
ईश्वरः प्रभासक्षेत्रे विशालाक्ष्याः उत्तरतः समीपे स्थितं महाप्रभावं लिङ्गं ‘अर्घ्येश्वर’ इति वर्णयति। तत् देवगन्धर्वैः पूज्यं, अत्यन्तफलदं च। तत्र वाडवानलधारिणी देवी प्रभासं प्राप्य महोदधिं दृष्ट्वा विधिपूर्वकं सागराय प्रथमं अर्घ्यं ददौ। अनन्तरं सा महालिङ्गं प्रतिष्ठाप्य यथाविधि पूजयामास, ततः स्नानार्थं समुद्रं प्रविवेश। अर्घ्यं पूर्वं दत्तं, ततः प्रभुः प्रतिष्ठापित इति कारणात् तल्लिङ्गं ‘अर्घ्येशः/अर्घ्येश्वरः’ इति नाम्ना प्रसिद्धं, पापप्रणाशनं चोक्तम्। यः पञ्चामृतैः लिङ्गं स्नापयित्वा नियमेन पूजयति, स सप्तजन्मसु विद्यां लभते, शास्त्राध्यापकत्वं प्राप्नोति, संशयान् च निवारयितुं समर्थो भवति। इति प्रभासखण्डेऽस्य विभागस्य षट्षष्टितमोऽध्यायः।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महालिंगमर्घ्येश्वरमिति श्रुतम् । उत्तरे तु विशालाक्ष्या नातिदूरे व्यवस्थितम्
ईश्वर उवाच—ततः महालिङ्गं “अर्घ्येश्वर” इति श्रुतं गच्छेत्। तत् विशालाक्ष्याः उत्तरतः नातिदूरे व्यवस्थितम्।
Verse 2
लिंगं महाप्रभावं हि सुरगन्धर्वपूजितम् । यदा देवी समायाता वडवानलधारिणी
लिङ्गं महाप्रभावं हि सुरगन्धर्वपूजितम्। यदा देवी समायाता वडवानलधारिणी।
Verse 3
प्रभासक्षेत्रमासाद्य दृष्ट्वा तत्र महोदधिम् । अर्घ्यं दत्तवती तत्र विधिना तन्महोदधेः
प्रभासक्षेत्रमासाद्य दृष्ट्वा तत्र महोदधिम्। अर्घ्यं दत्तवती तत्र विधिना तन्महोदधेः।
Verse 4
प्रतिष्ठाप्य महल्लिंगं संपूज्य विधिना ततः । प्रविवेशाथ देवेशि स्नानार्थं च महोदधौ
प्रतिष्ठाप्य महल्लिङ्गं संपूज्य विधिना ततः। प्रविवेशाथ देवेशि स्नानार्थं च महोदधौ।
Verse 5
यस्मादर्घ्यं पुरा दत्त्वा पश्चा दीशः प्रतिष्ठितः । तेनार्घ्येशेति विख्यातं लिंगं पापप्रणाशनम्
यस्मादर्घ्यं पुरा दत्त्वा पश्चाद् ईशः प्रतिष्ठितः। तेनार्घ्येश इति विख्यातं लिङ्गं पापप्रणाशनम्।
Verse 6
पंचामृतेन संस्नाप्य विधिना यस्तमर्चयेत् । सप्तजन्मानि देवेशि स विद्यामधिगच्छति । सम्यक्छास्त्रप्रवक्ता च सर्वसंदेहवित्तमः
देवेशि, यः कश्चिद् विधिना पञ्चामृतेन तं संस्नाप्य सम्यगर्चयेत्, स सप्तजन्मानि विद्यामधिगच्छति; सम्यक्छास्त्रप्रवक्ता च भवति, सर्वसन्देहानां निवारणे च परमवित्तमः।
Verse 66
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्येऽर्घ्येश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्षष्टितमोऽध्यायः
इति श्रीस्कान्दे महापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां, सप्तमे प्रभासखण्डे, प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये, ‘अर्घ्येश्वरमाहात्म्यवर्णनम्’ इति नाम षट्षष्टितमोऽध्यायः समाप्तः।