Adhyaya 127: Description of the Brāhmaṇa Initiation Procedure (Dīkṣā-sūtra)

Verse 1

अथ ब्राह्मणदीक्षासूत्रवर्णनम्॥ सूत उवाच॥ एवं धर्मांस्ततः श्रुत्वा बहुमोक्षार्थकारणात्॥ प्रत्युवाच ततो भूमिर्लोकनाथं जनार्दनम्

अथ ब्राह्मणदीक्षासूत्रवर्णनम्। सूत उवाच—एवं बहुमोक्षार्थकारणान् धर्मान् श्रुत्वा ततः भूमिः लोकनाथं जनार्दनं प्रत्युवाच।

Verse 2

अहो प्रभावः क्षेत्रस्य कथ्यमानोऽतिपुष्कलम्॥ अहं भारभराक्रान्ता लघुर्जातास्मि धावती

अहो क्षेत्रस्य प्रभावः कथ्यमानोऽतिपुष्कलः। अहं भारभराक्रान्ता लघुर्जातास्मि धावती।

Verse 3

विमोहा च विशुद्धा च शृण्वानाहं त्विमां प्रभो॥ अहं लोकेषु विख्याता मुखात्तव विनिस्सृता

विमोहा च विशुद्धा च शृण्वानाहं त्विमां प्रभो। अहं लोकेषु विख्याता मुखात्तव विनिस्सृता।

Verse 4

पुनः पृच्छामि ते देव संशयं धर्मसंहितम् ॥ येन धर्मविधानॆन दीक्षा प्राप्यते पुष्कला ॥

पुनः पृच्छामि ते देव संशयं धर्मसंहितम्। येन धर्मविधानेन दीक्षा प्राप्यते पुष्कला।

Verse 5

एतन्मे परमं गुह्यं परं कौतूहलं च मे ॥ धर्मसंग्रहणार्थाय तद्भवान्वक्तुमर्हसि ॥

एतन्मम परमं गुह्यं परमं कौतूहलं च; धर्मसंग्रहणार्थं तद्भवान् वक्तुमर्हति।

Verse 6

ततो महीवचः श्रुत्वा मेघदुन्दुभिनिःस्वनः ॥ वराहरूपी भगवान्प्रत्युवाच वसुन्धराम् ॥

ततो महीवचः श्रुत्वा मेघदुन्दुभिनिःस्वनः; वराहरूपी भगवान् वसुन्धराम् प्रत्युवाच।

Verse 7

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु तत्त्वेन मे देवि मम धर्मं सनातनम् ॥ देवा एतन्न जानन्ति ये च योगव्रते स्थिताः ॥

श्रीवराह उवाच—देवि, तत्त्वेन मे शृणु मम धर्मं सनातनम्; देवा न जानन्ति एतत्, ये च योगव्रते स्थिताः।

Verse 8

एतं धर्मं वरारोहे माङ्गल्यं मुखनिःसृतम् ॥ अहमेको विजानामि मद्भक्ता ये जना भुवि ॥

एतं धर्मं वरारोहे माङ्गल्यं मुखनिःसृतम्; अहमेको विजानामि मद्भक्ता ये जना भुवि।

Verse 9

यच्च पृच्छसि मे भद्रे दीक्षां भागवतीं कथाम् ॥ तच्छृणुष्व वरारोहे कर्मसंसारमोक्षणम् ॥

यच्च पृच्छसि मे भद्रे दीक्षां भागवतीं कथाम्; तच्छृणुष्व वरारोहे कर्मसंसारमोक्षणम्।

Verse 10

हरन्ति मनुजा येन गर्भसंसारसागरात् ॥ मयि शान्तं मनः कृत्वा तदुत्कृष्टं च सुन्दरि ॥

एतेन मनुजाः गर्भादारभ्य संसारसागरात् तार्यन्ते। मयि मनः शान्तं कृत्वा—एष एवोत्कृष्टोपायः, सुन्दरि॥

Verse 11

अभिगच्छेद्गुरुं देवि शाधि शिष्योऽस्मि मां गुरो ॥ तदाज्ञां तु पुरस्कृत्य दीक्षाद्रव्याणथाहरेत् ॥

देवि, गुरुं समभिगच्छेत्—“शाधि मां; अहं तव शिष्योऽस्मि, गुरो” इति। तत आज्ञां पुरस्कृत्य दीक्षाद्रव्याणि आहरेत्॥

