
अस्मिन्नध्याये ईश्वरः संक्षेपेण धर्मानुष्ठानविधिं वदति। वायव्यदिशि स्थितं सङ्गमेश्वरं पापनाशनं शैवतीर्थं, ऋषिसङ्गमस्थानं च इति निरूप्य तस्य माहात्म्यं प्रतिष्ठापयति। ततः तस्य समीपे पूर्वदिशि कुण्डिका नाम पवित्रा पाप-नाशिनी तडागी वर्ण्यते, यत्र सरस्वती वडवानलसंयुक्ता आगता इति दिव्य-जललक्षणं कथ्यते। विधिः—प्रथमं कुण्डिकायां स्नात्वा, अनन्तरं सङ्गमेश्वरस्य पूजनम्। फलश्रुतिः—बहुजन्मसु लक्ष्मीप्रियसुतवियोगाभावः, जन्ममरणपर्यन्तं सर्वपापनिवृत्तिः, च शुद्धिभक्तिसंवर्धनं च।
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्माद्वायव्यदिग्भागे स्थितं पापप्रणाशनम् । संगमेश्वरनामाढ्यमृषयो यत्र संगताः
ईश्वर उवाच। तस्माद् वायव्यदिग्भागे स्थितं पापप्रणाशनम्। संगमेश्वरनामाढ्यं यत्र ऋषयः संगताः॥
Verse 2
तस्यैव पूर्वदिग्भागे कुण्डिका पापनाशिनी । वडवानलसंयुक्ता यत्रायाता सरस्वती
तस्यैव पूर्वदिग्भागे कुण्डिका नाम पापनाशिनी पुण्यतीर्थं वर्तते। सा वडवानलसम्बन्धिनी, यत्र सरस्वती देवी आगता इति श्रूयते॥
Verse 3
कुंडिकायां नरः स्नात्वा संगमेश्वरमर्चयेत् । तस्य जन्मसहस्राणि लक्ष्म्याः पुत्रै प्रियैः सह । असंगमं महादेवि न कदाचित्प्रजायते
कुंडिकायां नरः स्नात्वा संगमेश्वरं समर्चयेत्। तस्य जन्मसहस्रेषु लक्ष्मीः प्रियपुत्रैः सह स्थिरा भवति; हे महादेवि, असंगमः कदाचिदपि न जायते॥
Verse 4
मुच्यते पातकैः सर्वैराजन्म मरणांतिकैः
स सर्वैः पातकैः मुच्यते—आ जन्मतः मरणान्तिकैः संचितैः अपि॥
Verse 328
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये संगमेश्वरमाहात्म्यवर्णनं नामाष्टाविंशत्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ‘संगमेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्’ नामाष्टाविंशत्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः समाप्तः॥