
अस्मिन्नध्याये ईश्वरः ईशानदिशि स्थितस्य महोदयतीर्थस्य माहात्म्यं विधिं च उपदिशति। यात्री महोदयम् आगत्य विधिपूर्वकं स्नानं कुर्यात्, ततः पितृदेवताभ्यः तर्पणं दद्यात्। विशेषतः प्रतिग्रहकृतदोषादिभिः—धर्मसंवेदनशीलव्यवहारेषु संलग्नानां दोषैः—पीडितानां शमनं महोदयस्य प्रभावः इति कथ्यते; अस्य सेवनकर्तुः भयम् न जायते। द्विजानां महाहर्षकरं चेदं तीर्थं, इन्द्रियविषयासक्तानामपि प्रतिग्रहजालबद्धानामपि मोक्षप्रदं इति प्रतिज्ञायते। महाकालस्य उत्तरतः मातरः रक्षणार्थं संस्थिताः; स्नानानन्तरं तासां मातॄणां पूजनं कर्तव्यम्। अभिषेकमात्रेण पापनाशनं मोक्षदं च महोदयम्, अर्धक्रोशपरिमाणं तस्य क्षेत्रं, मध्यदेशः च ऋषिभिः नित्यं प्रियतमः इति प्रशंस्यते।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो महोदयं गच्छेत्तस्मादीशानसंस्थितम्
ईश्वर उवाच—ततः परं महोदयं गच्छेत्, तस्मात् स्थानाद् ईशानदिशि संस्थितम्।
Verse 2
विधिना तत्र यः स्नाति तर्पयेत्पितृदेवताः । प्रतिग्रहकृताद्दोषान्न भयं तस्य विद्यते
विधिना यः तत्र स्नाति स पितॄन् देवांश्च तर्पयेत्; प्रतिग्रहकृतदोषोत्थं भयम् तस्य न विद्यते।
Verse 3
महोदयं महानन्ददायकं च द्विजन्मनाम् । प्रतिग्रहप्रसक्तानां विषयासक्तचेतसाम् । तेषामपि ददेन्मुक्तिं तेन ख्यातं महोदयम्
महोदयं द्विजन्मनां महानन्ददायकम्; प्रतिग्रहप्रसक्तानां विषयासक्तचेतसाम्। तेषामपि मुक्तिं ददाति, तेन ‘महोदयम्’ इति ख्यातम्।
Verse 4
तस्य वै रक्षणार्थाय महाकालस्य चोत्तरे । नियुक्ताश्च महादेवि मातरस्तत्र संस्थिताः । तस्मिन्स्नात्वा नरः पूर्वं मातॄस्ताश्च प्रपूजयेत्
तस्य क्षेत्रस्य वै रक्षणार्थं महाकालस्य चोत्तरे, हे महादेवि, मातरः नियुक्ताः तत्र संस्थिताः। तस्मिन् तीर्थे स्नात्वा नरः प्रथमं ता मातॄः सम्यक् प्रपूजयेत्।
Verse 5
एवं देवि मया ख्यातं महोदयमहोदयम् । सर्वपापहरं नृणामभिषेकाच्च मुक्तिदम्
एवं देवि मया ख्यातं महोदयमहोदयम्। सर्वपापहरं नृणाम्, अभिषेकात् च मुक्तिदं॥
Verse 6
अर्धक्रोशे च तत्तीर्थं समंतात्परिमंडलम् । एतन्मध्यं महासारं सदैव मुनिवल्लभम्
अर्धक्रोशे च तत्तीर्थं समन्तात् परिमण्डलम्। एतन्मध्यं महासारं सदैव मुनिवल्लभम्॥
Verse 327
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये महोदयमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्त विंशत्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
इति श्रीस्कान्दे महापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ‘महोदयमाहात्म्यवर्णनम्’ नाम सप्तविंशत्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः समाप्तः।