Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 30

Devanagari script

तस्मादत्र विधानेन स्नानं दानं च शक्तितः । कर्त्तव्यं श्रद्धया युक्तैः सर्वदा फलकांक्षिभिः

Transliteration

tasmādatra vidhānena snānaṃ dānaṃ ca śaktitaḥ | karttavyaṃ śraddhayā yuktaiḥ sarvadā phalakāṃkṣibhiḥ

Translation

तस्मादत्र विधानेन स्नानं दानं च शक्तितः। श्रद्धायुक्तैः सदा कार्यं फलकाङ्क्षिभिरादरात्॥

Word by Word

• तस्मात्: therefore; from that (reason)
• तस्मात्: अपादान (Source/Ablative)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (Singular)

• अत्र: here
• अत्र: अधिकरण (Location)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• विधानेन: by the prescribed rule/rite
• विधानेन: करण (Instrument/Means)
• Type: Noun
• Root: विधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक; √स्ना (धातु) + घञ्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन

• दानम्: giving; charity
• दानम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक; √दा (धातु) + ल्युट्/घञ्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन

• च: and
• च: समुच्चय (Coordination)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चयबोधक निपात (conjunction)

• शक्तितः: according to one’s capacity
• शक्तितः: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित-अव्यय)
• Form: अव्यय, तद्धितान्त (तस्), परिमाण/सामर्थ्यवाचक क्रियाविशेषण (according to ability)

• कर्त्तव्यम्: should be done; is to be performed
• कर्त्तव्यम्: विधेय/कर्तव्यता (Obligation predicate)
• Type: Adjective
• Root: √कृ (धातु) + तव्यत् (कृत् प्रत्यय)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त कृत्य (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (predicate)

• श्रद्धया: with faith
• श्रद्धया: करण (Instrument/Means)
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• युक्तैः: by those endowed (with faith)
• युक्तैः: कर्ता (Agent; implied doers)
• Type: Adjective
• Root: युक्त (प्रातिपदिक; √युज् (धातु) + क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle) विशेषण, पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन

• सर्वदा: always
• सर्वदा: क्रियाविशेषण (Time)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वदा (अव्यय)
• Form: अव्यय, कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)

• फलकाङ्क्षिभिः: by result-seekers
• फलकाङ्क्षिभिः: कर्ता (Agent; those who desire results)
• Type: Noun
• Root: फल + आकाङ्क्षिन् (प्रातिपदिक; √काङ्क्ष् (धातु) + इन्)
• Form: तत्पुरुष-समास (फलस्य आकाङ्क्षी), पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन

Speaker

Lomaśa (continued)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ṛṇamocana-tīrtha

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: After bathing, pilgrims distribute alms—cloth, food, coins—to brāhmaṇas, ascetics, and the poor on the ghat; Lomaśa instructs on proper procedure; atmosphere of orderly devotion.

Characters & Entities

• Ṛṇamocana Tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage bears fullest fruit when joined with śraddhā and generosity—inner faith expressed through outward dāna.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The instruction pertains to Ṛṇamocana Tīrtha in Ayodhyā.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform snāna and dāna according to proper procedure (vidhi) and one’s means (śaktitaḥ).