியவற்றை சர்க்கரையுடன் கலந்து பிண்டி (உருண்டை) செய்து உண்ண வேண்டும்।
Verse 14
नस्यं करग्रहे देयं घृतं लयणसंयुतम् मागधीनागराजाजीयवागूर्मुस्तसाधिता
நஸ்யம் செய்வதற்கு, உள்ளங்கையில் பிடித்து நெய்யை அளிக்க வேண்டும்; அது சைந்தவ உப்புடன் சேர்ந்து, மாகதீ (பிப்பலி), நாகர (சுக்கு), அஜாஜீ (சீரகம்), யவாகூ (அரிசிக் கஞ்சி) மற்றும் முஸ்தா ஆகியவற்றால் சித்தமாக்கப்பட்டதாக இருக்க வேண்டும்।
Verse 15
उत्कर्णके तु दातव्या वाराहञ्च तथा रसम् दशमूलकुलत्थाम्लकाकमाचीविपाचितम्
உத்கர்ணக (காது வீக்கம்/வெளிப்புடைப்பு) நிலையில் வராஹரசம் (பன்றி சார்ந்த நெய்ப்பொருள்/சாரம்) அளிக்க வேண்டும்; மேலும் தசமூலம், குலத்தம், அமிலப் பொருட்கள், காகமாசி ஆகியவற்றை காய்ச்சி தயாரித்த ரசத்தையும் வழங்க வேண்டும்।
Verse 16
तैलमूषणसंयुक्तं गलग्रहगदापहम् अष्टभिर्लवणैः पिष्ठैः प्रसन्नाः पाययेद्घृतम्
எண்ணெயும் உஷ்ண (தீக்ஷ்ண) துணைப்பொருளும் சேர்த்த நெய், கலக்ரஹம் மற்றும் தொண்டை நோய்களை நீக்கும். எட்டு உப்புகளின் கல்கத்தை கலந்து நன்றாகத் தெளிவாக்கி அந்த நெய்யை குடிக்க அளிக்க வேண்டும்।
Verse 17
मूत्रभङ्गे ऽथ वा वीजं क्वथितं त्रपूषस्य च त्वग्दोषेषु पिवेन्निम्बं वृषं वा क्वथितं द्विपः
மூத்திரபங்கம் (மூத்திரத் தடை/தங்குதல்) ஏற்பட்டால் திரபூஷ (வெள்ளரிக்காய்) விதைகளின் கஷாயம் குடிக்க வேண்டும். தோல் குறைகளில் யானை வேப்பின் கஷாயம் அல்லது வ்ருஷ (வாசா) கஷாயம் குடிக்க வேண்டும்।
Verse 18
गवां मूत्रं विडङ्गानि कृमिकोष्ठेषु शस्यते शृङ्गवेरकणाद्राक्षाशर्कराभिः शृतं पयः
புழுக்களால் உண்டாகும் வயிற்றுக் கோளாறுகளில் கோமூத்திரமும் விடங்கமும் (மருந்தாக) பரிந்துரைக்கப்படுகின்றன; மேலும் சுக்கு, பிப்பலி, உலர்திராட்சை, சர்க்கரை சேர்த்து காய்ச்சிய பால் அருந்துதல் நலம் தரும்।
Verse 19
क्षतक्षयकरं पानं तथा मांसरसः शुभः मुद्गोदनं व्योषयुतमरुचौ तु प्रशस्यते
க்ஷத-க்ஷய நிலைகளில் வலமளிக்கும் பானம் அருந்துதல் பாராட்டப்படுகிறது; மேலும் நன்மை தரும் மாம்சரசமும் பயனுள்ளது. அருசி (பசியின்மை) யில் வ்யோஷம் (திரிகடு) கலந்த மூங்க்-ஓதனம் சிறப்பாகப் புகழப்படுகிறது।
Verse 20
त्रिवृद्व्योषाग्निदन्त्यर्कश्यामाक्षीरेभपिप्पली एतैर् गुल्महरः स्नेहः कृतश् चैव तथापरः
திரிவ்ருத், வ்யோஷம் (திரிகடு), சித்ரகம், தந்தி, அர்க்கம், ஷ்யாமா, பால், ஏபபிப்பலி—இவற்றால் முறையாகச் செய்யப்பட்ட ஸ்நேகம் குல்மத்தை நீக்கும்; அதுபோல இன்னொரு வகை ஸ்நேகமும் தயாரிக்கப்படுகிறது।
