Adhyaya 8

Verse 1

देव्युवाच । पुनः कथय देवेश माहात्म्यं लोकशंकर । श्रीसोमेश्वरदेवस्य सर्वपातकनाशनम् । ब्रह्मविष्ण्वीशदैवत्यं तथात्र त्रितयं वद

देव्युवाच । पुनः कथय देवेश लोकशंकर, श्रीसोमेश्वरदेवस्य माहात्म्यं सर्वपातकनाशनम् । ब्रह्मविष्ण्वीशदैवत्यं तथात्र त्रितयं वद ॥

Verse 2

ईश्वर उवाच । शृणुष्वैकमना भूत्वा मम गोप्यं पुरातनम् । तस्मिंल्लिंगे च यद्वृत्तमाश्चर्यं परमं महत्

ईश्वर उवाच । एकमना भूत्वा शृणुष्व मम गोप्यं पुरातनम् । तस्मिंल्लिङ्गे यद्वृत्तमाश्चर्यं परमं महत् ॥

Verse 3

षष्टिकोटि सहस्राणि ऋषीणामूर्द्ध्वरेतसाम् । तस्मिंल्लिंगे प्रविष्टानि ते घृताहुतिरिवानले

षष्टिकोटिसहस्राणि ऋषीणामूर्ध्वरेतसाम् । तस्मिंल्लिङ्गे प्रविष्टानि ते घृताहुतिरिवानले ॥

Verse 4

सिद्धिर्वृद्धिस्तथा तुष्टिरृद्धिः पुष्टिस्तु पंचमी । कीर्तिः शांतिस्तथा लक्ष्मीस्तस्मिंल्लिंगे समुत्थिता

तस्मादेव लिङ्गात् सिद्धिर्वृद्धिस्तथा तुष्टिरृद्धिः पुष्टिश्च पञ्चमी, तथा कीर्तिः शान्तिर्लक्ष्मीश्च समुत्थिताः।

Verse 5

सप्तकोट्यस्तु मंत्राणां सिद्धीनां चैव संभवः । दिव्ययोगरसाश्चान्ये दिव्यौषधिरसायनाः

तस्मात् पवित्रस्रोतसः मन्त्राणां सप्तकोट्यः सिद्धयः सम्भवन्ति, सिद्धीनां च सम्भवः; अन्ये च दिव्ययोगरसाः, दिव्यौषधिरसायनाश्च प्रादुर्भवन्ति।

Verse 6

गारुडं भूततंत्रं च खेचर्यो व्यंतरीस्तथा । ते सर्वे सह योगेन तस्माल्लिंगात्समुत्थिताः

गारुडं भूततन्त्रं च, खेचर्यो व्यन्तरीस्तथा; ते सर्वे सह योगेन तस्माल्लिङ्गात् समुत्थिताः।

Verse 7

अन्याश्चैव तु याः काश्चित्सिद्धयोऽष्टौ प्रकीर्तिताः । ताः सर्वाः सह लिंगेन तस्मात्स्थानात्समुत्थिताः

अन्याश्च याः काश्चित् सिद्धयोऽष्टौ प्रकीर्तिताः, ताः सर्वाः सह लिङ्गेन तस्मात् स्थानात् समुत्थिताः।

Verse 8

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासमाहात्म्ये श्रीसोमेश्वरैश्वर्यवर्णनं नामाष्टमोऽध्यायः

इति श्रीस्कान्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासमाहात्म्ये ‘श्रीसोमेश्वरैश्वर्यवर्णनम्’ नाम अष्टमोऽध्यायः समाप्तः।

Verse 9

अन्यद्देवि प्रवक्ष्यामि अत्र सिद्धिं गतास्तु ये । ममांशसंभवाः प्राप्ता अस्मिंल्लिंगे लयं गताः

अन्यदपि देवि प्रवक्ष्यामि—येऽत्र सिद्धिं गताः, ममांशसम्भवाः सन्तः, अस्मिन् लिङ्गे प्राप्ताः लयं गताः।

