Adhyaya 94
अध्यायः ९४ प्राभासक्षेत्रे भैरवेश्वरस्य संक्षिप्तं तत्त्वकर्मवर्णनं करोति। ईश्वरः देवीं प्रति उपदिशति—अग्निकोणसमीपे दिशानिर्देशैः परिमाणनिर्देशैश्च सूचिते महाभैरवेश्वरालये गन्तव्यमिति। तत्र स्थितं लिङ्गं सर्वकामप्रदं, दारिद्र्यदुःखदौर्भाग्यनाशकं च कथ्यते। पूर्वयुगे तदेव ‘चण्डेश्वर’ इति ख्यातं, चण्डनाम्ना गणेन दीर्घकालं पूजितत्वात् तन्नामप्रसिद्धिः जातेत्यपि निगद्यते। दर्शनं स्पर्शनं च शान्तचित्तेन कृत्वा पापविमोचनं जन्ममृत्युचक्रात् परित्राणं च लभ्यते इति प्रतिपाद्यते। भाद्रपदकृष्णचतुर्दश्यां उपवासः प्रजागरश्च कर्तव्यः; तेन महेश्वरस्य परमं पदं प्राप्यते। वाङ्मनसदोषाः कर्मदोषाश्च लिङ्गदर्शनमात्रेण नश्यन्तीति, तथा तिलहिरण्यवस्त्रदानं विदुषे दातव्यं—मलनिवृत्त्यै यात्राफलसिद्धये च—इति दानधर्मः निर्दिश्यते। अन्ते भैरवस्य वैश्विकव्याख्या—प्रलये रुद्रः भैरवरूपं धृत्वा जगत् संहरतीति—नाम्नः कारणं दर्श्यते। अस्य माहात्म्यस्य श्रवणेन महापापविमुक्तिः मोक्षश्च इति फलश्रुतिः।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि भैरवेश्वरमुत्तमम् । तस्यैव वह्निकोणस्थं धनुषांदशके स्थितम्
ईश्वर उवाच—ततः, महादेवि, उत्तमं भैरवेश्वरं गच्छेत्। तत्क्षेत्रे एव वह्निकोणे धनुषां दशके स्थितं तत्।
Verse 2
सर्वकामप्रदं देवि दारिद्र्यौघविनाशनम् । पूर्वं चण्डेश्वरंनाम ख्यातं कृतयुगे प्रिये
देवि, सर्वकामप्रदं तत् दारिद्र्यौघविनाशनम्। प्रिये, कृतयुगे पूर्वं ‘चण्डेश्वर’ इति नाम्ना ख्यातमासीत्।
Verse 3
चण्डोनाम गणो देवि तेन चाराधितं पुरा । दिव्याब्दानां सहस्रं तु तेन चण्डेश्वरं स्मृतम्
देवि, पूर्वं चण्ड इति नाम्ना गणः तेनैतत् क्षेत्रं सम्यगाराधितम्। तस्य प्रभावात् दिव्याब्दानां सहस्रं यावत् ‘चण्डेश्वर’ इति नाम्ना स्मृतं बभूव।
Verse 4
तं दृष्ट्वा देवदेवेशं स्पृष्ट्वा च सुसमाहितः । मुच्यते सकलात्पापादाजन्ममरणांतिकात्
देवदेवेशं तं दृष्ट्वा, समाहितचित्तः स्पृष्ट्वा च, जन्ममरणान्तिकं यावत् संलग्नात् सकलात् पापात् विमुच्यते।
Verse 5
तत्र कृष्णचतुर्दश्यां मासे भाद्रपदे प्रिये । उपवास परो भूत्वा यः करोति प्रजागरम् । स याति परमं स्थानं यत्र देवो महेश्वरः
प्रिये, भाद्रपदमासे कृष्णचतुर्दश्यां तत्र यः परोपवासः सन् प्रजागरं करोति, स परमं स्थानं याति यत्र महेश्वरो देवः निवसति।
Verse 6
वाचिकं मानसं पापं कर्मणा यदुपार्जितम् । तत्सर्वं नाशमायाति तस्य लिंगस्य दर्शनात्
वाचिकं मानसं पापं कर्मणा यदुपार्जितम्, तद् सर्वं तस्य लिङ्गस्य दर्शनमात्रेण नाशमायाति।
Verse 7
तिला हिरण्यं वस्त्राणि तत्र देयं मनीषिणे । सर्वकिल्विषनाशार्थं सम्यग्यात्राफलेप्सुना
तत्र मनीषिणे तिला हिरण्यं वस्त्राणि च देयानि। सम्यग्यात्राफलम् इच्छता सर्वकिल्विषनाशार्थं तत् कर्तव्यम्।
Verse 8
भैरवाकारमास्थाय कल्पान्ते स हरेद्यतः । विश्वं समग्रं देवेशि तेनासौ भैरवः स्मृतः
देवेशि! कल्पान्ते स भैरवाकारं समास्थाय समग्रं विश्वं हरेद्यतः; तस्मादसौ ‘भैरवः’ इति स्मृतः।
Verse 9
अस्मिन्कल्पे महादेवि प्रभासक्षेत्रमास्थितः । बभूव भैरवो रुद्रः कल्पान्ते लिंगमूर्तिमान्
महादेवि! अस्मिन्नेव कल्पे प्रभासक्षेत्रमास्थितो रुद्रो भैरवो बभूव; कल्पान्ते च लिङ्गमूर्तिमान् तिष्ठति।
Verse 10
एवं संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं भैरवेश्वरम् । यच्छ्रुत्वा मुच्यते जन्तुः पातकादतिभैरवात्
एवं संक्षेपतः प्रोक्तं भैरवेश्वरमाहात्म्यम्; यच्छ्रुत्वा जन्तुः अतिभैरवात् पातकात् मुच्यते।