Adhyaya 47
अस्मिन्नध्याये ईश्वरः महादेवीं प्रति उपदिशति—उमासम्बद्धे पूर्वभागे, आग्नेयदिगन्तराले स्थितं विशेषं लिङ्गं तीर्थयात्रिकैः द्रष्टव्यमिति। तत् देवाचार्येण प्रतिष्ठापितं महालिङ्गं गुरुणा बृहस्पतिना सह घनिष्ठसम्बन्धयुक्तं बृहस्पतीश्वराख्यं प्रसिद्धम्। दीर्घकालं यः श्रद्धया लिङ्गं पूजयति, स दुर्लभानपि कामान् प्राप्नोति; ततः देवेषु मानं लभते, ईश्वरज्ञानं च अधिगच्छति। केवलं बृहस्पतिनिर्मितलिङ्गस्य दर्शनमात्रेणापि अनिष्टनिवारणं भवति, विशेषतः बृहस्पतिग्रहसमुत्थदुःखोपशमनं कथ्यते। शुक्लचतुर्दश्यां गुरुवासरे संयोगे पूजाकालः प्रशस्यते—विधिपूर्वकं राजोपचारैर्वा, शुद्धभक्त्या वा। महाप्रमाणेन पञ्चामृतस्नानं कृत्वा मातृऋणं पितृऋणं गुरुऋणं चेति ऋणत्रयात् विमुच्यते; शुद्धिं, निर्वन्द्वचित्ततां, मोक्षं च प्राप्नोति। अन्ते फलश्रुतिः—श्रद्धया श्रवणं गुरोः प्रीतिकरम्।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवं गुरुनिषेवितम् । उमायाः पूर्वदिग्भागे सिद्धेशाग्नेयगोचरे
ईश्वर उवाच—ततो गच्छेत् महादेवि, गुरुणा निषेवितं देवं; उमायाः पूर्वदिग्भागे सिद्धेशस्याग्नेयगोचरे स्थितम्।
Verse 2
संस्थितं तु महल्लिंगं देवाचार्य प्रतिष्ठितम् । आराध्य परया भक्त्या लिंगं वर्षसहस्रकम्
तत्र तु महल्लिङ्गं संस्थितं देवाचार्येण प्रतिष्ठितम् । परया भक्त्या तल्लिङ्गमाराध्य वर्षसहस्रकं समाचरत् ॥
Verse 3
तोषयामास देवेशं भवं शर्वमुमापतिम् । प्राप्तवानखिलान्कामानप्राप्यानकृतात्मभिः
स देवेशं भवं शर्वमुमापतिं तोषयामास । स चाखिलान् कामान् प्राप्तवान् येऽकृतात्मभिः अप्राप्याः ॥
Verse 4
देवानां चैव पूज्यत्वं प्राप्य ज्ञानमथैश्वरम् । ग्रहत्वं च तथा प्राप्य मोदते दिवि सांप्रतम्
देवानामपि पूज्यत्वं प्राप्य ज्ञानमथैश्वरम् । ग्रहत्वं च तथा प्राप्य मोदते दिवि सांप्रतम् ॥
Verse 5
तं दृष्ट्वा मानवो भक्त्या न दुर्गति मवाप्नुयात् । बृहस्पतिकृतं लिंगं ये पश्यंति नरोत्तमाः
तं दृष्ट्वा मानवो भक्त्या न दुर्गतिं समवाप्नुयात् । बृहस्पतिकृतं लिङ्गं ये पश्यन्ति नरोत्तमाः ॥
Verse 6
बृहस्पतिकृता पीडा नैव तेषां हि जायते । तत्र शुक्लचतुर्दश्यां गुरुवारे तथा प्रिये
बृहस्पतिकृता पीडा नैव तेषां हि जायते । तत्र शुक्लचतुर्दश्यां गुरुवारे तथा प्रिये ॥
Verse 7
संपूज्य विधिवल्लिंगं सम्यग्राजोपचारतः । अथवा भक्तिभावेन प्राप्नुयात्परमं पदम्
विधिवत् सम्यक् राजोपचारैः लिङ्गं संपूज्य, अथवा केवलभक्तिभावेनापि, परं पदं प्राप्नुयात्।
Verse 8
स्नानं पलसहस्रेण पंचामृतरसेन यः । करोति भक्त्या मर्त्यो वै मुच्यते स ऋणत्रयात्
यः पञ्चामृतरसेन पलसहस्रेण भक्त्या स्नानं करोति, स मर्त्यः ऋणत्रयात् निश्चयेन मुच्यते।
Verse 9
मातृकात्पैतृकाद्देवि तथा गुरुसमुद्भवात् । सर्वपापविशुद्धात्मा निर्द्वंद्वो मुक्तिमाप्नुयात्
देवि, मातृकात् पैतृकात् तथा गुरुसमुद्भवात् ऋणात् विमुक्तः, सर्वपापविशुद्धात्मा निर्द्वन्द्वो मुक्तिमाप्नुयात्।
Verse 10
एवं संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं गुरुदैवतम् । शृणुयाद्यस्तु भावेन तस्य प्रीतो गुरुर्भवेत्
एवं संक्षेपतः गुरुदैवतस्य माहात्म्यं प्रोक्तम्; यस्तु भावेन शृणुयात्, तस्मै गुरु: प्रीतो भवेत्।
Verse 47
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये वृहस्पतीश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तचत्वारिंशोऽध्यायः
इति श्रीस्कान्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ‘वृहस्पतीश्वरमाहात्म्यवर्णनम्’ नाम सप्तचत्वारिंशोऽध्यायः समाप्तः।