Adhyaya 14
कुरुपाण्डवसङ्ग्रामवर्णनम् (Description of the War between the Kurus and the Pāṇḍavas)
அக்னி குருக்ஷேத்திர மகாபாரதப் போர் நிகழ்வுகளைச் சுருக்கமாகக் கூறி, தர்மம், நிலையாமை, அரசதர்மத்தின் சாரத்தை வெளிப்படுத்துகிறார். பீஷ்மர், துரோணர் போன்ற மூத்தோரைப் பார்த்து அர்ஜுனன் தயங்க, ஸ்ரீகிருஷ்ணர் உடல் நாசமுடையது, ஆத்மா அழிவற்றது என உபதேசித்து, வெற்றி-தோல்வியில் சமநிலை கொண்டு க்ஷாத்திரதர்மத்தில் நிலைத்து அரசதர்மத்தைப் பாதுகாக்கச் சொல்கிறார். பின்னர் சேனாதிபதி மாற்றங்கள் (பீஷ்மர், துரோணர், கர்ணன், சல்யன்) மற்றும் முக்கிய மரணங்கள்—அம்புப்படுக்கையில் பீஷ்மர் வீழ்ச்சி, உத்தராயணம் வரை விஷ்ணு தியானம்; “அஸ்வத்தாமன் கொல்லப்பட்டான்” செய்தியால் துரோணர் ஆயுதம் விலக்குதல்; அர்ஜுனனால் கர்ணன் வதம்; யுதிஷ்டிரனால் சல்யன் வதம்; பீமன்-துரியோதனன் இறுதி கதாயுத்தம்—எனச் சொல்லப்படுகிறது. அதன் பின் அஸ்வத்தாமன் இரவில் பாஞ்சாலர்களையும் த்ரௌபதியின் புதல்வர்களையும் கொன்று விடுகிறான்; அர்ஜுனன் அவனைத் தடுத்து அவன் மணியைப் பறிக்கிறான். ஹரி உத்தரையின் கருவை மீட்டெடுத்து பரீக்ஷித்தின் வம்சத்தை நிலைநிறுத்துகிறார். உயிர்தப்பியோர் பட்டியல், இறுதிச்சடங்குகள், பீஷ்மரின் சாந்தி தரும் தர்மோபதேசம் (அரசதர்மம், மோக்ஷதர்மம், தானம்), யுதிஷ்டிரனின் அஸ்வமேதம், பரீக்ஷித்தின் நிறுவல், இறுதியில் ஸ்வர்காரோஹணம் ஆகியவை இவ்வத்யாயத்தில் தொகுக்கப்பட்டுள்ளன.
Shlokas
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये आदिपर्वादिवर्णनं नाम त्रयोदशो ऽध्यायः अथ चतुर्दशो ऽध्यायः कुरुपाण्डवसङ्ग्रामवर्णनम् अग्निर् उवाच यौधिष्ठिरी दौर्योधनी कुरुक्षेत्रं ययौ चमूः भीष्मद्रोणादिकान् दृष्ट्वा नायुध्यत गुरूनिति
இவ்வாறு ஆதிமகாபுராணமான அக்னிபுராணத்தில் ‘ஆதிபர்வாதி வர்ணனம்’ எனும் பதின்மூன்றாம் அதிகாரம் நிறைவுற்றது. இப்போது பதினான்காம் அதிகாரம் ‘குரு–பாண்டவர் போர் வர்ணனம்’ தொடங்குகிறது. அக்னி கூறினார்—யுதிஷ்டிரரின் சேனையும் துர்யோதனனின் சேனையும் குருக்ஷேத்திரம் சென்றன; ஆனால் பீஷ்மர், த்ரோணர் முதலியோரைப் பார்த்து, அவர்கள் குருமார்கள் என்பதால் அவன் போரிடவில்லை।
Verse 2
पार्थं ह्य् उवाच भगवान्नशोच्या भीष्ममुख्यकाः शरीराणि विनाशीनि न शरीरी विनश्यति
பகவான் பார்த்தனிடம் கூறினார்—பீஷ்மர் முதலியோர் இரங்கத் தக்கவர்கள் அல்லர். உடல்கள் அழிவுடையவை; ஆனால் உடலினுள் உறையும் ஆத்மா அழிவதில்லை।
Verse 3
विदुरान्वित इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अयमात्मा परं ब्रह्म अहं ब्रह्मस्मि विद्धि तम् सिद्ध्यसिद्ध्योः समो योगी राजधर्मं प्रपालय
