Adhyaya 50
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 50

Adhyaya 50

अध्यायः पञ्चाशत्तमः प्राभासखण्डे देवीम् प्रति ईश्वरस्य देशविशेषधर्मोपदेशं वर्णयति। राहुणा (स्वभानुना/सैंहिकेयेने) प्रतिष्ठापितं महाशक्तिलिङ्गं कथ्यते। तस्य स्थानं वायव्यदिशि निर्दिश्यते—मङ्गलाया समीपे, अजादेव्याः उत्तरतः, सप्तधनुर्लक्षणैः परितः सन्निकृष्टं च। तत्रोत्पत्तिकथा—भयानकः असुरः स्वभानुः सहस्रवर्षाणि दीर्घं तपः कृत्वा महादेवं तोषयामास। तस्य तपसा प्रसन्नः महादेवः जगद्दीप इव प्रकाशमानो लिङ्गरूपेण प्रादुरभवत्/प्रतिष्ठितः। फलश्रुतौ—श्रद्धया पूजनं सम्यग्दर्शनं च कृतं चेत् ब्रह्महत्यादिदुरितान्यपि नश्यन्ति। अन्धत्व-बधिरत्व-मूकत्व-रोग-दारिद्र्यादिभ्यः विमुक्तिः, ततः समृद्धिः, सौन्दर्यं, इष्टसिद्धिः, देवतुल्यं भोगं च लभ्यते। अन्ते एषोऽध्यायः स्कन्दपुराणस्य प्राभासखण्डे प्राभासक्षेत्रमाहात्म्ये इति निर्दिश्यते।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगं राहुप्रतिष्ठितम् । शनैश्चरेश्वराद्देवि वायव्ये संप्रतिष्ठितम्

ईश्वर उवाच—ततः महादेवि, शनैश्चरेश्वरस्य समीपे वायव्ये संप्रतिष्ठितं राहुप्रतिष्ठितं लिङ्गं गच्छेत्।

Verse 2

अजादेव्याश्चोत्तरतो धनुषां सप्तके स्थितम् । मंगलायाः समीपस्थं नातिदूरे व्यवस्थितम्

अजादेव्याः उत्तरतः धनुषां सप्तके स्थितं, मङ्गलायाः समीपस्थं नातिदूरे व्यवस्थितम्।

Verse 3

लिंगं महाप्रभावं तु सैंहिकेयप्रतिष्ठितम् । तत्र वर्षसहस्रं तु वैप्रचित्तिस्तपोऽकरोत्

तल्लिङ्गं महाप्रभावयुक्तं सैंहिकेयेन राहुणा प्रतिष्ठापितम्। तत्र वैप्रचित्तिर्नाम दैत्यो वर्षसहस्रं तपोऽकरोत्॥

Verse 4

स्वर्भानुः स महावीर्यो वक्त्रयोधी महासुराः । समाराध्य महादेवं दिव्येन तपसा प्रभुम्

स्वर्भानुः स महावीर्यो महासुरो वक्त्रयोधी प्रसिद्धः। स दिव्येन तपसा प्रभुं महादेवं सम्यग् समाराधयामास॥

Verse 5

लिंगेऽवतारयामास जगद्दीपं महेश्वरम् । यश्चैनं पूजयेद्भक्त्या नरः सम्यक्च पश्यति । तस्य पापं क्षयं याति अपि ब्रह्मवधोद्भवम्

स लिङ्गे जगद्दीपं महेश्वरम् अवतारयामास। यश्चैनं भक्त्या पूजयेत् सम्यक् च पश्यति, तस्य पापं क्षयं याति, ब्रह्मवधोद्भवमपि॥

Verse 6

नांधो न बधिरो मूको न रोगी न च निर्द्धनः । कदाचिज्जायते मर्त्यस्तेन दृष्टेन भूतले

तं दृष्ट्वा भूतले मर्त्यः कदाचिन्नान्धो न बधिरो न मूको, न रोगी न च निर्धनः जायते॥

Verse 7

सुखसौभाग्यसंपन्नस्तदा भवति रूपवान् । सर्वकामसमृद्धात्मा मोदते दिवि देववत्

स तदा सुखसौभाग्यसंपन्नो रूपवान् भवति। सर्वकामसमृद्धात्मा दिवि देववत् मोदते॥

Verse 8

इति ते कथितं देवि माहात्म्यं राहुदैवतम् । श्रुत्वा तु मोहनिर्यातो नरो निष्कल्मषो भवेत्

इति ते देवि राहुदैवतस्य माहात्म्यं कथितम्। एतच्छ्रवणात् नरः मोहात् प्रमुच्यते निष्कल्मषश्च भवति॥

Verse 50

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये राह्वीश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पंचाशोऽध्यायः

इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ‘राह्वीश्वरमाहात्म्यवर्णनम्’ नाम पञ्चाशोऽध्यायः समाप्तः॥