Adhyaya 79
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 79

Adhyaya 79

अस्मिन्नध्याये ईश्वरः प्रभासक्षेत्रे पूज्यं लाकुलीशं लाकुलीश्वरं च निर्दिशति। तस्य देवस्य पश्चिमदिशि स्थितिं, ‘धनुषां सप्तके’ इति परिमाणेन दूरीं च कथयति। स शान्तः शुभप्रदः सर्वभूतानां पापघ्नः, महापुण्यक्षेत्रे अवतरण-प्रादुर्भावभावैः सम्बद्धश्च वर्ण्यते। अनन्तरं लाकुलीशस्य तपोमयः आचार्यस्वरूपः प्रकाश्यते—तीव्रतपसा युक्तः स शिष्येभ्यः दीक्षां दत्त्वा पुनःपुनः नानाशास्त्रेषु, विशेषतः न्यायवैशेषिकयोः, उपदेशं करोति; तेन परां सिद्धिं प्राप्नोति। अन्ते भक्तानां विधिपूर्वकपूजा विधीयते; कार्त्तिकमासे उत्तरायणकाले च तस्य पूजायाः विशेषफलप्रदत्वं कथ्यते। योग्यब्राह्मणाय विद्यादानं (अध्यापनं वा) कर्तव्यमिति च उपदिश्यते। फलश्रुत्या समृद्धब्राह्मणकुलेषु पुनःपुनः शुभजन्म, बुद्धिसम्पत्तिः ऐश्वर्यं च लभ्यते इति प्रतिपाद्यते।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लकुलीशं महाप्रभम् । तस्य पश्चिमदिग्भागे धनुषां सप्तके स्थितम्

ईश्वर उवाच—ततो हे महादेवि, महाप्रभुं लकुलीशं गच्छेत्। स तस्य पश्चिमदिग्भागे धनुषां सप्तकदूरे स्थितः।

Verse 2

पापघ्नं सर्वजंतूनां शांतं मूर्तिस्थितं प्रभुम् । समायातं महाक्षेत्रे तत्र कायावरोहणात्

पापघ्नः सर्वजन्तूनां शान्तो मूर्तिस्थितः प्रभुः। कायावरोहणात् तस्मात् समायातो महाक्षेत्रे तत्र।

Verse 3

कृत्वा तत्र तपश्चोग्रं दीक्षयित्वात्मशिष्य कान् । कुशकादींश्च चतुर उक्त्वा शास्त्राण्यनेकशः

तत्रोग्रं तपः कृत्वा दीक्षयित्वात्मशिष्यान्। कुशकादीन् चतुरान् उक्त्वा शास्त्राण्यनेकशः॥

Verse 4

न्यायवैशेषिकादीनि ततः सिद्धिं परां गतः । एवं ज्ञात्वा तु यः सम्यक्तं समर्चयते नरः

न्यायवैशेषिकादीनि कृत्वा सिद्धिं परां गतः। एवं ज्ञात्वा तु यः सम्यक् समर्चयते नरः॥

Verse 5

कार्त्तिक्यां तु विशेषेण अयने चोत्तरेपि वा । विद्यादानं च तत्रैव दद्याद्विप्राय शालिने

कार्त्तिक्यां विशेषेण अयने चोत्तरेऽपि वा। विद्यादानं तत्रैव दद्याद्विप्राय शालिने॥

Verse 6

सप्तजन्मानि विप्रस्य धनाढ्यस्य कुले शुभे । जायते मतिमान्धीमाञ्छ्रीमानेवं पुनःपुनः

सप्तजन्मपर्यन्तं विप्रस्य धनाढ्यस्य शुभकुले पुनःपुनर्जायते—मतिमान् धीमान् श्रीमान् च।

Verse 79

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभास क्षेत्रमाहात्म्ये लकुलीश्वरमाहात्म्य वर्णनंनामैकोनाशीतितमोऽध्यायः

इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ‘लकुलीश्वरमाहात्म्यवर्णनम्’ नामैकोनाशीतितमोऽध्यायः समाप्तः।