Verse 12

लाजा मधु कुशाश्चैव घृतं चामृतसन्निभम् ॥ गन्धं सुमनसो धूपं दीपं प्रापणकादिकम् ॥

लाजाः मधु कुशाश्चैव घृतं चामृतसन्निभम्। गन्धः सुमनसो धूपो दीपः प्रापणकादयश्च॥

Verse 13

कृष्णाजिनं च पालाशं दण्डं चैव कमण्डलुम् ॥ घटं वासः पादुके च शुक्लयज्ञोपवीतकम् ॥

कृष्णाजिनं च पालाशदण्डं कमण्डलुं तथा। घटं वासः पादुके च शुक्लं यज्ञोपवीतकम्॥

Verse 14

यन्त्रिकामर्घपात्रं च चरुस्थालीं सदर्विकाम् ॥ तिलव्रीहियवांश्चैव विविधं च फलोदकम्

यन्त्रिकामर्घपात्रं च चरुस्थालीं सदर्विकाम्। तिलव्रीहियवांश्चैव विविधं फलोदकं तथा॥

Verse 15

भक्ष्यभोज्यान्नपानं च कर्मण्यांश्चैव सञ्चयान् ॥ दीक्षिताः यदि भुञ्जन्ति मम कर्मपरायणाः

यदि दीक्षिताः मम कर्मपरायणाः भक्ष्यभोज्यान्नपानं च कर्मण्यांश्चैव सञ्चयान् भुञ्जन्ति—(तदा तेषां विधिः एवम्)।

Verse 16

यानि कानि च बीजानि रत्नानि विविधानि च ॥ काञ्चकादीनि सुश्रोणि तानि शीघ्रमुपाहरेत्

यानि कानि च बीजानि रत्नानि विविधानि च, काञ्चकादीनि—सुश्रोणि—तानि शीघ्रम् उपाहरेत्।

Verse 17

एतान्येवोपहार्याणि गुरुमूले ततः परम् ॥ स्नात्वा मङ्गलसंयुक्तो दीक्षाकामश्च ब्राह्मणः

एतान्येव उपहार्याणि गुरुमूले ततः परम्; स्नात्वा मङ्गलसंयुक्तो दीक्षाकामश्च ब्राह्मणः (प्रवर्तेत)।

Verse 18

गुरोस्तु चरणौ गृहीत्वा ब्रूहि किं करवाणि ते ॥ ततस्तु गुर्वनुज्ञातो वेदिं कुर्याच्च पुष्कलाम्

गुरोः चरणौ गृहीत्वा ब्रूयात्—‘किं करवाणि ते?’ ततः गुर्वनुज्ञातः पुष्कलां वेदिं कुर्यात्।

Verse 19

प्रतिष्ठाप्य विधानॆन धान्योपरीदृढं नवम् ॥ जलेन पूरितं मन्त्रैः पुष्पपल्लवशोभितम्

विधानेन प्रतिष्ठाप्य धान्योपरी दृढं नवम्; जलेन पूरितं मन्त्रैः पुष्पपल्लवशोभितम्।

Verse 20

तस्योपरि तिलैः पूर्णपात्रं स्थाप्य विधानतः ॥ पूजयेनमां गुरुं द्रव्यैः शिष्येणैवोपकल्पितैः

तस्योपरि विधानतः तिलैः पूर्णं पात्रं स्थापयेत्। शिष्येणैवोपकल्पितैर्द्रव्यैः मां गुरुं पूजयेत्॥

Verse 21

तत्रार्चनविधिं कृत्वा गुरुधर्मविनिश्चयः ॥ पूर्वोक्तानि च द्रव्याणि वेदिमध्यमुपाहरेत्

तत्रार्चनविधिं कृत्वा गुरुधर्मविनिश्चयः। पूर्वोक्तानि च द्रव्याणि वेदिमध्यमुपाहरेत्॥

Verse 22

चतुरः कलशान्दद्याच्चतुष्पार्श्वेषु सुन्दरि ॥ वारिपूर्णान्द्विजाञ्छुद्धान्सहकारविभूषितान्

चतुरः कलशान्दद्याच्चतुष्पार्श्वेषु सुन्दरि। वारिपूर्णान्द्विजाञ्छुद्धान्सहकारविभूषितान्॥

Verse 23

सर्वतः शुक्लसूत्रेण वेष्टयेत तथानघे ॥ पूर्णपात्राणि चत्वारि चतुष्पार्श्वेषु स्थापयेत्

