Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 29
Devanagari script
सर्वतीर्थोत्तमं चैतत्सद्यः प्रत्ययकारकम् । मया चास्य फलं सम्यगनुभूतमृणादिह
Transliteration
sarvatīrthottamaṃ caitatsadyaḥ pratyayakārakam | mayā cāsya phalaṃ samyaganubhūtamṛṇādiha
Translation
एतत्सर्वतीर्थोत्तमं तीर्थं सद्यः प्रत्ययकारकम्। अस्य फलं मया सम्यगिहानुभूतं—ऋणविमोचनम्॥
Word by Word
सर्वतीर्थोत्तमम्the best of all tīrthas
सर्वतीर्थोत्तमम्:
Karta (Subject-complement/कर्तृसम्बन्धी विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + तीर्थ + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — ‘एतत्’/‘(तीर्थम्)’ इत्यस्य विशेषण; समासः तत्पुरुष (सर्वेषां तीर्थानाम् उत्तमम्)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formअव्यय (समुच्चय/and)
एतत्this (tīrtha)
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — वाक्ये विषय/प्रमेयरूपेण
सद्यःimmediately
सद्यः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक क्रियाविशेषण) — immediately
प्रत्ययकारकम्producing conviction; giving sure proof
प्रत्ययकारकम्:
Karta (Subject-complement/कर्तृसम्बन्धी विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रत्यय + कारक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — ‘एतत्’ इत्यस्य विशेषण; तत्पुरुष (प्रत्ययं करोति इति)
मयाby me
मया:
Kartr-karana (Agent-instrument/कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formअव्यय (समुच्चय/and)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन — ‘फलम्’ इत्यस्य सम्बन्ध
फलम्fruit; result
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
सम्यक्fully; properly
सम्यक्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — properly, completely
अनुभूतम्experienced; realized
अनुभूतम्:
Karma (Object-complement/कर्मसम्बन्धी विशेषण)
TypeVerb
Rootअनु + भू (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — ‘फलम्’ इत्यस्य विशेषण (experienced)
ऋणात्from debt
ऋणात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootऋण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन — अपादान (from debt)
इहhere
इह:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक) — here/in this world
Speaker
Lomaśa (continued)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Ṛṇamocana-tīrtha
Type: ghat
Visual Art Cues
Scene: Lomaśa speaks with conviction, hand raised in affirmation; listeners show wonder; the river-ford glows subtly, suggesting ‘immediate proof’ through a visible aura or cleared sky.
Characters & Entities
L
LomaśaṚ
Ṛṇamocana TīrthaFAQs
Faith in a tirtha is strengthened by lived experience—Purāṇas often validate sacred geography through direct testimony of realized results.
Ṛṇamocana Tīrtha of Ayodhyā.
Implicitly, snāna at the tirtha; the verse emphasizes the immediacy of its fruit.