Verse 10

विमला दंडिकाश्चैव सप्तैते कुत्सिकाः स्मृताः । अस्मिंल्लिंगे पुरा सिद्धा योगात्पाशुपतान्मम

विमला दण्डिकाश्चैव—सप्तैते कुत्सिकाः स्मृताः; अस्मिन् लिङ्गे पुरा सिद्धा योगात् पाशुपतात् मम।

Verse 11

रुद्रो विप्रस्तथा दानश्चंद्रो मन्थोऽवलोककः । सूर्यावलोकश्चेति गार्गेयाः सप्त कीर्त्तिताः

रुद्रो विप्रस्तथा दानश्चन्द्रो मन्थोऽवलोककः। सूर्यावलोकश्चेति गार्गेयाः सप्त कीर्तिताः॥

Verse 12

सोमेश्वरे च ते सिद्धाः प्रभासे वरवर्णिनि । मूकमन्यः शिवश्चैव प्रकाशः कपिलस्तथा

सोमेश्वरे च ते सिद्धाः प्रभासे वरवर्णिनि। मूकमन्यः शिवश्चैव प्रकाशः कपिलस्तथा॥

Verse 13

सत्कुलः कर्णिकारश्च पौरुषेयाः प्रकीर्त्तिताः । सोमेश्वरे पुरा सिद्धाः प्रभासे पापनाशने

सत्कुलः कर्णिकारश्च पौरुषेयाः प्रकीर्तिताः। सोमेश्वरे पुरा सिद्धाः प्रभासे पापनाशने॥

Verse 14

युगेयुगे पुरा सिद्धास्तस्मिंल्लिंगे प्रिये मम । एते चान्ये च ये विप्रा भविष्यंति कलौ युगे

युगे युगे पुरा, प्रिये मम, तस्मिन् लिङ्गे बहवः सिद्धिं प्राप्ताः। एते चान्ये च ये विप्राः कलियुगे भविष्यन्ति, तेऽपि तेनैव सम्बद्धा भविष्यन्ति।

Verse 16

दुर्ल्लभं सर्वमर्त्त्यानां प्रभासे तु व्यवस्थितम् । न च कश्चिद्विजानाति अशुभैः कर्मभिर्वृतः

प्रभासे तु सर्वमर्त्यानां दुर्लभं फलम् एव व्यवस्थितम्। किन्तु अशुभकर्मभिर्वृतः कश्चिदपि तद् यथार्थं न विजानाति।

Verse 17

ग्रहदोषास्तु ये केचिद्भूतदोषास्तथा परे । डाकिनीप्रेतवेताला राक्षसा ग्रहपूतनाः

ग्रहदोषा ये केचिद्, भूतदोषाश्च ये परे; डाकिन्यः प्रेतवेतालाः, राक्षसाः, ग्रहपूतनाः च—

Verse 18

पिशाचा यातुधानाश्च मातरो जातहारिकाः । बालग्रहास्तथा चान्ये बुद्धाश्चैव तु ये ग्रहाः

पिशाचाः यातुधानाश्च, मातरः जातहारिकाः; बालग्रहास्तथा चान्ये, बुद्धाश्चैव तु ये ग्रहाः—

Verse 19

तत्र सिद्धिं गमिष्यंति दुर्ल्लभां त्रिदशैरपि । एतत्ते सर्वमाख्यातं तल्लिंगं सिद्धिदं परम्

तत्र ते सिद्धिं गमिष्यन्ति, दुर्लभां त्रिदशैरपि। एतत्ते सर्वमाख्यातं; तल्लिङ्गं सिद्धिदं परम्।

Verse 20

दुर्नामकास्तथा चान्ये कुष्ठरोगास्तथा परे । क्षयरोगास्तथा चान्ये वातगुल्मास्तथैव च । अन्ये चैव तु ये केचिद्व्याधयस्तु प्रकीर्त्तिताः