सर्वतः शुक्लसूत्रेण वेष्टयेत तथानघे। पूर्णपात्राणि चत्वारि चतुष्पार्श्वेषु स्थापयेत्॥

Verse 24

एवं मन्त्रं ततः कृत्वा दद्याद्दीक्षाप्रयोजकः ॥ स च मन्त्रो यथान्यायं येन वा तुष्यते गुरुः

एवं मन्त्रं ततः कृत्वा दद्याद्दीक्षाप्रयोजकः। स च मन्त्रो यथान्यायं येन वा तुष्यते गुरुः॥

Verse 25

यथान्यायं च सङ्गृह्य गुरुकर्मविनिश्चितः ॥ प्रपद्यावसथं विष्णोर्दीक्षाणां परिकाङ्क्षिणः

यथान्यायं सामग्रीः सम्यक् सङ्गृह्य, गुरुकर्मणि विनिश्चितचित्ताः, दीक्षां परिकाङ्क्षिणो जनाः विष्णोर्वासथं (मन्दिरं) प्रपद्येरन्।

Verse 26

उपस्पृश्य यथान्यायं भूत्वा पूर्वमुखस्ततः ॥ सर्वांस्तु श्रावयेच्छिष्यान्दीक्षाणार्थं न संशयः

उपस्पृश्य यथान्यायं शुद्धो भूत्वा, ततः पूर्वमुखः स्थित्वा, दीक्षार्थं सर्वान् शिष्यान् श्रावयेत—न संशयः।

Verse 27

यस्तु भागवतांदृष्ट्वा स्वयं भागवतः शुचिः ॥ अभ्युत्थानं न कुर्वीत तेनाहं तु विहिंसितः

यः स्वयं शुचिर्भागवतो भूत्वा भागवतान् दृष्ट्वा, अभ्युत्थानं न करोति—तेनाहं खलु विहिंसितः।

Verse 28

भार्यां प्रियसखीं यस्तु साध्वीं हिंसति निर्घृणः ॥ न तेन तां प्राप्नुवन्ति हिंसका दुष्टयोनिजाः

यः निर्घृणः प्रियसखीं साध्वीं भार्यां हिंसति, तेन तां (तत्सुखं/तत्फलं) न प्राप्नुवन्ति; हिंसका दुष्टयोनिजा भवन्ति।

Verse 29

ब्रह्मघ्नश्च कृतघ्नश्च गोग्नश्च कृतपातकाः ॥ एताञ्छिष्यान् विवर्जेत उक्ता ये चान्यपातकाः

ब्रह्मघ्नं कृतघ्नं गोग्नं कृतपातकं च, तथा ये चान्यपातका उक्ताः—एतान् शिष्यान् विवर्जेत।

Verse 30

बिल्ववृक्षोदुम्बरौ च तथा चान्ये कदाचन ॥ कर्मण्याश्चैव ये वृक्षा न च्छेत्तव्याः कदाचन

बिल्ववृक्षोऽथोदुम्बरश्च तथा चान्येऽपि केचन । कर्मण्याश्च ये वृक्षाः ते कदाचन न छेत्तव्याः ॥

Verse 31

यदीच्छेत्परमां सिद्धिं मोक्षधर्मं सनातनम् ॥ भक्ष्याभक्ष्यं च तं शिष्यं वेदितव्यं तदन्तरे

यः परां सिद्धिमिच्छेत मोक्षधर्मं सनातनम् । तस्मै शिष्याय भक्ष्याभक्ष्यविवेकः प्रबोध्यः ॥

Verse 32

करीरस्य वधः शस्तः फलान्यौदुम्बरस्य च ॥ सद्योभक्षा भवत्तेन अभक्ष्या पूतिवासिका

करीरस्य वधः शस्तः फलान्यौदुम्बरस्य च । तेन सद्योभक्ष्यं भवति; पूतिवासिका त्वभक्ष्या ॥

Verse 33

न भक्षणीयं वाराहं मांसं मत्स्याश्च सर्वशः ॥ अभक्ष्या ब्राह्मणैरेते दीक्षितैश्च न संशयः

न भक्षणीयं वाराहं मांसं मत्स्याश्च सर्वशः । एते ब्राह्मणैर्दीक्षितैश्च निःसन्देहमभक्ष्याः ॥

