
ईश्वरः प्राभासक्षेत्रे ब्रह्मणः नैऋत्यदिग्भागे, धनदेश्वर इति प्रसिद्धं सिद्धलिङ्गं वर्णयति। तत्र ‘धनुषां’ माने षोडशस्थाने स्थितं, राहुलिङ्गस्य समीपे विराजमानं च तत् लिङ्गं कथ्यते। धनदः (कुबेरः) पूर्वकृततपःस्मरणेन शिवरात्रेः प्राभासस्य च महिमानं ज्ञात्वा पुनरागत्य, तस्य स्थानस्य अतिशयशक्तिं दृष्ट्वा, विधिपूर्वकं दीर्घकालं तपः कृत्वा लिङ्गं प्रतिष्ठाप्य पूजयामास। शिवानुग्रहेण स अलकाधिपतित्वं परमं पदं च प्राप्नोति; शङ्करस्य तत्र प्रकटसन्निधिं तपसा भक्त्या च पुनः प्रमाणयति। अन्ते उपदेशः—पञ्चोपचारैः सुगन्धद्रव्यैश्च पूजनं कृत्वा वंशे चिरसमृद्धिः, अजेयत्वं, शत्रुगर्वनिग्रहः, दारिद्र्यस्य अनुत्पत्तिश्च भवतीति। यः श्रद्धया एतन्माहात्म्यं शृणोति पूजयति च, तस्य सर्वमङ्गलं स्थिरं भवतीति।
Verse 1
ईश्वर उवाच । अथ ते पंचमं वच्मि सिद्धलिगं महाप्रभम् । ब्रह्मणो नैरृते भागे धनुषां षोडशे स्थितम्
ईश्वर उवाच । अथ ते पञ्चमं वक्ष्ये सिद्धलिङ्गं महाप्रभम् । ब्रह्मणो नैऋते भागे धनुषां षोडशे स्थितम् ॥
Verse 2
राहुलिंगस्य चाभ्याशे लिंगं धनदनिर्मितम् । धनदत्वं च संप्राप्तो यत्र तप्त्वा महत्तपः
राहुलिङ्गस्य चाभ्याशे धनदनिर्मितं लिङ्गं विद्यते। यत्र महत्तपस्तप्त्वा स धनदत्वं समवाप।
Verse 3
संस्थाप्य विधिवत्पूज्य लिंगं वर्षसहस्रकम् । अलकाधिपतिर्जातस्तत्र शंभोः प्रसादतः
लिङ्गं विधिवत् संस्थाप्य वर्षसहस्रकं पूजयामास। तत्र शम्भोः प्रसादतः स अलकाधिपतिर्जातः।
Verse 4
जातिं स्मृत्वा पूर्विकां तु ज्ञात्वा दीपदशाफलम् । शिवरात्रे प्रभावं तु प्रभासं पुनरागतः
पूर्विकां जातिं स्मृत्वा दीपदशाफलं च विज्ञाय। शिवरात्रेः प्रभावं ज्ञात्वा प्रभासं पुनरागतः।
Verse 5
प्रभावातिशयं ज्ञात्वा स्थापयामास शंकरम् । तत्र प्रत्यक्षतां नीतस्तपसा येन शंकरः
तस्य प्रभावातिशयं ज्ञात्वा शङ्करं स्थापयामास। येन तपसा तत्रैव शङ्करः प्रत्यक्षतां नीतः।
Verse 6
महाभक्त्या महादेवि तस्मिंल्लिंगेऽवतारितः । तं दृष्ट्वा मानवो भक्त्या पूजयित्वा यथाविधि
महाभक्त्या महादेवि तस्मिंल्लिङ्गेऽवतारितः शिवः। तं दृष्ट्वा मानवो भक्त्या यथाविधि पूजयेत्।
Verse 7
पञ्चोपचारैः सद्भक्त्या गन्धधूपानुलेपनैः । तस्यान्वये दरिद्रश्च कदापि न भविष्यति
पञ्चोपचारैः सद्भक्त्या गन्धधूपानुलेपनादिभिः पूजयित्वा, तस्य भक्तस्य वंशे दरिद्रता कदापि न भवति।
Verse 8
ये चैतत्पूजयिष्यंति लिंगं भक्तियुता नराः । अजेयास्ते भविष्यंति शत्रूणां दर्पनाशनाः
ये नराः भक्तियुताः एतल्लिङ्गं पूजयिष्यन्ति, ते अजेयाः भविष्यन्ति, शत्रूणां दर्पं नाशयिष्यन्ति।
Verse 9
इति ते कथितं सर्वं धनदेशमहोदयम् । श्रुत्वानुमोद्य यत्नेन दरिद्रो नैव जायते
इति ते धनदेशमहोदयस्य सर्वं कथितम्। यः एतत् श्रुत्वा यत्नेन अनुमोदयति, स दरिद्रो नैव जायते।
Verse 56
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये धनदेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्पञ्चाशोऽध्यायः
इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ‘धनदेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्’ नाम षट्पञ्चाशोऽध्यायः समाप्तः।