Adhyaya 362
ईश्वरः देवीं प्रभासक्षेत्रे क्रमशः तीर्थयात्राविधिं उपदिशति। प्रथमं मण्डूकेश्वरं गन्तव्यमिति निर्दिश्य, माण्डूक्यायनसम्बन्धेन प्रतिष्ठितं तत्र लिङ्गं कथयति। तस्य समीपे कोटिह्रदं पुण्यसलिलं, तत्राधिष्ठाता कोटीश्वरशिवः; मातृगणाश्च तत्र स्थिताः, इष्टफलप्रदायिन्यः इति वर्ण्यते। विधिः—कोटिह्रदतीर्थे स्नात्वा लिङ्गपूजनं कुर्यात्, मातॄणामपि पूजनं विधाय; तेन दुःखशोकविनिर्मुक्तिः फलमिति निगद्यते। ततः पूर्वदिशि योजनमात्रे त्रितकूपं नाम तीर्थं निर्दिश्यते—शुद्धं सर्वपापप्रणाशनं, बहुतीर्थानां प्रभावोऽपि तत्रैव संनिहित इव इति प्रतिपाद्यते। एषः प्रभासखण्डस्य अस्मिन् भागे द्विषष्ट्यधिकत्रिशततमोऽध्यायः इति कोलोफोने सूचितम्।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि मण्डूकेश्वरमित्यपि । मांडूक्यायननाम्ना वै लिंगं तत्र प्रतिष्ठितम्
ईश्वर उवाच । ततः गच्छेन्महादेवि मण्डूकेश्वरमित्यपि । माण्डूक्यायननाम्ना वै लिङ्गं तत्र प्रतिष्ठितम् ॥
Verse 2
तत्र कोटिह्रदो देवि तथा कोटीश्वरः शिवः । तत्र मातृगणश्चैव स्थितः कामफलप्रदः
तत्र कोटिह्रदो देवि तथा कोटीश्वरः शिवः । तत्र मातृगणश्चैव स्थितः कामफलप्रदः ॥
Verse 3
स्नात्वा कोटि ह्रदे तीर्थे तल्लिंगं यः प्रपूजयेत् । मातॄस्तत्रैव संपूज्य दुःखशोकाद्विमुच्यते
स्नात्वा कोटिह्रदे तीर्थे तल्लिङ्गं यः प्रपूजयेत् । मातॄस्तत्रैव संपूज्य दुःखशोकाद्विमुच्यते ॥
Verse 4
तस्मात्पूर्वेण देवेशि योजनैकेन निर्मलम् । त्रितकूपेति विख्यातं सर्वपातकनाशनम् । सर्वेषां देवि तीर्थानां यत्तत्रैव व्यवस्थितिः
तस्मात् पूर्वदिशि देवेशि योजनमात्रेण निर्मलं स्थानं त्रितकूप इति विख्यातं सर्वपातकनाशनम्। देवि, तत्रैव सर्वतीर्थानां पुण्यशक्तिः समवस्थितेति श्रूयते॥
Verse 361
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कोटिह्रद मण्डूकेश्वरमाहात्म्य वर्णनं नामैकषष्ट्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
इति श्रीस्कान्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ‘कोटिह्रद-मण्डूकेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्’ नामैकषष्ट्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः समाप्तः॥