Adhyaya 40

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि श्वेतकेतुप्रतिष्ठितम् । लिंगं महाप्रभावं तु भीमेनाराधितं पुरा

ईश्वर उवाच । ततः गच्छेन्महादेवि श्वेतकेतुप्रतिष्ठितम् । लिङ्गं महाप्रभावं तु भीमेनाराधितं पुरा ॥

Verse 2

केदारेश्वरसांनिध्ये नातिदूरे व्यवस्थितम् । पूजयते त्तद्विधानेन क्षीरस्नानादिभिः क्रमात् । यात्राफलमभिप्रेप्सुः प्रेत्य स्वर्गफलाय वै

केदारेश्वरसांनिध्ये नातिदूरे व्यवस्थितं तल्लिङ्गं विधिवत् पूजयेत्—क्रमेण क्षीरस्नानादिभिः। यात्राफलमभिप्रेप्सुः स प्रेत्य स्वर्गफलमवाप्नुयात्।

Verse 3

देव्युवाच । श्वेतकेतोस्तु यद्देव लिंगं प्रोक्तं त्वया मम । तस्य जातं कथं देव नाम भीमेश्वरेति च

देव्युवाच—हे देव! त्वया मम यत् श्वेतकेतोर्लिङ्गं प्रोक्तम्, तत् कथं जातं, देव? तथा ‘भीमेश्वर’ इति नाम कथं प्राप्तम्?

Verse 4

कथं विनिर्मितं पूर्वं तस्मिन्दृष्टे तु किं फलम्

तत् पूर्वं कथं विनिर्मितं? तस्मिन् तु दृष्टे किं फलं लभ्यते?

Verse 5

ईश्वर उवाच । आसीत्त्रेतायुगे पूर्वं राजा स्वायंभुवेंतरे । श्वेतकेतुरिति ख्यातो राजर्षिः सुमहातपाः

ईश्वर उवाच—पूर्वं त्रेतायुगे, स्वायम्भुवे मन्वन्तरे, श्वेतकेतुरिति ख्यातो राजा राजर्षिः सुमहातपाः आसीत्।

Verse 6

स प्रभासं समागत्य प्रतिष्ठाप्य महे श्वरम् । तपस्तेपे सुविपुलं सागरस्य तटे शुभे

स प्रभासं समागत्य महेश्वरं प्रतिष्ठाप्य, शुभे सागरस्य तटे सुविपुलं तपः तेपे।

Verse 7

पंचाग्निसाधको ग्रीष्मे वर्षास्वाकाशगस्तथा । हेमंते जलमध्यस्थो नव वर्षाणि पंच च

ग्रीष्मे पञ्चाग्निसाधनं कृत्वा, वर्षासु गगनतले निरावरणोऽवस्थितः। हेमन्ते च जलमध्ये निमग्नः स्थित्वा, पञ्च च नव वर्षाणि सम्यक् तपश्चरितवान्॥

Verse 8

ततश्चतुर्द्दशे देवि तपसा नियमेन च । तुष्टेनोक्तो मया देवि वरं वरय सुव्रत

ततः चतुर्दशे वर्षे देवि, तपसा नियमेन च तुष्टेन मया तस्मै उक्तम्—“सुव्रते देवि, वरं वरय” इति॥

Verse 9

श्वेतकेतुरथोवाच भक्तिं देहि सुनिश्चलाम् । स्थानेऽस्मिन्स्थीयतां देव यदि तुष्टोऽसि मे प्रभो

श्वेतकेतुरुवाच—“सुनिश्चलां भक्तिं मे देहि। यदि मे तुष्टोऽसि प्रभो, देव, अस्मिन्स्थाने त्वं स्थीयताम्” इति॥

Verse 10

एवमस्त्वित्यथोक्त्वाऽहं तस्यांतर्द्धानमागतः । ततः कालांतरेऽतीते श्वेतकेतुर्महाप्रभः

“एवमस्तु” इत्युक्त्वा अहं तस्य पुरतः अंतर्धानं गतः। ततः कालेऽतीते महाप्रभः श्वेतकेतुः…॥

Verse 11

समाराध्य त्विदं लिंगं प्राप्तः स्थानं महोदयम् । ततो जातं नाम तस्य श्वेतकेत्वीश्वरं श्रुतम्

इदं लिङ्गं सम्यग् समाराध्य स महोदयस्थानं प्राप्तवान्। ततोऽस्य नाम “श्वेतकेत्वीश्वरम्” इति लोके श्रुतं जातम्॥

Verse 12

अग्नितीर्थे महापुण्ये सर्वपातकनाशने । ततः कलियुगे प्राप्ते भ्रातृभिश्च समन्वितः

अग्नितीर्थे महापुण्ये सर्वपातकनाशने । ततः कलियुगे प्राप्ते स भ्रातृभिः समन्वितः ॥

Verse 13

तीर्थयात्राप्रसंगेन यदा प्रभासमागतः । भीमसेनो महाबाहुर्वायुपुत्रो ममांशजः

तीर्थयात्राप्रसङ्गेन यदा प्रभासमागतः । भीमसेनो महाबाहुर्वायुपुत्रो ममांशजः ॥

Verse 14

तल्लिंगं पूजयामास कृत्वा जागेश्वरं निजम् । मत्वा तीर्थं महापुण्यं सागरस्य समीपतः

तल्लिङ्गं पूजयामास कृत्वा जागेश्वरं निजम् । मत्वा तीर्थं महापुण्यं सागरस्य समीपतः ॥

Verse 15

तदा प्रभृति भीमेशं पुनर्नामाऽभवच्छुभम् । दृष्टमात्रेण तेनैव सकृल्लिंगेन भामिनि

तदा प्रभृति भीमेशं पुनर्नामाऽभवच्छुभम् । दृष्टमात्रेण तेनैव सकृल्लिङ्गेन भामिनि ॥

Verse 16

अन्यजन्मकृतान्येव पापानि सुबहून्यपि । नाशमायांति सर्वाणि तथैवामुष्मिकाणि तु

अन्यजन्मकृतान्येव पापानि सुबहून्यपि । नाशमायान्ति सर्वाणि तथैवामुष्मिकाणि तु ॥

Verse 40

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये भीमेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चत्वारिंशोऽध्यायः

इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये “भीमेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्” इति नाम चत्वारिंशोऽध्यायः समाप्तः।