இந்த ஆத்மா பரம்பிரம்மமே; இதனை ‘அஹம் பிரஹ்மாஸ்மி’ என்று அறிக. வெற்றி–தோல்வியில் சமநிலை கொண்ட யோகி அரசதர்மத்தை முறையாகக் காத்து நடத்த வேண்டும்।
Verse 4
कृष्णोक्तोथार्जुनो ऽयुध्यद्रथस्थो वाद्यशब्दवान् भीष्मः सेनापतिरभूदादौ दौर्योधने बले
கிருஷ்ணன் உபதேசித்தபின் அர்ஜுனன் ரதத்தில் நின்று, வாத்தியங்களின் முழக்கத்திடையே போரிட்டான். தொடக்கத்தில் துர்யோதனன் படையில் பீஷ்மர் சேனாதிபதியாக ஆனார்।
Verse 5
पाण्डवानां शिखण्डी च तयोर्युद्धं बभूव ह धार्तराष्ट्राः पाण्डवांश् च जघ्नुर्युद्धे सभीष्मकाः
பாண்டவர்களின் பக்கத்தில் சிகண்டியும் (அவருடன்) போரில் ஈடுபட்டான். அந்தப் போரில் திருதராஷ்டிரரின் புதல்வர்கள், பீஷ்மரின் படையுடன் சேர்ந்து, பாண்டவர்களையும் தாக்கி வீழ்த்தினர்।
Verse 6
धार्तराष्ट्रान् शिखण्ड्याद्याः पाण्डवा जघ्नुराहवे देवासुरसं युद्धं कुरुपाण्दवसेनयोः
போர்க்களத்தில் சிகண்டி முதலிய பாண்டவர்கள் தார்த்தராஷ்டிரர்களை வென்றனர்; குரு–பாண்டவ சேனைகளின் போர் தேவர்–அசுரர் யுத்தம் போல இருந்தது.
Verse 7
बभूव स्वस्थदेवानां पश्यतां प्रीतिवर्धनं भीष्मोस्त्रैः पाण्डवं सैन्यं दशाहोभिर्न्यपातयत्
தேவர்கள் பாதுகாப்பாகக் கண்டு மகிழ்ச்சி பெருக, பீஷ்மன் தன் அஸ்திரங்களால் பத்து நாட்களில் பாண்டவ சேனையை வீழ்த்தினான்.
Verse 8
दशमे ह्य् अर्जुनो वाणैर् भीष्मं वीरं ववर्ष ह शिखण्डी द्रुपदोक्तो ऽस्त्रैर् ववर्ष जलदो यथा
பத்தாம் நாளில் அர்ஜுனன் அம்புமழையால் வீர பீஷ்மனை மூழ்கடித்தான்; துருபதன் ஆணைப்படி சிகண்டியும் மேகம் போல ஆயுதமழை பொழிந்தான்.
Verse 9
हस्त्यश्वरथपादातमन्योन्यास्त्रनिपातितम् भीष्मः स्वच्छन्दमृत्युश् च युद्धमार्गं प्रदर्श्य च
யானை, குதிரை, ரதம், காலாட்கள் ஒருவரின் ஆயுதத்தால் ஒருவர் வீழ்ந்தனர். மேலும் சுயமரண வரம் பெற்ற பீஷ்மன் யுத்தத்தின் நெறியும் ஒழுக்கமும் காட்டினான்.
Verse 10
वसूक्तो वसुलोकाय शरशय्यागतः स्थितः उत्तरायणमीक्षंश् च ध्यायन् विष्णुं स्तवन् स्थितः
ஸ்தோத்திரங்களால் போற்றப்பட்ட அவர் வசுலோகத்தை அடைய நியமிக்கப்பட்டவராய் அம்புகளின் படுக்கையில் இருந்தார்; உத்தராயணத்தை நோக்கி விஷ்ணுவை தியானித்து ஸ்துதி செய்து உறுதியாக நிலைத்தார்.
Verse 11
दुर्योधने तु शोकार्ते द्रोणः सेनापतिस्त्वभुत् पाण्दवे हर्षिते सैन्ये ढृष्टद्युम्नश् चमूपतिः
துர்யோதனன் துயருற்றபோது துரோணர் சேனாதிபதியாக ஆனார்; பாண்டவர் படை மகிழ்ந்தபோது த்ருஷ்டத்யும்னன் படைத்தலைவனாக இருந்தான்.