Verse 21
भेदनद्रावणाभ्यङ्गस्नेहपानानुवासनैः सर्वानेव समुत्पन्नन् विद्रवान् समुपाहरेत्
பேதனம் (வெட்டு திறத்தல்), திராவணம் (புண் பழுக்கச் செய்தல்/கரைத்தல்), அப்யங்கம், ஸ்நேகபானம், அனுவாசனம் (எண்ணெய் பஸ்தி) ஆகியவற்றால் ஏற்பட்ட அனைத்து வித்ரதிகளையும் முறையாகச் சிகிச்சை செய்ய வேண்டும்।
Verse 22
यष्टिकं मुद्गसूपेन शारदेन तथा पिवेत् बालबिल्वैस् तथा लेपः फटुरोगेषु शस्यते
யஷ்டிகாவை பாசிப்பயறு சூப்புடன், மேலும் சரத்கால ஒழுங்குமுறையுடன் அருந்த வேண்டும். மேலும் இளம்பில்வப் பழங்களால் செய்த லேபம் ‘பட்டு-ரோகம்’ போன்ற பிளவு/சிதைவு நோய்களில் பரிந்துரைக்கப்படுகிறது।
Verse 23
विडङ्गेन्द्रयवौ हिङ्गु सरलं रजनीद्वयम् पूर्वाह्णे पाययेत् पिण्डान् सर्वशूलोपशान्तये
முற்பகலில் விடங்கம், இந்திரயவம், பெருங்காயம், சரலம் மற்றும் இரு ரஜனிகள் (மஞ்சளின் வகைகள்) சேர்த்து செய்த பிண்டங்களை அளிக்க வேண்டும்; இதனால் எல்லா வகைச் சூலும் வலியும் முழுதும் தணியும்।
Verse 24
प्रधानभोजने तेषां यष्टिकव्रीहिशालयः मध्यमौ यवगोधूमौ शेषा दन्तिनि चाधमाः
அந்த தானியங்களில் முதன்மை உணவிற்கு யஷ்டிக, வ்ரீஹி, சாலி ஆகிய நுண்ணரிசிகள் சிறந்தவை. யவம் (பார்லி) மற்றும் கோதுமை நடுத்தரமானவை; மீதியவை—தந்தினி முதலியவை—தாழ்ந்தவை எனக் கூறப்படுகின்றன।
Verse 25
यवश् चैव तथैवेक्षुर्नागानां बलवर्धनः नागानां यवसं शुष्कं तथा धातुप्रकोपणं
யவமும் இக்ஷுவும் (கரும்பு) நாகர்களுக்கு வலத்தை வளர்ப்பவை. ஆனால் நாகர்களுக்கு உலர்ந்த யவசம் (உலர் புல்/வைக்கோல்) தாதுக்களைத் தூண்டி கோளாறை உண்டாக்கும்।
Verse 26
मदक्षिणस्य नागस्य पयःपानं प्रशस्यते दीपनीयैस् तथा द्रव्यैः शृतो मांसरसः शुभः
‘மத-க்ஷீண’ நிலையால் பாதிக்கப்பட்ட நாகனுக்கு பால் அருந்துதல் பாராட்டத்தக்கது; மேலும் தீபனீயப் பொருட்களுடன் சமைத்த மாம்சரசமும் நன்மையும் சுபமும் தரும்।
Verse 27
वायसः कुक्कुरश्चोभौ काकोलूककुलो हरिः भवेत् क्षौद्रेण संयुक्तः पिण्डो युद्धे महापदि
போரின் பெருநெருக்கடியில் தேனுடன் கலந்த பிண்டம் காகத்தையும் நாயையும், மேலும் காக-ஆந்தைக் கூட்டங்களையும் ஈர்க்கும்; பகைவரைத் திசைதிருப்பவும் தடுப்பவும் உதவும்।
Verse 28
कटुमत्स्यविडङ्गानि क्षारः कोषातकी पयः हरिद्रा चेति धूपोयं कुञ्जरस्य जयावहः
கடுமையான மீன்-திரவியம், விடங்கம், காரம், கோஷாதகியின் பால்சாறு, மஞ்சள்—இவை சேர்ந்த தூபம்; இது யானைக்கு வெற்றியளிப்பதாகக் கூறப்படுகிறது.