Verse 34

परिवादं न कुर्वीत न हिंसां वा कदाचन ॥ पैशुन्यं न च कर्त्तव्यं स्तैन्यं वापि कदाचन ॥

परिवादं न कुर्वीत न हिंसां वा कदाचन । पैशुन्यं न च कर्तव्यं स्तैन्यं वापि कदाचन ॥

Verse 35

अतिथिं चागतं दृष्ट्वा दूराध्वानं गतं क्वचित् ॥ संविभागस्तु कर्त्तव्यो येन केनापि पुत्रक ॥

अतिथिं चागतं दृष्ट्वा दूराध्वानं गतं क्वचित् । संविभागस्तु कर्त्तव्यो येन केनापि पुत्रक ॥

Verse 36

गुरुपत्नी राजपत्नी ब्राह्मणस्त्री कदाचन ॥ मनसापि न गन्तव्या एवं विष्णुः प्रभाषते ॥

गुरुपत्नी राजपत्नी ब्राह्मणस्त्री कदाचन । मनसापि न गन्तव्या एवं विष्णुः प्रभाषते ॥

Verse 37

दृष्ट्वा परस्य भाग्यानि आत्मनो व्यसनं तथा ॥ तत्र मन्युर्न कर्त्तव्यं एवं धर्मः सनातनः ॥

दृष्ट्वा परस्य भाग्यानि आत्मनो व्यसनं तथा । तत्र मन्युर्न कर्त्तव्यं एवं धर्मः सनातनः ॥

Verse 38

एवं ततः श्रावयीत दीक्षाकामं वसुन्धरे ॥ छत्रं चोपानहं चैव मनसा चोपकल्पयेत् ॥

एवं ततः श्रावयीत दीक्षाकामं वसुन्धरे । छत्रं चोपानहं चैव मनसा चोपकल्पयेत् ॥

Verse 39

द्वे द्वे औदुम्बरस्य पत्रे वेदिमध्ये तु स्थापयेत् ॥ क्षुरं चैव वरारोहे जलपूर्णं च भाजनम् ॥

द्वे द्वे औदुम्बरस्य पत्रे वेदिमध्ये तु स्थापयेत् । क्षुरं चैव वरारोहे जलपूर्णं च भाजनम् ॥

Verse 40

ममावाहनपूर्वं तु मन्त्रेण विधिनार्चयेत् ॥ मन्त्रः— ॐ सप्त सागराश्च सप्तद्वीपानि सप्त पर्वताश्च दश स्वर्गसहस्राश्च समस्ताश्च नमोऽस्तु सर्वास्ते हृदये वसन्ति ॥ यश्चैतद्वर्षति पुनरुन्नमति ॥

ममावाहनपूर्वं तु मन्त्रेण विधिनार्चयेत्। मन्त्रः—ॐ सप्त सागराः सप्तद्वीपाः सप्त पर्वताः दशस्वर्गसहस्राणि च समस्तानि—नमोऽस्तु; सर्वास्ते हृदये वसन्ति। यश्चैतद्वर्षति पुनरुन्नमति॥

Verse 41

ॐ भगवन् वासुदेव ममैतत्साराय युक्तं वराहरूपसृष्टेन पृथिव्यां तु मन्त्रानुस्मरणं च आज्ञापयानुभावनास्माकमाज्ञप्तमनुचिन्तयित्वा भगवन्नागच्छ दीक्षाकामविप्रस्त्वत्प्रसादात्तु दीक्षति ॥

ॐ। भगवन् वासुदेव, वराहरूपसृष्टायां पृथिव्यां ममैतत्सारसिद्ध्यर्थं मन्त्रानुस्मरणमाज्ञापय। अस्माकमाज्ञप्तमनुचिन्त्य, भगवन् आगच्छ; त्वत्प्रसादात् दीक्षाकामो विप्रो दीक्ष्यते॥

Verse 42

एतन्मन्त्रं उदाहृत्य शिरसा जानुभ्यामवनीं गतेन भवितव्यम् ॥

एतन्मन्त्रं उदाहृत्य शिरसा जानुभ्यां च भूमौ पतित्वा प्रणिपातभावेन भवेत्॥

Verse 43

ॐ स्वागतम् स्वागत्वानिति ॥

ॐ स्वागतम्, स्वागत्वानिति—एवं उच्चार्यते॥

Verse 44

तत एतेन मन्त्रेण आनयित्वा वसुन्धरे ॥ अर्घ्यं पाद्यं च दातव्यं मन्त्रेण विधिनिश्चयात् ॥