Verse 12
तयोर्युद्धं बभूवोग्रं यमराष्ट्रविवर्धनम् विराटद्रुपदाद्याश् च निमग्ना द्रोणसागरे
அவ்விருவருக்கிடையில் கடும் போர் எழுந்தது; அது யமராஜ்யத்தைப் பெருக்கியது. விராடன், த்ருபதன் முதலியோர் துரோணன் எனும் கடலிலே மூழ்கினர் (வீழ்ந்தனர்).
Verse 13
दौर्योधनी महासेना हस्त्यश्वरथपत्तिनी धृष्टद्युम्नाधिपतिता द्रोणः काल इवाबभौ
துர்யோதனனின் மாபெரும் படை—யானை, குதிரை, தேர், காலாட்கள் உடையது—த்ருஷ்டத்யும்னன் தலைமையிலிருந்தும் துரோணருக்கு எதிரே காலன் (மரணம்) போல் தோன்றியது.
Verse 14
हतोश्वत्थामा चेत्युक्ते द्रोणः शस्त्राणि चात्यजत् धृष्टद्युम्नशराक्रान्तः पतितः स महीतले
“அஸ்வத்தாமன் கொல்லப்பட்டான்” என்று கூறப்பட்டதும் துரோணர் ஆயுதங்களை விட்டு விட்டார்; த்ருஷ்டத்யும்னனின் அம்புகளால் தாக்கப்பட்டு அவர் தரையில் விழுந்தார்.
Verse 15
अन्योन्यास्त्रनिपीडितमिति ख, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः पञ्चमेहनि दुर्धर्षः सर्वक्षत्रं प्रमथ्य च दुर्योधने तु शोकार्ते कर्णः सेनापतिस्त्वभूत्
‘அன்யோன்யாஸ்த்ரநிபீடிதம்’ என்ற பாடம் க, கைப்பிரதிகளில் குறிக்கப்பட்டுள்ளது. ஐந்தாம் நாளில் தடுக்கமுடியாத வீரன் எல்லாக் க்ஷத்திரியர்களையும் நசுக்கி; துர்யோதனன் துயருற்றபோது கர்ணன் சேனாதிபதியாக ஆனான்.
Verse 16
अर्जुनः पाण्डवानाञ्च तयोर्युद्धं बभूव ह शस्त्राशस्त्रि महारौद्रं देवासुररणोपमम्
அப்போது அர்ஜுனனுக்கும் பாண்டவர்களுக்கும் இடையில் ஆயுதங்களாலும் ஆயுதமின்றியும் மிகக் கொடூரமான போர் நிகழ்ந்தது; அது தேவர்–அசுரர் போருக்கு ஒப்பானது।
Verse 17
कर्णार्जुनाख्ये सङ्ग्रामे कर्णोरीनबधीच्छरैः द्वितीयाहनि कर्णस्तु अर्जुनेन निपातितः
கರ್ಣ–அர்ஜுனப் போரில் கர்ணன் அம்புகளால் ஓரிணனை வீழ்த்தினான்; ஆனால் இரண்டாம் நாளில் கர்ணன் தானே அர்ஜுனனால் வீழ்த்தப்பட்டான்।
Verse 18
शल्यो दिनार्धं युयुधे ह्य् अबधीत्तं युधिष्ठिरः युयुधे भीमसेनेन हतसैन्यः सुयोधनः
சல்யன் அரை நாள் போரிட்டான்; பின்னர் யுதிஷ்டிரன் அவனை நிச்சயமாகக் கொன்றான். படை அழிந்த சுயோதனன் (துரியோதனன்) பீமசேனனுடன் போரிட்டான்।
Verse 19
बहून् हत्वा नरादींश् च भीमसेनमथाब्रवीत् गदया प्रहरन्तं तु भीमस्तन्तु व्यपातयत्
பல மனிதர்களையும் பிறரையும் கொன்று அவன் பீமசேனனை நோக்கிப் பேசினான்; ஆனால் அவன் கதையால் தாக்க முயன்றபோது பீமன் அவனை வெட்டி வீழ்த்தினான்।
Verse 20
गदयान्यानुजांस्तस्य तस्मिन्नष्टादेशेहनि रात्रौ सुषुप्तञ्च बलं पाण्डवानां न्यपातयत्
அவன் கதையால் அவனுடைய இளைய சகோதரர்களை வீழ்த்தினான்; மேலும் அதே பதினெட்டாம் நாளின் இரவில், பாண்டவர்களின் படை உறங்கிக் கொண்டிருக்கையில், அவர்களின் படைகளைச் சாய்த்தான்।
Verse 21
अक्षौहिणीप्रमाणन्तु अश्वत्थामा महाबलः द्रौपदेयान् सपाञ्चालान् धृष्टद्युम्नञ्च सो ऽबधीत्
