
अध्यायेऽस्मिन् देवीप्रति ईश्वरस्योपदेशरूपेण गौतमेश्वरलिङ्गस्य माहात्म्यं संक्षेपेण निरूप्यते। पूर्वदिशि पापनाशकं गौतमेश्वरनाम लिङ्गं स्थितमिति, दैत्यसूदनसम्बद्धपश्चिमचिह्नस्य सन्निधौ, पञ्चधन्वन्तरपर्यन्ते इति देशपरिमाणेन सह निर्दिश्यते। तत् सर्वकामदं, सर्वाभीष्टप्रदं च कथ्यते। एतस्य पूजाप्रवृत्तेः कारणं मद्रराजः शल्यः इति राज्ञा कृतं घोरं तपः, महेश्वरस्य च तुष्टिः इति आख्यायते; एवं यः कश्चिद् भक्त्या विधिवत् आराधयति, स परां सिद्धिं लभते इति सामान्यनियमः प्रदर्श्यते। चैत्रशुक्लचतुर्दश्यां लिङ्गस्य क्षीरस्नापनं कृत्वा, सुगन्धितोदकेन, उत्तमैः पुष्पैश्च विधिनियमयुक्तया भक्त्या पूजनं कर्तव्यमिति विधानं; तेन अश्वमेधसमं पुण्यं भवतीति फलश्रुतिः। वाक्-मनः-कायैः कृतानि पापानि केवलदर्शनेनापि नश्यन्तीति उपसंहारः।
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्यैव पूर्वदिग्भागे लिंगं पातकनाशनम् । गौतमेश्वरनामाढ्यं दैत्यसूदनपश्चिमे
ईश्वर उवाच—तस्यैव पूर्वदिग्भागे पातकनाशनं लिङ्गं गौतमेश्वरनामाख्यं दैत्यसूदनस्य पश्चिमे स्थितम्।
Verse 2
धनुषां पंचके देवि संस्थितं सर्वकामदम् । शल्येनाराधितं यद्वै मद्रराजेन भामिनि
धनुषां पञ्चके देवि संस्थितं सर्वकामदम्। शल्येनाराधितं यद्वै मद्रराजेन भामिनि॥
Verse 3
ततः कृतं तपश्चोग्रं समाराध्य महेश्वरम् । अन्योऽप्येवं नरो यस्तु तं समाराधयिष्यति
ततः कृत्वोग्रं तपः सम्यग् महेश्वरं समाराध्य। अन्योऽपि नरः यस्त्वेवं तं समाराधयिष्यति॥
Verse 4
स प्राप्स्यति परां सिद्धिं यथा शल्यो महामनाः । चैत्र शुक्लचतुर्द्दश्यां स्नापयेत्पयसा तु यः
स परां सिद्धिं प्राप्स्यति, यथा महामना शल्यः। यश्च चैत्रमासे शुक्लपक्षस्य चतुर्दश्यां पयसा लिङ्गं स्नापयति।
Verse 5
गंधोदकेन च ततः पूजयेत्कुसुमोत्तमैः । तथैव विधिवद्भक्त्या सोऽश्वमेधफलं लभेत्
ततः गन्धोदकेन पूजयेत्, कुसुमोत्तमैश्च। एवं विधिवद्भक्त्या कृतं स अश्वमेधफलं लभेत्।
Verse 6
वाचा कृतं च यत्पापं मनसा कर्मणाऽथ वा । तत्सर्वं नश्यते देवि तस्य लिंगस्य दर्शनात्
वाचा मनसा कर्मणा वा कृतं यत् पापम्। देवि, तस्य लिङ्गस्य दर्शनमात्रेण तत्सर्वं नश्यति।
Verse 80
इति श्रीस्कांदे महापुराण एका शीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गौतमेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामाशीतितमोऽध्यायः
इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां, सप्तमे प्रभासखण्डे, प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये, गौतमेश्वरमाहात्म्यवर्णनं नामाशीतितमोऽध्यायः समाप्तः।