दुर्नामकाः तथा चान्ये कुष्ठरोगाः तथा परे । क्षयरोगाः तथा चान्ये वातगुल्माः तथैव च । अन्ये च ये केचिद्व्याधयः प्रकीर्तिताः ॥

Verse 21

सोमेश्वरं समासाद्य तस्य लिंगस्य दर्शनात् । सर्व एव विनश्यंति वह्नौ क्षिप्तमिवेन्धनम्

सोमेश्वरं समासाद्य तस्य लिङ्गस्य दर्शनात् । सर्व एव विनश्यन्ति वह्नौ क्षिप्तमिवेन्धनम् ॥

Verse 22

उपसर्गाश्च चान्ये सर्पघोणपवृश्चिकाः । सर्वे तत्र विनश्यंति श्रीसोमेश्वरदर्शनात्

उपसर्गाश्च चान्ये सर्पघोणपवृश्चिकाः । सर्वे तत्र विनश्यन्ति श्रीसोमेश्वरदर्शनात् ॥

Verse 23

योऽसौ सोमेश्वरो नाम्ना पश्चिमो भैरवः स्मृतः । कालाग्निरुद्रनाथेति पर्यायैर्नामभिः श्रुतः

योऽसौ सोमेश्वरो नाम्ना पश्चिमो भैरवः स्मृतः । कालाग्निरुद्रनाथेति पर्यायैर्नामभिः श्रुतः ॥

Verse 24

तस्मिंस्तिष्ठामि देवेशि भक्तानुग्रहकारकः । सर्वं च दुष्कृतं नृणां भक्षयामि न संशयः

तस्मिंस्तिष्ठामि देवेशि भक्तानुग्रहकारकः । सर्वं च दुष्कृतं नृणां भक्षयामि न संशयः ॥

Verse 25

योऽसौ प्राणः शरीरस्थो देहिनां देहसंचरः । ब्रह्मांडमेतद्यस्यांतरेको यश्चाप्यनेकधा

योऽसौ प्राणः शरीरस्थो देहिनां देहसञ्चरः, यस्यान्तरे ब्रह्माण्डमिदं समस्तं स्थितम्; स एक एव सन् बहुधा प्रकाशते।

Verse 26

वेदाः सर्वेऽपि यं देवं प्रशंसंति महर्षयः । परस्य ब्रह्मणो रूपं यस्य द्वारेण लभ्यते

यं देवं वेदाः सर्वेऽपि महर्षयश्च प्रशंसन्ति; यस्य द्वारेण परस्य ब्रह्मणो रूपं साक्षात् लभ्यते।

Verse 27

सोऽयं देवि महादेवः प्रभासे संव्यवस्थितः । यथा गुप्तं गृहे रत्नं न कश्चिद्विंदते नरः

सोऽयं देवि महादेवः प्रभासे संव्यवस्थितः; यथा गृहे गुप्तं रत्नं न कश्चिन्नरः विन्दति, तथा स न सर्वैः परिज्ञायते।

Verse 28

प्रभासे तु स्थितं तद्वद्रत्नभूतं गृहे मम । तच्च लिंगं पुरा कल्पे सप्तपातालभेदकम्

तद्वत् प्रभासे स्थितं मम गृहे रत्नभूतं तत्; तच्च लिङ्गं पुरा कल्पे सप्तपातालभेदकं कथितम्।

Verse 29

कथितं कोटि सूर्यस्य प्रलयानलसंनिभम् । तेनकालाग्निरुद्रेति प्रोक्तं सोमेश्वरः पुरा

कोटिसूर्यप्रभं तत्तु प्रलयानलसन्निभम् इति कथितम्; तेन पुरा सोमेश्वरः ‘कालाग्निरुद्र’ इति प्रोक्तः।

Verse 30

इति देवि समासेन कथितं तव पार्वति । सोमेश्वरस्य माहात्म्यं सर्वपातकनाशनम्

इति देवि, समासेन तव पार्वति कथितं मया । सोमेश्वरस्य माहात्म्यं सर्वपातकनाशनम् ॥