மகாபலன் அஸ்வத்தாமா அக்ஷௌஹிணி அளவிலான படுகொலையை நிகழ்த்தி, த்ரௌபதியின் புதல்வர்களையும் பாஞ்சாலர்களையும், த்ருஷ்டத்யும்னனையும் கொன்றான்।
Verse 22
पुत्रहीनां द्रौपदीं तां रुदन्तीमर्जुनस्ततः शिरोमणिं तु जग्राह ऐषिकास्त्रेण तस्य च
அப்போது அர்ஜுனன், புதல்வர்களை இழந்து அழுத த்ரௌபதியைப் பார்த்து, ஐஷிகாஸ்திரத்தின் மூலம் அவனுடைய சிரோமணியை (முடிமணி) பறித்தான்।
Verse 23
अश्वत्थामास्त्रनिर्दग्धं जीवयामास वै हरिः उत्तरायास्ततो गर्भं स परीक्षिदभून्नृपः
அஸ்வத்தாமாவின் அஸ்திரத்தால் சுட்டெரிக்கப்பட்ட உத்தரையின் கருவை ஹரி உண்மையாகவே உயிர்ப்பித்தார்; அந்தக் குழந்தையே அரசன் பரீக்ஷித் ஆனான்।
Verse 24
कृतवर्मा कृपो द्रौणिस्त्रयो मुक्तास्ततो रणात् पाण्डवाः सात्यकिः कृष्णः सप्त मुक्ता न चापरे
கிருதவர்மா, கிருபர், த்ரௌணி—இந்த மூவரும் போர்க்களத்திலிருந்து தப்பினர். பாண்டவர்கள், சாத்தியகி, கிருஷ்ணன்—இந்த ஏழுபேர் காப்பாற்றப்பட்டனர்; மற்றவர் எவரும் இல்லை।
Verse 25
स्त्रियश्चार्ताः समाश्वास्य भीमाद्यैः स युधिष्ठिरः संस्कृत्य प्रहतान् वीरान् दत्तोदकधनादिकः
யுதிஷ்டிரன் பீமன் முதலியோருடன் துயருற்ற பெண்களை ஆறுதல் கூறி, கொல்லப்பட்ட வீரர்களுக்கு விதிப்படி இறுதிச்சடங்குகளைச் செய்து, நீர்தர்ப்பணமும் செல்வம் முதலிய தானங்களையும் அளித்தான்।
Verse 26
भीष्माच्छान्तनवाच्छ्रुत्वा धर्मान् सर्वांश् च शान्तिदाम् राजधर्मान्मोक्षधर्मान्दानधर्मान् नृपो ऽभवत्
சாந்தனுவின் புதல்வன் பீஷ்மரிடமிருந்து அமைதியளிக்கும் எல்லா தர்மங்களையும்—ராஜதர்மம், மோக்ஷதர்மம், தானதர்மம்—கேட்டு அரசன் தர்மத்தில் உறுதியாக நிலைபெற்றான்।
Verse 27
अश्वमेधे ददौ दानं ब्राह्मणेभ्योरिमर्दनः श्रुत्वार्जुनान्मौषलेयं यादवानाञ्च सङ्क्षयम् राज्ये परीक्षितं स्थाप्य सानुजः स्वर्गमाप्तवान्
அஷ்வமேத யாகத்திற்குப் பின் பகைவரை நசிப்பவன் பிராமணர்களுக்கு தானம் அளித்தான். அர்ஜுனனிடமிருந்து மௌஷலப் பேரழிவும் யாதவர்களின் அழிவும் கேட்டுத், பரீக்ஷித்தை அரசில் அமர்த்தி, இளைய சகோதரர்களுடன் சேர்ந்து ஸ்வர்க்கத்தை அடைந்தான்।
Frequently Asked Questions
Kṛṣṇa teaches Arjuna that bodies perish while the embodied Self does not; the yogin should remain equal-minded in success and failure and uphold rājadharma—linking metaphysics to ethical governance.
He hears from Bhīṣma the peace-bestowing teachings: rājadharma (duties of kingship), mokṣadharma (discipline toward liberation), and dānadharma (law of charitable giving).
Hari (Kṛṣṇa/Viṣṇu) revives Uttarā’s scorched embryo, ensuring Parīkṣit’s birth and the continuation of righteous kingship after the catastrophic war.