Verse 29
पिप्पलीतण्डुलास्तैलं माध्वीकं माक्षिकम् तथा नेत्रयोः परिषेकोयं दीपनीयः प्रशस्यते
பிப்பலி, அரிசித் தானியம், எண்ணெய், மாத்வீகம் மற்றும் தேன் கொண்டு செய்யும் கண்-பரிஷேகம் (கண்களை கழுவுதல்/ஊற்றுதல்) தீபனீயம்—கண் செயல்பாட்டைத் தூண்டும்—என்று பாராட்டப்படுகிறது.
Verse 30
पूरीषञ्चटकायाश् च तथा पारावतस्य च क्षीरवृक्षकरीषाश् च प्रसन्नयेष्टमञ्जनं
சிட்டுக்குருவி மற்றும் புறாவின் கழிவு, மேலும் க்ஷீரவ்ருக்ஷங்களின் ‘கரீஷ’ (பால்சாறு/சுரப்பு)—இவற்றால் தெளிவு, திருப்திக்கான விருப்பமான அஞ்சனம் தயாராகிறது.
Verse 31
मुद्ग्यूषेणेति ज , ञ च मदाय हीति ञ क्षीरवृक्षकरीराश्चेति ञ अनेनाञ्जितनेत्रस्तु करोति कदनं रणे उत्पलानि च नीलानि सुस्तन्तगरमेव च
‘முத்க்யூஷேண’—ஜ, ஞ உடன்; ‘மதாய ஹி’—ஞ உடன்; ‘க்ஷீரவ்ருக்ஷகரீராஃ’—ஞ உடன் (இவ்வாறு ஜபிக்க). இதனால் அஞ்சனம் பூண்ட கண்கள் உடையவன் போரில் அழிவை உண்டாக்குவான்; நீல உற்பலங்களையும், ‘சுஸ்தந்தகர’ எனும் விஷத்தையும் அடக்குவான்.
Verse 32
तण्डुलोदकपिष्टानि नेत्रनिर्वापनं परम् नखवृद्धौ नखच्छेदस्तैलसेकश् च मास्यपि
அரிசிநீரால் செய்யப்பட்ட விழுது கண்களுக்கு மிகச் சிறந்த குளிர்ச்சி-அமைதிப்படுத்தும் மருந்து. நகங்கள் அதிகமாக வளர்ந்தால் நகங்களை வெட்ட வேண்டும்; மேலும் மாதந்தோறும் எண்ணெய்-சேகம் (எண்ணெய் ஊற்றுதல்) பயனுள்ளதாகக் கூறப்படுகிறது.
Verse 33
शय्यास्थानं भवेच्चास्य करीषैः पांशुभिस् तथा शरन्निदाघयोः सेकः सर्पिषा च तथेष्यते
யானையின் படுக்கை காய்ந்த சாணம் மற்றும் மெல்லிய மணலால் அமைக்கப்பட வேண்டும். சரத் மற்றும் கோடை காலங்களில் நெய் தெளிப்பதும் பரிந்துரைக்கப்படுகிறது.
It prioritizes gaja-lakṣaṇa (selection markers) and a protocol-driven therapeutic system—environment control, oleation/purification procedures, dietetics, and disease-specific formulations—explicitly tied to stable discipline and battlefield readiness.
By framing veterinary medicine as rājadharma and a form of protective service, it treats technical competence (bhukti) as dharmically sanctified action that sustains order, reduces suffering, and supports the conditions for disciplined spiritual life (mukti-oriented practice).
Yes. The text links elephant health to victory logistics, includes victory-oriented fumigation, ocular preparations, and a mantra layer—showing the Agni Purāṇa’s characteristic integration of medical and martial sciences.