ततः एतेन मन्त्रेण वसुन्धरे त्वामानयित्वा, मन्त्रविधिनिश्चयात् अर्घ्यं पाद्यं च दातव्यम्॥

Verse 45

मन्त्रः— अकृतघ्ने देवानसुराकृतघ्नरुद्रेण ब्राह्मणाय च लब्धं सर्वमिमां भगवतेऽस्तु दत्तं प्रतिगृह्णीष्व च लोकनाथ ॥

मन्त्रः— हे अकृतघ्न! देवानसुराकृतघ्नरुद्रेण ब्राह्मणाय यल्लब्धं सर्वमिदं भगवते दत्तमस्तु। लोकनाथ! प्रतिगृह्णीष्व।

Verse 46

मन्त्रः— एवं वरुणः पातु शिष्य ते वपतः शिरः ॥ जलेन विष्णुयुक्तेन दीक्षा संसारमोक्षणम् ॥

मन्त्रः— एवं वरुणः पातु शिष्य ते वपतः शिरः। जलेन विष्णुयुक्तेन दीक्षा संसारमोक्षणम्॥

Verse 47

एकस्य कलशं दद्यात्कर्मकारस्य सुन्दरी ॥ निष्कलं तु शिरः कृत्वा शोणितेन विवर्जितम् ॥

हे सुन्दरी, कर्मकाराय एकस्य कलशं दद्यात्। निष्कलं शिरः कृत्वा शोणितेन विवर्जितम्॥

Verse 48

पुनः स्नानं ततः कृत्वा शीघ्रमेव न संशयः ॥ एतस्य विधिवत्कृत्वा दीक्षाकामस्य सुन्दरी ॥

ततः पुनः स्नानं कृत्वा शीघ्रमेव न संशयः। एतद्विधिवत्कृत्वा दीक्षाकामस्य, हे सुन्दरी॥

Verse 49

दत्त्वा संसारमोक्षाय सर्वकामविनिश्चितः ॥ जानुभ्यामवनीं गत्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत् ॥

संसारमोक्षाय दत्त्वा सर्वकामविनिश्चितः। जानुभ्यामवनीं गत्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत्॥

Verse 50

मन्त्रः— ॐ वेदाम्यहं भागवतांश्च सर्वान् सुदीक्षिताः ये गुरवश्च सर्वे ॥ विष्णुप्रसादेन च लब्धदीक्षा मम प्रसीदन्तु नमामि सर्वान् ॥

मन्त्रः— ॐ वेदाम्यहं भागवतांश्च सर्वान् सुदीक्षिताः ये गुरवश्च सर्वे । विष्णुप्रसादेन च लब्धदीक्षा मम प्रसीदन्तु नमामि सर्वान् ॥

Verse 51

नत्वा तु भगवद्भक्तान् प्रज्वाल्य च हुताशनम् ॥ घृतेन मधुमिश्रेण लाजाकृष्णतिलैस्तथा ॥

भगवद्भक्तान् नत्वा तु प्रज्वाल्य च हुताशनम् । घृतेन मधुमिश्रेण लाजाकृष्णतिलैस्तथा ॥

Verse 52

सप्तवारांस्ततो दत्त्वा विंशतिं च तिलोदनम् ॥ जानुभ्यामवनीं गत्वा इमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥

सप्तवारांस्ततो दत्त्वा विंशतिं च तिलोदनम् । जानुभ्यामवनीं गत्वा इमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥

Verse 53

मन्त्रः— अश्विनौ दिशः सोमसूर्यौ साक्षिमात्रं वयं प्रसन्नाः शृण्वन्तु मे सत्यवाक्यं वदामि ॥

मन्त्रः— अश्विनौ दिशः सोमसूर्यौ साक्षिमात्रं वयं प्रसन्नाः शृण्वन्तु मे सत्यवाक्यं वदामि ॥

Verse 54

सत्येन धार्यते भूमिर्भूमिः सत्येन तिष्ठति ॥ सत्येन गच्छते सूर्यो वायुः सत्येन वाति च ॥

सत्येन धार्यते भूमिर्भूमिः सत्येन तिष्ठति । सत्येन गच्छते सूर्यो वायुः सत्येन वाति च ॥

