
अध्यायेऽस्मिन् ईश्वरः महादेवीं प्रति दक्षिणदिशि स्थितं “दुर्गादित्य” नाम पवित्रं तीर्थं वर्णयति, यत् सर्वपापहरं प्रसिद्धम्। तस्योत्पत्तिकथा कथ्यते—दुःखनाशिनी दुर्गा कदाचित् क्लेशेन पीडिता सती शरण्यं सूर्यं प्रसादयितुं दीर्घं तपश्चकार। तदा दिवाकरः प्रत्यक्षीभूय वरं ददौ; दुर्गा स्वदुःखनाशं याचते। सूर्यः भविष्यवाणीं करोति—शीघ्रमेव भगवान् त्रिपुरान्तकः (शिवः) शुभे उन्नते देशे उत्तमं लिङ्गं स्थापयिष्यति; तस्मिन् स्थाने मम नाम “दुर्गादित्य” भविष्यति इति। एवमुक्त्वा स सूर्यः अन्तर्धीयते। अन्ते विधिः प्रदर्श्यते—रविवारे सप्तमीसमये दुर्गादित्यस्य पूजनं कर्तव्यम्; फलश्रुत्या सर्वदुःखक्षयः, कुष्ठादिचर्मरोगाणां च शमनं भवतीति।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तस्य दक्षिणसंस्थितम् । दुर्गादित्येतिनामानं सर्वपापप्रणाशनम्
ईश्वर उवाच । ततः गच्छेत् महादेवि तस्य दक्षिणसंस्थितम् । दुर्गादित्येति नामानं सर्वपापप्रणाशनम् ॥
Verse 2
यदा दुःखमनुप्राप्ता दुर्गा दुःखविनाशिनी । सूर्यमाराधयामास तदा दुःखविनुत्तये
यदा दुःखमनुप्राप्ता दुर्गा दुःखविनाशिनी । सूर्यमाराधयामास तदा दुःखविनुत्तये ॥
Verse 3
ततः कालेन बहुना तस्यास्तुष्टो दिवाकरः । उवाच मधुरं वाक्यं दुर्गां देवो महाप्रभाम् । वरं वरय देवेशि तपसा तुष्टवानहम्
ततः कालेन बहुना तस्यास्तुष्टो दिवाकरः । उवाच मधुरं वाक्यं दुर्गां देवो महाप्रभाम् । वरं वरय देवेशि तपसा तुष्टवानहम् ॥
Verse 4
दुर्गोवाच । यदि तुष्टो दिवानाथ दुःखसंघं विनाशय
दुर्गोवाच—यदि तुष्टोऽसि दिवानाथ, तर्हि मे दुःखसंघं विनाशय।
Verse 5
सूर्य उवाच । अचिरेणैव कालेन भगवांस्त्रिपुरांतकः । संप्राप्स्यत्युत्तमं लिंगमुन्नते स्थान उत्तमे
सूर्य उवाच—अचिरेणैव कालेन भगवान् त्रिपुरान्तकः; उन्नते स्थान उत्तमे उत्तमं लिङ्गं संप्राप्स्यति।
Verse 6
दुर्गादित्येति मे नाम इह देवि भविष्यति । एवमुक्त्वा महादेवि तत्रैवान्तर्दधे रविः । सप्तम्यां रविवारेण दुर्गादित्यं प्रपूजयेत्
दुर्गादित्येति मे नाम इह देवि भविष्यति। एवमुक्त्वा महादेवि तत्रैवान्तर्दधे रविः। सप्तम्यां रविवारेण दुर्गादित्यं प्रपूजयेत्।
Verse 7
तस्य दुःखानि सर्वाणि कुष्ठानि विविधानि च । विलयं यांति देवेशि दुर्गादित्यप्रपूजनात्
तस्य दुःखानि सर्वाणि कुष्ठानि विविधानि च; विलयं यान्ति देवेशि दुर्गादित्यप्रपूजनात्।
Verse 322
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसा हरुयां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये दुर्गादित्यमाहात्म्यवर्णनंनाम द्वाविंशत्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ‘दुर्गादित्यमाहात्म्यवर्णनम्’ नाम द्वाविंशत्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः समाप्तः।