Verse 55

तिस्रः प्रदक्षिणाः कृत्वा देवं भागवतं गुरुम् ॥ गुरुपादौ तु संगृह्य इमं मन्त्रमुदीरयेत् ॥

तिस्रः प्रदक्षिणाः कृत्वा भागवतं गुरुदेवम् । ततः गुरुपादौ संगृह्य इमं मन्त्रमुदीरयेत् ॥

Verse 56

मन्त्रः — गुरुदेवप्रसादेन लब्धा दीक्षा यदृच्छया ॥ यच्चैवापकृतं किञ्चिद्गुरुर्मर्षयतां मम ॥

मन्त्रः— गुरुदेवप्रसादेन लब्धा दीक्षा यदृच्छया । यच्चैवापकृतं किञ्चिद्गुरुर्मर्षयतां मम ॥

Verse 57

एवं प्रसादयित्वा तु शिष्यो मन्त्रेण सुन्दरी ॥ वेदिमध्ये स्थापयित्वा भूत्वा पूर्वमुखस्ततः ॥

एवं मन्त्रेण प्रसाद्य शिष्यो हे सुन्दरी । वेदिमध्ये स्थापयित्वा ततः पूर्वमुखो भवेत् ॥

Verse 58

शिष्यमेव यतो दृष्ट्वा गृहीत्वा च कमण्डलुम् ॥ शुक्लयज्ञोपवीतं च इमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥

शिष्यमेव यतो दृष्ट्वा गृहीत्वा च कमण्डलुम् । शुक्लयज्ञोपवीतं च इमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥

Verse 59

मन्त्रः — विष्णुप्रसादेन गतोऽसि सिद्धिं प्राप्ता च दीक्षा सकमण्डलुश्च ॥ गृहीत्वा तु कराभ्यां युक्तोऽसि कर्मणा क्रियायां चैव ॥

मन्त्रः— विष्णुप्रसादेन गतोऽसि सिद्धिं प्राप्ता च दीक्षा सकमण्डलुश्च । गृहीत्वा तु कराभ्यां युक्तोऽसि कर्मणा क्रियायां चैव ॥

Verse 60

ततो मुखपदं कृत्वा दीक्षितो गुरुणा तथा ॥ सर्वप्रदक्षिणं कृत्वा इमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥

ततः मुखपदं विधाय गुरुणा सम्यग् दीक्षितः सन् । सर्वप्रदक्षिणां कृत्वा इमं मन्त्रम् उदाहरेत् ॥

Verse 61

अधोऽधो भूत्वा यद्यहं भ्राम्यल्लब्धो गुरुर्विष्णुदीक्षा च लब्धा ॥ तव प्रसादाच्च गुरो यथा च ॥

अधोऽधो भूत्वा यदि अहं भ्राम्यन् अपि, गुरुम् अलभम्; विष्णुदीक्षां च लब्धवान् । तव प्रसादात् गुरो, यथा तथा ॥

Verse 62

एतेन मन्त्रेण मुखपदं कारयेत् ॥ शौचसेके वै कुर्याद्देवान्तन्तुवाससम् ॥

एतेन मन्त्रेण मुखपदं कारयेत् । शौचसेके तु देवान्तन्तुवाससं सम्यक् कुर्यात् ॥

Verse 63

एवं वै वास आदत्ते गृह्ण वत्स कमण्डलुम् ॥ इमं लोकेषु विख्यातं शोधनं सर्वकर्मसु ॥

एवं वै वास आदत्ते—गृहाण वत्स कमण्डलुम् । इदं लोकेषु विख्यातं शोधनं सर्वकर्मसु ॥

Verse 64

मधुपर्कं गृहीत्वा च त्विमं मन्त्रं उदीरयेत् ॥ मन्त्रः—गृहाण मधुपर्कं च प्रार्थकाय विशोधनम् ॥

मधुपर्कं गृहीत्वा तु इमं मन्त्रम् उदीरयेत् । मन्त्रः—गृहाण मधुपर्कं च प्रार्थकाय विशोधनम् ॥

Verse 65

ततो गृहीत्वा चरणौ गुरोर्यत्नात्सुतोषयेत् ॥ शिरसा चाञ्जलिं कृत्वा मनश्चैव सुसंयतम् ॥ गुरूपदिष्टं सन्धार्य इमं मन्त्रं उदीरयेत् ॥

ततः शिष्यः गुरोः चरणौ यत्नेन गृहीत्वा सादरं तं सुतोषयेत्। शिरसा प्रणम्याञ्जलिं कृत्वा मनः सुसंयतम् कृत्वा, गुरूपदिष्टं हृदि निधाय इमं मन्त्रं उदीरयेत्॥

Verse 66

मन्त्रः—शृण्वन्तु मे भागवतास्तु सर्वे गुरुश्च मे सर्वकामक्षयं चकार ॥ अहं शिष्यो दासभूतस्तथैव देवसमो गुरुश्च मे तथोपपन्नम् ॥

मन्त्रः—शृण्वन्तु मे भागवताः सर्वे; गुरुश्च मे सर्वकामक्षयं चकार। अहं शिष्यो दासभूतस्तथैव; देवसमो गुरुश्च मे, तथैवोपपन्नम्॥

Verse 67

एषागमे ब्राह्मणस्य दीक्षा भूमे ह्युदाहृता ॥ त्रयाणामथ वर्णानां मम दीक्षाविधीञ्छृणु ॥

एषागमे, भूमे, ब्राह्मणस्य दीक्षा ह्युदाहृता। इदानीं त्रयाणामन्यवर्णानां दीक्षाविधिं मत्तः शृणु॥

Verse 68

एतेनैव विधानेन दीक्षयेत वसुन्धरे ॥ उभौ च प्राप्नुताṃ सिद्धिमाचार्यः शिष्य एव च ॥

एतेनैव विधानेन, वसुन्धरे, दीक्षयेत्। आचार्यः शिष्यश्चोभौ सिद्धिं प्राप्नुयाताम्॥

Verse 69

मयोक्तां लभते कश्चिद्दीक्षां चैव सुखावहाम् ॥ चातुर्वर्ण्यविधानेन तां दीक्षां शृणु सुन्दरि ॥

मयोक्तां कश्चित् दीक्षां लभते सुखावहाम्। चातुर्वर्ण्यविधानेन तां दीक्षां शृणु, सुन्दरि॥

Verse 70

ब्राह्मणो दीक्षमाणस्तु चतुरस्रां तु षोडशहस्तां कृत्वा तत्र च कलशोपरी युञ्जेत् ॥

दीक्षमाणो ब्राह्मणः षोडशहस्तपरिमाणां चतुरस्रां वेदिं कृत्वा तत्र कलशोपरि विधिं योजयेत्॥

Verse 71

कन्यां दत्त्वा पुनस्तांस्तु कर्मणा नोपपादयेत् ॥ अष्टौ पितृगणास्तेन हिंसिता नात्र संशयः ॥

कन्यां दत्त्वा पुनस्तांस्तु कर्मणा नोपपादयेत्॥ तेन पितृगणानामष्टकं हिंसितं नात्र संशयः॥

Verse 72

कनकादीनि रत्नानि यौवनस्था च कामिनी ॥ तत्र चित्तं न कर्तव्यमेवं विष्णुः प्रभाषते ॥

कनकादीनि रत्नानि यौवनस्था च कामिनी॥ एतेषु चित्तं न कर्तव्यम्—एवं विष्णुः प्रभाषते॥

Verse 73

एवं भूमे ततो दत्त्वा अर्घ्यं पाद्यं च कर्मणा ॥ क्षुरं गृहीत्वा यथान्यायमिमं मन्त्रं उदीरयेत् ॥

एवं भूमे ततः कृत्वा अर्घ्यं पाद्यं च कर्मणा॥ क्षुरं गृहीत्वा यथान्यायं मन्त्रं इमं उदीरयेत्॥

Verse 74

एवं सत्यं ततः कृत्वा ब्राह्मणा वीक्षणं पुनः॥ गुरुम् प्रसादयत्तत्र मन्त्रेण विधिनार्च्चयन्॥

एवं सत्यं ततः कृत्वा ब्राह्मणाः वीक्षणं पुनः॥ गुरुम् प्रसादयन् तत्र मन्त्रेण विधिनार्चयन्॥

Verse 75

मन्त्रः—गृह्णीष्व गन्धपात्राणि सर्वगन्धं सुखोचितम्॥ सर्ववैष्णवकं शुद्धं सर्वसंसारमोक्षणम्॥

मन्त्रः—गृह्णीष्व गन्धपात्राणि सर्वगन्धं सुखोचितम्। सर्ववैष्णवकं शुद्धं सर्वसंसारमोक्षणम्॥